Εν συντομία:
- Η ωφέλεια από δικαιώματα προαίρεσης μετοχών (stock options) και δωρεάν μετοχών (stock awards) δεν φορολογείται κατά τη χορήγηση ούτε κατά την άσκηση του δικαιώματος, αλλά κατά τη μεταβίβαση των μετοχών.
- Κρίσιμος παράγοντας είναι ο χρόνος διακράτησης. Μεταβίβαση πριν τη συμπλήρωση 24 μηνών (36 για νεοσύστατες) από τη χορήγηση φέρει φορολόγηση ως μισθωτή εργασία, με την κλίμακα 9% έως 44%. Σε μεταβίβαση μετά, προκύπτει υπεραξία 15%.
- Για νεοσύστατες μικρές ή πολύ μικρές επιχειρήσεις ο συντελεστής υπεραξίας μειώνεται σε 5%, χωρίς να απαιτείται εγγραφή στο Elevate Greece.
- Η εταιρική θεμελίωση βρίσκεται στα άρθρα 113 και 114 του ν. 4548/2018, διακριτή από τους τίτλους κτήσης μετοχών των άρθρων 56 έως 58.
- Η ΙΚΕ δεν διαθέτει αντίστοιχο πρόγραμμα διάθεσης μετοχών και απαιτεί συμβατική κατασκευή ή μετατροπή σε ΑΕ.
Πότε φορολογούνται τα stock options ως μισθός και πότε ως υπεραξία;
Ο χρόνος διακράτησης κρίνει τον τρόπο φορολόγησης. Αν οι μετοχές που αποκτήθηκαν με άσκηση δικαιώματος προαίρεσης μεταβιβαστούν πριν τη συμπλήρωση 24 μηνών (ή 36 μηνών για νεοσύστατες) από τη χορήγηση, η ωφέλεια φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, με την κλίμακα 9% έως 44%. Αν μεταβιβαστούν μετά την πάροδο του διαστήματος, φορολογείται ως υπεραξία με συντελεστή 15% ή 5%.
Η διαφορά αυτή είναι ο πυρήνας κάθε προγράμματος equity. Η φορολόγηση ως υπεραξία αποτελεί ευνοϊκό καθεστώς που θεσπίστηκε για να επιτρέψει στις ελληνικές επιχειρήσεις να ανταγωνιστούν στην προσέλκυση στελεχών. Το δυσμενές σενάριο της φορολόγησης ως μισθωτή εργασία ενεργοποιείται μόνο όταν δεν τηρηθεί ο ελάχιστος χρόνος διακράτησης.
Το ισχύον καθεστώς προέκυψε από τις τροποποιήσεις που επέφερε ο ν. 4646/2019 στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ – ν. 4172/2013) και εφαρμόζεται στα δικαιώματα που ασκούνται από την 1.1.2020 και εξής, ανεξάρτητα από το πότε χορηγήθηκαν.
Οι αναλυτικές διευκρινίσεις δόθηκαν με την Εγκύκλιο Ε 2208/2020 της ΑΑΔΕ. Σημειώνεται ότι παλαιότερες αναλύσεις αναφέρουν επιπλέον ειδική εισφορά αλληλεγγύης, η οποία όμως καταργήθηκε για όλα τα εισοδήματα που αποκτώνται από την 1.1.2023 και δεν επιβαρύνει πλέον τις παροχές αυτές.
Πώς χορηγεί μια ΑΕ δικαιώματα προαίρεσης και δωρεάν μετοχές;
Η Ανώνυμη Εταιρεία διαθέτει δύο διακριτά εργαλεία. Το πρόγραμμα διάθεσης μετοχών με δικαιώματα προαίρεσης ρυθμίζεται από το άρθρο 113 του ν. 4548/2018, ενώ η δωρεάν διάθεση μετοχών από το άρθρο 114. Και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται απόφαση της γενικής συνέλευσης με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία, ενώ η ονομαστική αξία των μετοχών που διατίθενται δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει συνολικά το ένα δέκατο του καταβεβλημένου κεφαλαίου.
Δικαιούχοι μπορούν να οριστούν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, το προσωπικό της εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών, καθώς και πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες σε σταθερή βάση.
Η απόφαση ορίζει τον αριθμό των μετοχών, αν πρόκειται για ίδιες ή νέες μετοχές, τους δικαιούχους και τους όρους της διάθεσης, ιδίως την τυχόν υποχρέωση διακράτησης για ορισμένο χρονικό διάστημα. Για την κάλυψη του προγράμματος η εταιρεία είτε διαθέτει ίδιες μετοχές είτε προχωρά σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με έκδοση νέων μετοχών.
Τα δύο αυτά εργαλεία δεν εξαντλούν τις διαθέσιμες δομές κινήτρων. Στον ίδιο νόμο προβλέπονται οι τίτλοι κτήσης μετοχών (warrants) των άρθρων 56 έως 58, που αποτελούν διαπλαστικό δικαίωμα κτήσης και μπορούν να διατεθούν και προς τρίτους, καθώς και οι προνομιούχες μετοχές που λειτουργούν συμπληρωματικά για στελέχη με μερισματική προτεραιότητα.
Η επιλογή του κατάλληλου εργαλείου εξαρτάται από τον στόχο της παροχής, τον επιδιωκόμενο χρονικό ορίζοντα και τη φορολογική μεταχείριση κάθε δομής.
| Εργαλείο | Νομική βάση | Νομικός χαρακτήρας | Πότε ταιριάζει |
|---|---|---|---|
| Δικαιώματα προαίρεσης (stock options) | άρθρο 113 ν. 4548/2018 | δικαίωμα αγοράς σε προνομιακή τιμή | σύνδεση αμοιβής με μελλοντική αξία, μηδενικό άμεσο κόστος για τον δικαιούχο |
| Δωρεάν μετοχές (stock awards) | άρθρο 114 ν. 4548/2018 | δωρεάν διάθεση υπό προϋποθέσεις | επιβράβευση επίτευξης συγκεκριμένων στόχων |
| Προνομιούχες μετοχές | άρθρο 38 ν. 4548/2018 | μετοχή με περιουσιακό προνόμιο | σταθερή μερισματική απόδοση σε στέλεχος |
| Τίτλοι κτήσης (warrants) | άρθρα 56-58 ν. 4548/2018 | διαπλαστικό δικαίωμα κτήσης | γενικός μηχανισμός, δυνατότητα διάθεσης σε τρίτους |
Πώς προσδιορίζεται η φορολογητέα ωφέλεια σε μη εισηγμένη ΑΕ;
Η ωφέλεια προσδιορίζεται κατά τον χρόνο άσκησης του δικαιώματος ως η διαφορά μεταξύ της εσωτερικής αξίας της μετοχής και της τιμής διάθεσης. Για τις μη εισηγμένες εταιρείες η εσωτερική αξία υπολογίζεται με βάση την αξία των ιδίων κεφαλαίων, ήτοι το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων μειωμένο κατά τις υποχρεώσεις, διαιρούμενο με τον αριθμό των μετοχών, όπως εμφανίζονται στα βιβλία κατά την ημερομηνία της άσκησης.
Τρία χρονικά ορόσημα διαρθρώνουν τη φορολογική μεταχείριση.
- Ο χρόνος χορήγησης των δικαιωμάτων (grant) είναι το σημείο που η εταιρεία τα παρέχει βάσει του προγράμματος.
- Ο χρόνος άσκησης (exercise) είναι το σημείο που ο δικαιούχος αποκτά τις μετοχές καταβάλλοντας την προνομιακή τιμή.
- Ο χρόνος μεταβίβασης των μετοχών είναι το μόνο σημείο όπου γεννάται φορολογική υποχρέωση, καθώς μέχρι τότε δεν αποκτάται εισόδημα από καμία κατηγορία.
Ως μεταβίβαση νοείται τόσο η εξ επαχθούς όσο και η εκ χαριστικής αιτίας πράξη. Δεν περιλαμβάνει μόνο την πώληση, αλλά και τη δωρεά, τη γονική παροχή ή την κληρονομική διαδοχή, διότι η μεταγενέστερη μεταβίβαση χωρίς αντάλλαγμα δεν αίρει την ωφέλεια που προέκυψε από την απόκτηση σε προνομιακή τιμή.
Η εσωτερική αξία κατά τον χρόνο άσκησης λειτουργεί ως αξία κτήσης για τον μεταγενέστερο υπολογισμό της υπεραξίας πώλησης, ώστε η ίδια ωφέλεια να μην φορολογηθεί δύο φορές.
Πώς φορολογείται η μεταβίβαση πριν τη συμπλήρωση 24 ή 36 μηνών;
Η πρόωρη μεταβίβαση παράγει δύο διακριτά εισοδήματα. Πρώτον, το κέρδος από την προνομιακή απόκτηση φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία κατά το άρθρο 13 παρ. 4 του ΚΦΕ, με την κλίμακα 9% έως 44%. Δεύτερον, τυχόν επιπλέον κέρδος έως την πώληση φορολογείται ως υπεραξία κατά το άρθρο 42 του ΚΦΕ, με συντελεστή 15%. Για τον προσδιορισμό της ωφέλειας δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 42, οι οποίες αφορούν μόνο το δεύτερο σκέλος.
Η αξία κτήσης για το δεύτερο σκέλος είναι η εσωτερική αξία της μετοχής κατά τον χρόνο άσκησης, όχι το ποσό που πραγματικά κατέβαλε ο δικαιούχος. Η διαφορά μεταξύ της καταβληθείσας τιμής και της αξίας κατά την άσκηση έχει ήδη φορολογηθεί ως μισθωτή εργασία, οπότε η αξία κτήσης ανεβαίνει στην εσωτερική αξία ώστε να αποφευχθεί διπλή φορολόγηση.
Σε περίπτωση που ο προσδιορισμός της υπεραξίας καταλήξει σε αρνητικό ποσό, η ζημία μεταφέρεται για τα επόμενα πέντε έτη και συμψηφίζεται μόνο με μελλοντικά κέρδη υπεραξίας.
Για παράδειγμα: Μη εισηγμένη ΑΕ χορηγεί δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης μετοχών αντί 10 ευρώ ανά μετοχή. Εργαζόμενος ασκεί το δικαίωμα τον επόμενο χρόνο, όταν η εσωτερική αξία ανέρχεται σε 50 ευρώ και αποκτά 100 μετοχές καταβάλλοντας 1.000 ευρώ αντί 5.000 ευρώ. Η ωφέλεια προσδιορίζεται σε 40 ευρώ ανά μετοχή, δηλαδή 4.000 ευρώ. Είκοσι μήνες μετά τη χορήγηση, με εσωτερική αξία 70 ευρώ, ο εργαζόμενος πωλεί. Κατά το έτος της μεταβίβασης αποκτά εισόδημα 4.000 ευρώ ως μισθωτή εργασία (άρθρο 13 παρ. 4) και υπεραξία (70 μείον 50) επί 100 μετοχές, ήτοι 2.000 ευρώ, που φορολογείται με 15%.
| Χρόνος μεταβίβασης | Φορολόγηση ωφέλειας | Φορολόγηση υπεραξίας πώλησης |
|---|---|---|
| Πριν τους 24 μήνες (γενικός κανόνας) | μισθωτή εργασία, κλίμακα 9% έως 44% | 15% επί της διαφοράς από την αξία άσκησης |
| Μετά τους 24 μήνες | υπεραξία 15% | περιλαμβάνεται στο ενιαίο εισόδημα υπεραξίας |
| Μετά τους 36 μήνες (νεοσύστατες, υπό όρους) | υπεραξία 5% | περιλαμβάνεται στο ενιαίο εισόδημα υπεραξίας |
Πότε ισχύει ο μειωμένος συντελεστής 5% για νεοσύστατες;
Ο μειωμένος συντελεστής 5% εφαρμόζεται όταν συντρέχουν σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις κατά τον χρόνο χορήγησης.
- η εταιρεία πρέπει να είναι μη εισηγμένη, νεοσύστατη μικρή ή πολύ μικρή επιχείρηση,
- τα δικαιώματα να αποκτήθηκαν εντός πέντε ετών από τη σύσταση,
- η εταιρεία να μην έχει συσταθεί μέσω συγχώνευσης και
- οι μετοχές να μεταβιβαστούν μετά τη συμπλήρωση 36 μηνών από τη χορήγηση.
Σημείο που συχνά παρερμηνεύεται είναι η σχέση με το Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων. Η υπαγωγή στον συντελεστή 5% δεν προϋποθέτει εγγραφή στο Elevate Greece. Στηρίζεται αποκλειστικά στα κριτήρια του άρθρου 42Α του ΚΦΕ, σε συνδυασμό με τον ορισμό της μικρής ή πολύ μικρής επιχείρησης κατά τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα. Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ ρητά διευκρινίζει ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων.
Η διάκριση μεταξύ 24 και 36 μηνών έχει άμεση επίπτωση στον σχεδιασμό του προγράμματος. Μια νεοσύστατη επιχείρηση που επιθυμεί τον συντελεστή 5% οφείλει να ενσωματώσει στο πρόγραμμα και στα ατομικά παραχωρητήρια ρήτρα διακράτησης 36 μηνών, διαφορετικά εφαρμόζεται ο γενικός συντελεστής 15%. Η εμπειρία από σχεδιασμό κινήτρων στελεχών σε startups δείχνει ότι η αναντιστοιχία μεταξύ της εμπορικής λογικής του vesting και των φορολογικών οροσήμων είναι η συχνότερη πηγή απρόβλεπτης φορολογικής επιβάρυνσης για τον δικαιούχο.
Πώς διαφέρει η φορολόγηση των δωρεάν μετοχών (stock awards);
Οι δωρεάν μετοχές που διατίθενται στο πλαίσιο προγραμμάτων με προϋπόθεση την επίτευξη στόχων ή την επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος εξαιρούνται από το εισόδημα μισθωτής εργασίας κατά το άρθρο 14 του ΚΦΕ. Το εισόδημα που προκύπτει αποτελεί υπεραξία, η οποία φορολογείται με 15% κατά τη μεταβίβαση των μετοχών, οποτεδήποτε και αν αυτή λάβει χώρα μετά την απόκτηση.
Ο υπολογισμός της υπεραξίας ακολουθεί ειδικό κανόνα. Αν η τιμή πώλησης υπερβαίνει την αξία της μετοχής κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσης, η υπεραξία ισούται με την τιμή πώλησης. Αν η τιμή πώλησης είναι μικρότερη, η υπεραξία ισούται με την αξία κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσης, όπως προσδιορίζεται με βάση την εσωτερική αξία της μετοχής. Με τον τρόπο αυτό η αρχική αξία της δωρεάν παροχής φορολογείται σε κάθε περίπτωση.
Το ακόλουθο παράδειγμα αποτυπώνει τη διαφορά: Μη εισηγμένη ΑΕ διαθέτει το 2020 σε εργαζόμενο 100 δωρεάν μετοχές, αξίας 30 ευρώ η καθεμία. Κατά τη διάθεση δεν αποκτάται εισόδημα. Ο εργαζόμενος πωλεί το 2021 σε τιμή 20 ευρώ ανά μετοχή, χαμηλότερη από την αξία κατά τη διάθεση. Προσδιορίζεται μόνο εισόδημα υπεραξίας ίσο με 100 μετοχές επί 30 ευρώ, ήτοι 3.000 ευρώ, που φορολογείται με 15%. Η ευνοϊκή μεταχείριση των δωρεάν μετοχών έγκειται στο ότι η ωφέλεια χαρακτηρίζεται εξαρχής ως υπεραξία, χωρίς ενδιάμεσο σκέλος μισθωτής εργασίας.
Πώς δίνει equity μια ΙΚΕ χωρίς πρόγραμμα μετοχών;
Η ΙΚΕ δεν διαθέτει ρητή διάταξη αντίστοιχη των άρθρων 113 και 114 του ν. 4548/2018. Ο ν. 4072/2012 που τη διέπει δεν προβλέπει θεσμοθετημένο πρόγραμμα διάθεσης μεριδίων από τα όργανα της εταιρείας και, επιπλέον, απαγορεύει στην ΙΚΕ να αποκτά άμεσα ή έμμεσα δικά της μερίδια προς μεταγενέστερη μεταβίβαση σε τρίτους. Το κενό αυτό είναι κρίσιμο, καθώς οι περισσότερες νεοφυείς επιχειρήσεις συστήνονται αρχικά ως ΙΚΕ.
Στην πράξη διαμορφώνονται τρεις επιλογές.
- Η πρώτη είναι η παροχή συμβατικού δικαιώματος προαίρεσης με συμφωνία μεταξύ εταίρων και εργαζομένων, που λειτουργεί ενοχικά και ρυθμίζεται με όρους ανάλογους εκείνων ενός εταιρικού προγράμματος.
- Η δεύτερη είναι η αξιοποίηση μεριδίων ειδικών δικαιωμάτων που προβλέπει το πλαίσιο της ΙΚΕ.
- Η τρίτη και συνηθέστερη, όταν αναμένεται είσοδος θεσμικού επενδυτή, είναι η μετατροπή σε ΑΕ, που ανοίγει την πρόσβαση στα προγράμματα των άρθρων 113 και 114 και στις προνομιούχες μετοχές.
Η επιλογή μεταξύ συμβατικής κατασκευής και μετατροπής δεν είναι ουδέτερη. Το συμβατικό δικαίωμα προαίρεσης σε ΙΚΕ παρέχει ευελιξία και χαμηλό κόστος, αλλά η ενοχική του φύση το καθιστά λιγότερο ισχυρό έναντι τρίτων σε σχέση με ένα θεσμοθετημένο εταιρικό πρόγραμμα.
Όταν το πρόγραμμα equity συνδέεται με τη μεταβίβαση μεριδίων ΙΚΕ ή με σχεδιαζόμενο γύρο χρηματοδότησης, η ad hoc διατύπωση των όρων διακράτησης, ωρίμανσης και εξόδου καθορίζει αν η παροχή θα είναι εκτελεστή κατά τον χρόνο που έχει σημασία.
Ποιες υποχρεώσεις και ποια οφέλη έχει η εταιρεία που χορηγεί;
Η εταιρεία που χορηγεί δικαιώματα προαίρεσης ή δωρεάν μετοχές αναλαμβάνει συγκεκριμένες υποχρεώσεις παρακολούθησης. Κατά το φορολογικό έτος άσκησης οφείλει να χορηγεί στον δικαιούχο διακριτή βεβαίωση αποδοχών σε έντυπη μορφή, με αναγραφή του ποσού και της ημερομηνίας χορήγησης και να περιλαμβάνει το ποσό στη μηνιαία δήλωση απόδοσης παρακρατούμενου φόρου χωρίς να προβαίνει σε παρακράτηση. Η υποχρέωση ισχύει και όταν τα δικαιώματα αφορούν τίτλους άλλης συνδεδεμένης εταιρείας, ελληνικής ή αλλοδαπής.
Σε επίπεδο φορολογίας της ίδιας της εταιρείας, η ζημία από τη διάθεση μετοχών σε εργαζομένους αναγνωρίζεται ως εκπεστέα δαπάνη. Η νομολογία έχει δεχθεί ότι η ζημία που υφίσταται η εταιρεία από τη διάθεση μετοχών με δικαίωμα προαίρεσης στο προσωπικό συνδεδεμένων εταιρειών εμπίπτει στις εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες του άρθρου 22 του ΚΦΕ, με το σκεπτικό ότι η οικονομική κατάσταση της μητρικής συνδέεται με εκείνη των θυγατρικών της (ΔΕφΑθ 574/2022, ΔΠρΑθ 4865/2022). Η αναγνώριση αυτή έχει σημασία στον σχεδιασμό ομιλικών προγραμμάτων, όπου η εκδότρια των τίτλων διαφέρει από την εργοδότρια εταιρεία.
Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των ασφαλιστικών εισφορών. Όταν η ωφέλεια χαρακτηρίζεται ως υπεραξία, δεν αποτελεί αμοιβή για παρασχεθείσα εργασία και κατ’ αρχήν δεν εντάσσεται στη βάση υπολογισμού εισφορών. Όταν όμως, λόγω πρόωρης μεταβίβασης, χαρακτηρίζεται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, το ζήτημα της υπαγωγής σε εισφορές γίνεται πιο σύνθετο, καθώς δεν υπάρχει ρητή νομοθετική εξαίρεση αντίστοιχη της φορολογικής.
Η εμπειρία από προγράμματα διάθεσης μετοχών δείχνει ότι ο χαρακτηρισμός της παροχής, η δομή της σχέσης με τον δικαιούχο και ο χρόνος μεταβίβασης επηρεάζουν όχι μόνο τον φόρο, αλλά και την έκθεση σε ασφαλιστική επιβάρυνση. Η ένταξη των όρων διακράτησης και ωρίμανσης σε εξωεταιρική συμφωνία μετόχων προσφέρει το πλαίσιο ρύθμισης των ζητημάτων που δεν καλύπτονται από το καταστατικό.
Συχνές Ερωτήσεις
Φορολογούνται τα stock options κατά τη χορήγηση ή την άσκηση;
Όχι. Κατά τη χορήγηση των δικαιωμάτων και κατά την άσκησή τους, με την απόκτηση των μετοχών, δεν αποκτάται εισόδημα από καμία κατηγορία. Η φορολογική υποχρέωση γεννάται μόνο κατά τη μεταβίβαση των μετοχών. Ο τρόπος φορολόγησης, ως μισθωτή εργασία ή ως υπεραξία, εξαρτάται από τον χρόνο που μεσολάβησε μεταξύ της χορήγησης και της μεταβίβασης.
Απαιτείται εγγραφή στο Elevate Greece για τον συντελεστή 5%;
Όχι. Ο μειωμένος συντελεστής 5% δεν συνδέεται με την εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων. Εφαρμόζεται εφόσον η εταιρεία είναι μη εισηγμένη, νεοσύστατη μικρή ή πολύ μικρή επιχείρηση, τα δικαιώματα αποκτήθηκαν εντός πέντε ετών από τη σύσταση, η εταιρεία δεν προήλθε από συγχώνευση και οι μετοχές διακρατήθηκαν για 36 μήνες.
Ισχύει η απαλλαγή υπεραξίας του 0,5% για μη εισηγμένες μετοχές;
Όχι. Η απαλλαγή της υπεραξίας όταν ο μεταβιβάζων κατέχει ποσοστό μικρότερο του 0,5% αφορά αποκλειστικά μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά. Στις μη εισηγμένες εταιρείες, που αποτελούν τον κανόνα για τα προγράμματα stock options startups, η υπεραξία από τη μεταβίβαση φορολογείται με 15% χωρίς αντίστοιχη απαλλαγή.
Οφείλονται ασφαλιστικές εισφορές για τα stock options;
Δεν υπάρχει ρητή νομοθετική εξαίρεση αντίστοιχη της φορολογικής. Όταν η ωφέλεια φορολογείται ως υπεραξία, δεν συνιστά αμοιβή εργασίας και κατ’ αρχήν δεν εντάσσεται στη βάση των εισφορών. Όταν χαρακτηρίζεται ως μισθωτή εργασία λόγω πρόωρης μεταβίβασης, το ζήτημα απαιτεί εξέταση των συγκεκριμένων περιστατικών της κάθε περίπτωσης.
Μπορεί μια ΙΚΕ να χορηγήσει stock options στους εργαζομένους;
Η ΙΚΕ δεν διαθέτει θεσμοθετημένο πρόγραμμα διάθεσης μετοχών αντίστοιχο των άρθρων 113 και 114 του ν. 4548/2018 και δεν επιτρέπεται να αποκτά δικά της μερίδια. Η παροχή equity επιτυγχάνεται μέσω συμβατικού δικαιώματος προαίρεσης μεταξύ εταίρων και εργαζομένων, μέσω μεριδίων ειδικών δικαιωμάτων ή μέσω μετατροπής σε ΑΕ.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Χρόνος διακράτησης ως φορολογικό όριο: Η μεταβίβαση πριν τους 24 μήνες (36 για νεοσύστατες) μετατρέπει την ωφέλεια από υπεραξία 15% ή 5% σε εισόδημα μισθωτής εργασίας με κλίμακα 9% έως 44%. Η ρήτρα διακράτησης στο ατομικό παραχωρητήριο πρέπει να εναρμονίζεται με το επιδιωκόμενο φορολογικό αποτέλεσμα.
Διάκριση από τους τίτλους κτήσης: Τα προγράμματα των άρθρων 113 και 114 διαφέρουν θεσμικά από τους τίτλους κτήσης μετοχών των άρθρων 56 έως 58, που αποτελούν αυτοτελές διαπλαστικό δικαίωμα. Η επιλογή του εργαλείου έχει συνέπειες ως προς τους δικαιούχους, τη μεταβιβασιμότητα και τη φορολόγηση.
Επικαιροποίηση μετά την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης: Αναλύσεις και παραδείγματα που συντάχθηκαν πριν το 2023 προσθέτουν ειδική εισφορά αλληλεγγύης στη φορολόγηση. Από την 1.1.2023 η εισφορά έχει καταργηθεί για όλα τα εισοδήματα, οπότε η συνολική επιβάρυνση των παροχών αυτών είναι μικρότερη από όση εμφανίζεται σε παλαιότερες πηγές.
Ομιλικά προγράμματα και έκπτωση ζημίας: Όταν η εκδότρια των μετοχών διαφέρει από την εργοδότρια, η αναγνώριση της ζημίας ως εκπεστέας δαπάνης κατά το άρθρο 22 του ΚΦΕ έχει κριθεί νομολογιακά υπέρ της επιχείρησης. Η δομή της σχέσης μεταξύ μητρικής και θυγατρικής χρειάζεται τεκμηρίωση για να στηρίξει την έκπτωση.
Επιλογή μορφής για το equity: Η ΙΚΕ απαιτεί συμβατική κατασκευή ή μετατροπή σε ΑΕ, ενώ η μεταβίβαση μετοχών στην ΑΕ ολοκληρώνεται με απλό ιδιωτικό συμφωνητικό. Η σύνδεση του προγράμματος με προγράμματα οικειοθελών παροχών και η ένταξή του σε ευρύτερη στρατηγική αμοιβών κρίνεται κατά περίπτωση, ανάλογα με τη φάση ανάπτυξης της εταιρείας και τη σύνθεση των δικαιούχων.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με τα stock options της εταιρείας σας.