Skip to content

Αρθρογραφία

Ο Νέος Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)

Ο Νέος Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ ο νέος Κώδικας Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) που ψήφισε η Βουλή. Σύμφωνα με την αιτιολογική του έκθεση η ψήφιση νέου ΚΕΔΕ ήταν αναγκαία καθώς οι διατάξεις του προηγούμενου ΚΕΔΕ, κατά τα τελευταία 48 έτη που ίσχυε, έχουν υποστεί εκατοντάδες τροποποιήσεις στο περιεχόμενό τους, είτε ευθέως μέσω μεμονωμένων ή και πιο συστηματικών αλλαγών επί συγκεκριμένων διατάξεών του, είτε κατά έμμεσο τρόπο μέσω της εκτός ΚΕΔΕ εισαγωγής ουσιαστικών, διαδικαστικών ή και δικονομικών ρυθμίσεων που έχουν επηρεάσει ή επιφέρει τροποποιήσεις σε αντίστοιχες ρυθμίσεις του ΚΕΔΕ ή έχουν καταργήσει διατάξεις αυτού. 

Στην τελευταία αυτή κατηγορία εντοπίζονται διατάξεις που είτε ρυθμίζουν κατά διαφορετικό τρόπο ζητήματα που ρυθμίζει ο ΚΕΔΕ, είτε κατ’ αποτέλεσμα περιορίζουν το ρυθμιστικό πεδίο των διατάξεων του ΚΕΔΕ ή καταργούν μέτρα ή ρυθμίσεις περί των οποίων ή υπό τη συνδρομή των οποίων διαλαμβάνει έννομες συνέπειες ο ΚΕΔΕ ή καταργούν όργανα ή και διαδικασίες που περιλαμβάνει ο ΚΕΔΕ.

Οι πολλαπλές αυτές μεταβολές, στις περιπτώσεις που αφορούν στις ίδιες τις διατάξεις του ΚΕΔΕ, πέραν της αποσπασματικότητάς τους, είχαν ως χαρακτηριστικό τους ότι εστίαζαν στις περισσότερο ή λιγότερο κρίσιμες τροποποιούμενες διατάξεις, χωρίς να λαμβάνουν κατ’ ανάγκη υπόψη εάν λόγω της όποιας νέας ρύθμισης επηρεάζονται οι αλληλένδετες με την τροποποίηση διατάξεις ή διαδικαστικές πράξεις που προβλέπονται στον ΚΕΔΕ ή αν έχουν επίπτωση στη συνέπεια ή την ενότητα των ρυθμίσεων του ΚΕΔΕ.

Στις όποιες περιπτώσεις νομοθετικών παρεμβάσεων εκτός ΚΕΔΕ, που όμως επηρέαζαν τον ΚΕΔΕ, δεν ακολουθούσε πάντοτε αντίστοιχη νομοθετική εναρμόνιση, με ανάλογη προσαρμογή του περιεχομένου ή και απαλοιφή των εντός του ΚΕΔΕ συγκρουόμενων διατάξεων.

Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι ότι παρουσιάζονταν το φαινόμενο:
  • της γλωσσικής ανομοιομορφίας τόσο μεταξύ διαφορετικών άρθρων όσο και εντός των ιδίων των άρθρων του ΚΕΔΕ (εναλλαγή καθαρεύουσας και δημοτικής ακόμη και εντός διαφορετικών εδαφίων της ίδιας παραγράφου άρθρων του ΚΕΔΕ),
  • της αναντιστοιχίας στο περιεχόμενο των ρυθμίσεων ή στο πλέγμα των διατάξεων του ΚΕΔΕ που αφορούν στην ίδια διοικητική διαδικασία ή συναφείς και συνεχείς και αλληλένδετες διαδικαστικές πράξεις,
  • της αναφοράς σε αρμοδιότητες που έχουν καταργηθεί,
  • της αναφοράς διατάξεων που αφορούν σε τύπο και διαδικασίες ή έννοιες που είτε πλέον είναι παρωχημένες είτε έχουν ενσωματωθεί με διαφορετικό περιεχόμενο σε νεότερες διατάξεις,
  • της αναφοράς ρυθμίσεων και διαδικασιών που πλέον είναι ανενεργείς, διότι έχουν καταργηθεί από νεότερες διατάξεις οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής τους,
  • της παραμονής εντός του ΚΕΔΕ διατάξεων που το πραγματικό ρυθμιστικό τους πεδίο έχει τροποποιηθεί από την εισαγωγή νεότερων διατάξεων,
  • της παραμονής εντός του ΚΕΔΕ διατάξεων που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές από τη νομολογία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου ή έχουν εξαντλήσει το ρυθμιστικό τους περιεχόμενο,
  • της νομοτεχνικής και λογικής ασυνέπειας των εντός του ΚΕΔΕ διατάξεων,
  • της ασυνέπειας συναφών ρυθμίσεων κ.λπ.

Η αποσπασματικότητα των τροποποιήσεων, παρά τις πολλαπλές μεταβολές, είχε επίσης ως συνέπεια ότι εξακολουθούσαν να ενσωματώνονται στον ΚΕΔΕ διατάξεις ή ρυθμίσεις που απηχούν κοινωνικές συνθήκες, δομές, αντιλήψεις και όρους οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης του προηγούμενου αιώνα, οι οποίες δεν εφαρμόζονται ή η εφαρμογή τους δεν έχει πλέον πρακτικό νόημα ή δεν είναι πλέον δόκιμη. 

Υπό τους όρους αυτούς η κωδικοποίηση της παραπάνω νομοθεσίας ήταν επιβεβλημένη για να διασφαλιστεί τόσο η λειτουργία της διοίκησης και η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων σε νομοθετικό περιβάλλον κατά το δυνατόν ασφαλές και σαφές, όσο και η αντίστοιχη γνώση, ενημέρωση και προστασία των διοικούμενων.

Στο πλαίσιο αυτό, ο νέος Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων:
  • αποδίδει τις κωδικοποιούμενες διατάξεις στη δημοτική και με γλωσσική ομοιομορφία, με κατά το δυνατόν εύληπτο και συστηματοποιημένο τρόπο και με αναμόρφωση, όπου απαιτείται, της δομής των άρθρων, των παραγράφων και των εδαφίων, ώστε να αποδίδουν με σαφή και πιο κατανοητό τρόπο το νόημα των κανόνων που εισάγουν,
  • αίρει τις ασυνέπειες ή τις αναντιστοιχίες στο περιεχόμενο επιμέρους ρυθμίσεων του ίδιου του ΚΕΔΕ, κατά τρόπο ώστε οι ρυθμίσεις αυτές να μπορούν να λειτουργούν αυτοτελώς (κανονιστική και ερμηνευτική συνέπεια), χωρίς να απαιτείται κατ’ ανάγκη προσφυγή σε άλλες διατάξεις προκειμένου να αποτυπωθεί και να αποδοθεί η πλήρης ρύθμιση ή το πλήρες και αληθές νόημά τους,
  • καταργεί πλείστες διατάξεις ή και ολόκληρα άρθρα του υφιστάμενου ΚΕΔΕ διότι:
    • ελλείπουν ή έχουν καταργηθεί οι εισαγωγικές ή κάποιες από τις προϋποθέσεις εφαρμογής τους,
    • κρίνονται άνευ αντικειμένου ή απηχούν ανύπαρκτους πλέον όρους νομοθέτησης, είτε λόγω του ότι έχουν κριθεί ασύμβατα προς το Σύνταγμα από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, και
    • έχουν καταργηθεί σιωπηρά από νεότερες διατάξεις,
  • εισάγει στον Κώδικα διατάξεις της εκτός του ΚΕΔΕ κείμενης νομοθεσίας, κατά τρόπο, ώστε οι διατάξεις που ενσωματώνονται στον Κώδικα να αποκτούν κανονιστική και ερμηνευτική αυτοτέλεια,
  • επικαιροποιεί την ονομασία των εμπλεκόμενων οργάνων της διοίκησης και τις αρμοδιότητές τους, λαμβάνοντας υπόψη τις οργανωτικές μεταβολές που έχουν επέλθει στην ονομασία και τις αρμοδιότητες διάφορων διοικητικών οργάνων, με γνώμονα τη δημιουργία συνθηκών ασφάλειας δικαίου για τους εφαρμοστές και  τους διοικούμενους,
  • προσαρμόζει τον ακολουθούμενο τύπο και τις διαδικασίες στις νέες νομοθετικές συνθήκες που έχουν προκύψει.
Στόχο Νέου ΚΕΔΕ

Ο νέος ΚΕΔΕ στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου. Μέσω της κωδικοποίησης και της αναμόρφωσης του ρυθμιστικού πλαισίου για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων καταπολεμείται η πολυνομία, συστηματοποιούνται και αποσαφηνίζονται διάσπαρτες διατάξεις νόμου ενώ, παράλληλα, παραλείπονται παρωχημένες νομοθετικές ρυθμίσεις. Επιπλέον, η νέα ρύθμιση σχετίζεται με την άμεση απλούστευση της καθημερινότητας των πολιτών και του εκάστοτε εφαρμοστή του δικαίου.

Επιπλέον, στοχεύει μακροπρόθεσμα στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης του πολίτη απέναντι στο κράτος, καθώς, μέσω της κωδικοποίησης και της αναμόρφωσης του ρυθμιστικού πλαισίου για την είσπραξη  των δημοσίων εσόδων, θα διευκολυνθεί η πρόσβαση των πολιτών στη σχετική νομοθεσία.

Βασικές Αλλαγές:
  • Απαλείφεται η πρόβλεψη για την εκτέλεση αποφάσεων προσωπικής κράτησης, λόγω της κατάργησης του σχετικού θεσμού, ως αναγκαστικού μέτρου προς είσπραξη δημοσίων εσόδων.
  • Προβλέπεται ότι οι κοινοποιήσεις κατασχέσεων στα χέρια τρίτου ή κατασχέσεις απαιτήσεων στα χέρια πιστωτικών ιδρυμάτων δύναται να διενεργούνται με ηλεκτρονικά μέσα και προσαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις πλειστηριασμών κινητών και ακινήτων πραγμάτων στις ισχύουσες πλέον διαδικασίες ηλεκτρονικής διενέργειας πλειστηριασμών.
  • Προβλέπεται εφεξής, ως προς τις ανακοινώσεις πλειστηριασμών από επισπεύδοντες τρίτους, η υποχρέωση κοινοποίησης, εκτός του προγράμματος πλειστηριασμού, και του αποσπάσματος κατασχετήριας έκθεσης ή και της δήλωσης συνέχισης πλειστηριασμού, σε περίπτωση μη διενέργειας του αρχικού πλειστηριασμού.
  • Με απόφαση του υπουργού Οικονομικών μπορεί, προκειμένου να εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία των υπόχρεων ή συνυπόχρεων προσώπων και να διασφαλιστεί η είσπραξη των δημοσίων εσόδων, μπορεί να ανατίθεται η έρευνα σε ελεγκτικές εταιρείες ή δικηγόρους ή δικηγορικά γραφεία ή κοινοπραξίες αυτών.  
  • Δίνεται η δυνατότητα στην ΑΑΔΕ, εάν πρόκειται για οφειλέτες ύποπτους φυγής ή γενικώς εάν από τη μη άμεση λήψη αναγκαστικών μέτρων πιθανολογείται κίνδυνος ζημίας του Δημοσίου, να λαμβάνει αναγκαστικά μέτρα (κατασχέσεις) ακόμη και πριν το χρέος καταστεί ληξιπρόθεσμο, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Ειρηνοδίκη της έδρας του οργάνου που κατά περίπτωση αιτείται τη λήψη των μέτρων ή της Αστυνομικής Αρχής, όπου δεν εδρεύει Ειρηνοδικείο.
  • Τέλος, προβλέπεται η δυνατότητα διαγραφής χρεών οφειλετών
 Προϋποθέσεις Για Την Διαγραφή Χρεών

Χρέη ιδιωτών προς το Δημόσιο διαγράφονται εφόσον:

  1. Έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες με βάση τα εκάστοτε πρόσφορα διαθέσιμα ηλεκτρονικά μέσα της ΑΑΔΕ και δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων ή απαιτήσεων αυτών έναντι τρίτων ή διαπιστώθηκε η καθ’ οποιονδήποτε τρόπον εκποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων που δεν υπόκειται σε ακύρωση ή σε διάρρηξη κατά τα άρθρα 939 επ. του Α.Κ. και ειδικότερα διαπιστώθηκε η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών, ακινήτων ή απαιτήσεων του οφειλέτη με επίσπευση του Δημοσίου ή τρίτων ή με διαδικασία εκκαθάρισης και η παύση των εργασιών της πτώχευσης, εφόσον πρόκειται για πτωχό. 
  2. Έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης ή δεν είναι δυνατή η υποβολή της.
  3. Έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος από ειδικά οριζόμενο ελεγκτή της αρμόδιας υπηρεσίας της Φορολογικής Διοίκησης, ο οποίος πιστοποιεί, με βάση ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου, ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις των προηγούμενων περιπτώσεων και ότι είναι αντικειμενικά αδύνατη η είσπραξη των οφειλών από τον οφειλέτη και τα συνυπόχρεα πρόσωπα.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικό με την είσπραξη χρεών κατά ΚΕΔΕ.