Νομικά Σημειώματα Εταιρικού Δικαίου & Επιχειρείν
Notes on Greek Corporate Law and Business Practice
Τόμος 1, Τεύχος 1, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2026
ISSN 3057-675X (Online)
Εκδότης: Γεώργιος Στουραΐτης
Δημοσίευση: 14 Οκτωβρίου 2026
Περιεχόμενα
Σημείωμα εκδότη, σ. 1
Εταιρικό δίκαιο
Πραγματική έδρα και ελευθερία εγκατάστασης: η ευθύνη του εταίρου εταιρείας άλλου κράτους μέλους
Γεώργιος Στουραΐτης, σ. 2-8
Αποκλεισμός εταίρου σε διμελή ομόρρυθμη και ετερόρρυθμη εταιρεία: σε ποιον ανάγεται ο σπουδαίος λόγος
Γεώργιος Στουραΐτης, σ. 9-13
Εμπορικές συμβάσεις
Η μετασυμβατική ρήτρα μη ανταγωνισμού: διαβαθμισμένος δικαστικός έλεγχος ανάλογα με τη διαπραγματευτική θέση των μερών
Γεώργιος Στουραΐτης, σ. 14-18
Ρύθμιση αγορών και ψηφιακή οικονομία
Η εξαίρεση των NFT από τον Κανονισμό MiCA: ο μη αντικαταστατός χαρακτήρας ως έλεγχος ουσίας
Γεώργιος Στουραΐτης, σ. 19-24
Φορολογικό δίκαιο και διαδικασία
Προσωρινή δικαστική προστασία όσο εκκρεμεί η ενδικοφανής προσφυγή: πρόωρη αίτηση αναστολής και ΣτΕ 2734/2022
Γεώργιος Στουραΐτης, σ. 25-30
Σημείωμα εκδότη
Στη συμβουλευτική ή μαχόμενη δικηγορία του επιχειρείν οι απαιτήσεις της καθημερινότητας αφήνουν συχνά την επιστημονική αναζήτηση σε δεύτερη μοίρα. Το περιοδικό αυτό είναι μια προσπάθεια του υπογράφοντος να την επαναφέρει στο επίκεντρο της επαγγελματικής δραστηριότητας του δικηγόρου. Αντικείμενό του είναι η επιστημονική επεξεργασία νομολογίας και νομοθεσίας του εμπορικού και εταιρικού δικαίου, με αφετηρία ζητήματα που ανακύπτουν στην πράξη.
Τα ζητήματα αυτά εντοπίζονται, κατά κανόνα, είτε εκεί όπου το κείμενο του νόμου δεν δίνει το κριτήριο, είτε όπου η νομολογία αποκλίνει. Κατά τη γνώμη του υπογράφοντος, στα σημεία αυτά η επιστημονική επεξεργασία της νομολογίας αποτελεί την αναγκαία βάση της ασφαλούς νομικής εκτίμησης. Τούτο διότι το κριτήριο που δεν δίνει ο νόμος μπορεί να εξαχθεί μόνον από τη συστηματική ανάγνωση των πηγών που τον εφαρμόζουν (κατά κύριο λόγο των δικαστικών αποφάσεων) και από τον έλεγχό τους απέναντι στο κείμενο των διατάξεων. Τα πέντε άρθρα του παρόντος πρώτου τεύχους εκκινούν από τέτοια σημεία και καταλήγουν στις πρακτικές συνέπειες της ανάλυσης.
Στην ενότητα του εταιρικού δικαίου, το πρώτο άρθρο αντιπαραβάλλει την ΑΠ 461/2025, η οποία αντιμετώπισε εταιρεία με καταστατική έδρα στη Γερμανία και διοίκηση στην Ελλάδα ως ομόρρυθμη εταιρεία εν τοις πράγμασι χωρίς αναφορά στο ενωσιακό δίκαιο, με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ελευθερία εγκατάστασης. Υποστηρίζεται ότι η αυτόματη εφαρμογή της κύρωσης σε εταιρεία κράτους μέλους ισοδυναμεί με γενικό τεκμήριο κατάχρησης, ενώ επιτρεπτός μένει ο έλεγχος κατάχρησης κατά περίπτωση.1 Το δεύτερο άρθρο εξετάζει τον αποκλεισμό εταίρου σε διμελή ομόρρυθμη και ετερόρρυθμη εταιρεία, όπου ο σπουδαίος λόγος πρέπει να συντρέχει «στο πρόσωπο ενός εταίρου», ενώ η διάρρηξη της συνεργασίας αφορά συχνά και τους δύο. Υποστηρίζεται ότι η απόδοσή του στον έναν γίνεται με σύγκριση της συμπεριφοράς τους, στην οποία η υπαιτιότητα λειτουργεί ως στοιχείο απόδοσης, αν και δεν αποτελεί προϋπόθεση του αποκλεισμού.2
Στην ενότητα των εμπορικών συμβάσεων, το τρίτο άρθρο εξετάζει τη μετασυμβατική ρήτρα μη ανταγωνισμού, για την οποία το ελληνικό δίκαιο δεν περιέχει ειδική ρύθμιση, ενώ τα Τμήματα του Αρείου Πάγου αποκλίνουν ως προς το αν το αντάλλαγμα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση του κύρους της εργασιακής ρήτρας.3 Ο δικαστικός έλεγχος αναλύεται σε τρία επίπεδα, η ένταση των οποίων αυξάνεται όσο ασθενέστερη είναι η διαπραγματευτική θέση του ενός μέρους.
Στην ενότητα της ρύθμισης των αγορών και της ψηφιακής οικονομίας, το τέταρτο άρθρο εξετάζει την εξαίρεση από τον Κανονισμό MiCA των κρυπτοστοιχείων «που είναι μοναδικά και μη εναλλάξιμα με άλλα κρυπτοστοιχεία», την οποία η αιτιολογική σκέψη 11 υποβάλλει σε έλεγχο ουσίας.4 Η ανάλυση καταλήγει ότι η έκδοση σε σειρά, τα κλασματικά μέρη και οι μάρκες με οιονεί χρηματοπιστωτικά χαρακτηριστικά εκφεύγουν, κατά κανόνα, της εξαίρεσης, ενώ η ευρύτερη έννοια του αντικαταστατού χαρακτήρα παραμένει ανοιχτή.
Στην ενότητα του φορολογικού δικαίου και της διαδικασίας, το πέμπτο άρθρο εξετάζει την αίτηση αναστολής που συνοδεύει πρόωρη προσφυγή, όσο εκκρεμεί η ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, για την οποία ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας δεν περιέχει ρύθμιση και τα διοικητικά εφετεία έχουν διατυπώσει τρεις θέσεις. Μετά την ΣτΕ 2734/2022, η οποία έκρινε ότι η προσωρινή προστασία κατά του τίτλου δεν παρέχεται από τον δικαστή της ανακοπής, υποστηρίζεται ότι η αίτηση είναι παραδεκτή όταν, κατά τη συζήτησή της, έχει απορριφθεί ρητά ή σιωπηρά το αίτημα αναστολής που υποβλήθηκε στη Διεύθυνση.5
Εύχομαι το πόνημα αυτό να παρουσιάσει ενδιαφέρον για εσάς.
Γεώργιος Στουραΐτης
© 2026 Γεώργιος Στουραΐτης. Τα άρθρα διατίθενται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού 4.0 Διεθνές (CC BY 4.0).