Skip to content

Αρθρογραφία

Βιομηχανική Ιδιοκτησία Και Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας

Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας

Το Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας είναι τίτλος προστασίας με 20ετή διάρκεια που χορηγείται στον δικαιούχο για επινοήματα νέα, που εμπεριέχουν εφευρετική δραστηριότητα και είναι επιδεκτικά βιομηχανικής εφαρμογής. Τα επινοήματα αυτά μπορούν να είναι είτε προϊόντα, είτε μέθοδος παραγωγής προϊόντος, είτε βιομηχανική εφαρμογή. Συγκεκριμένα:

Προϋποθέσεις

Από τις διατάξεις των παραγράφων 1,3,4 και 5 του άρθρου 5 του ν. 1733/1987 προκύπτει ότι θετικές ουσιαστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση έγκυρου διπλώματος ευρεσιτεχνίας είναι :

  • το “νέο” της εφεύρεσης, 
  • η εφευρετική δραστηριότητα ως περιεχόμενο αυτής και 
  • η επιδεκτικότητα της εφεύρεσης προς βιομηχανική εφαρμογή. 
Νέα εφεύρεση

Νέα” κρίνεται μια εφεύρεση αν δεν ανήκει στη στάθμη της τεχνικής και ως τέτοια νοείται κάθε τι που είναι γνωστό οπουδήποτε στον κόσμο (“αρχή της οικουμενικότητας”) από γραπτή ή προφορική περιγραφή ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας. 

Έτσι, το στοιχείο του “νέου” θεωρείται ότι υπάρχει, όταν πρόκειται μεν για παραγωγή προϊόντος, αν το προϊόν αυτό διαφέρει από τα ομοειδή του προϊόντα με ουσιώδη νέα χαρακτηριστικά, όταν πρόκειται δε για παραγωγή αποτελέσματος, αν εμφανίζει αξιόλογη βελτίωση ήδη γνωστού αποτελέσματος, ανεξαρτήτως του αν η βελτίωση αφορά μόνο στον τρόπο παραγωγής ή μόνο στο αποτέλεσμα ή στη μείωση της δαπάνης παραγωγής του ή και όλα μαζί και δεν εμφανίζεται σαν απλή προσαρμογή στοιχείων μεθόδων που είναι ήδη γνωστά, χωρίς αξιόλογο αποτέλεσμα ή βελτίωση ή σαν απλή νέα χρήση ενός μέσου που είναι γνωστό σε αντικείμενα άλλα, από εκείνα στα οποία είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως, κατά τον ίδιο όμως τρόπο κατά τον οποίο πάντοτε γινόταν η χρησιμοποίησή του, για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα.

Εφευρετική Δραστηριότητα 

Μία επινόηση θεωρείται ότι εμπεριέχει εφευρετική δραστηριότητα αν, κατά την κρίση του μέσου ειδικού, δεν προκύπτει με προφανή τρόπο από την υπάρχουσα στάθμη της τεχνικής. Δηλαδή, ο μέσος ειδικός να μη μπορούσε, αξιοποιώντας τη στάθμη της τεχνικής, να φτάσει στην επίλυση του τεχνικού προβλήματος ή όπως ορίζεται στην παρ. 4 του άρθρου 5, η εφεύρεση, κατά την κρίση του ειδικού, να μη προκύπτει κατά προφανή τρόπο από την υπάρχουσα στάθμη της τεχνικής. 

Πρέπει δηλαδή η λύση του τεχνικού προβλήματος να μη βρίσκεται μέσα στις δυνατότητες του μέσου ειδικού, ούτε να παρίσταται ως ένας από τους κρίκους στην αλυσίδα της τεχνολογικής προόδου, αλλά να εμφανίζεται ως κάτι που υπερβαίνει την ομαλή τεχνολογική πρόοδο και αποτελεί άλμα προόδου, επίτευγμα που είναι πέρα από το προβλεπτέο μέτρο για το μέσο ειδικό. 

Η μεταφορά μιας λύσης ήδη γνωστής σε άλλο τεχνικό πρόβλημα αποτελεί εφεύρεση, μόνο αν η λύση του προβλήματος τεχνικά δεν αναμενόταν. Ακόμη, ο συνδυασμός περισσοτέρων τεχνικών μέσων ή διαδικασιών για την επίλυση ενός τεχνικού προβλήματος με τρόπο ενιαίο αποτελεί εφεύρεση, μόνο αν ο συνδυασμός δεν είναι προφανής για το μέσο ειδικό. 

Η εφαρμογή ισοδύναμων μέσων ενός ήδη λυμένου τεχνικού προβλήματος αποτελεί εφεύρεση, μόνο αν το ισοδύναμο μέσο δεν είναι γνωστό στο μέσο ειδικό.

Επιδεκτικότητα Της Εφεύρεσης Προς Βιομηχανική Εφαρμογή

Μία εφεύρεση θεωρείται επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής αν το αντικείμενό της μπορεί να παραχθεί ή να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε τομέα παραγωγικής δραστηριότητας. Εξάλλου, κατά θεμελιώδη αρχή του δικαίου της ευρεσιτεχνίας, που εξαγγέλλεται από το άρθρο 1 του ανωτέρω νόμου, διπλώματα ευρεσιτεχνίας παραχωρούνται μόνο σε εφευρέσεις που πληρούν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις προστασίας που προβλέπει ο νόμος. Όμως, η ύπαρξη των στοιχείων της εφεύρεσης και η συνδρομή των ουσιαστικών προϋποθέσεων προστασίας αυτής με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ελέγχονται σε περιορισμένη έκταση πριν από την παραχώρηση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα άρθρα 7 και 8 του ανωτέρω νόμου, ελέγχονται μόνο οι τυπικές προϋποθέσεις της αίτησης και οι αρνητικές ουσιαστικές προϋποθέσεις χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, με συνέπεια τη δυνατότητα χορήγησης του σχετικού διπλώματος χωρίς να συντρέχουν οι κατά το νόμο όροι έκδοσης αυτού και τη δημιουργία, περαιτέρω, νομίμου μαχητού τεκμηρίου περί συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

Ακύρωση Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας

Το τεκμήριο νομιμότητας του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ως διοικητικής πράξης ανατρέπεται και το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να κηρυχθεί άκυρο με δικαστική απόφαση του αρμόδιου δικαστηρίου, είτε διότι έλειπε μία από τις άνω ουσιαστικές θετικές προϋποθέσεις χορήγησής του είτε για κάποιον από τους λοιπούς λόγους, που περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 15 του άνω νόμου. Η ακυρότητα δε αυτή μπορεί να προβληθεί όχι μόνο με αγωγή ή ανταγωγή, αλλά και με ένσταση. 

Έτσι ο επικαλούμενος την ακυρότητα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ως ενάγων ή ενιστάμενος οφείλει να επικαλεστεί και αποδείξει τους λόγους ακυρότητας του διπλώματος, ότι η εφεύρεση δεν είναι νέα, αλλά ανήκει στη στάθμη της τεχνικής, με την έννοια που προαναφέρθηκε, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για τη χορήγηση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, είτε ότι δεν εμπεριέχει εφευρετική ιδέα, είτε ότι δεν είναι επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής.

Μετά την τελεσίδικη αναγνώριση της ακυρότητας ανατρέπεται το τεκμήριο νομιμότητας που συνοδεύει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, λόγω δε της φύσεως αυτού ως διοικητικής πράξεως ισχύει έναντι πάντων, αν και δεν δημιουργεί δεδικασμένο. Μετά την τελεσιδικία της απόφασης που κηρύσσει άκυρο το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, δίκες που έχουν ανοιχτεί και είχαν ως αίτημα την παράλειψη προσβολής του διπλώματος ή την αποζημίωση του δικαιούχου, δεν συνεχίζονται.

Δίπλωμα Τροποποίησης

Εξάλλου, το Δίπλωμα Τροποποίησης (ΔΤ) είναι τίτλος προστασίας που χορηγείται για μια εφεύρεση που αποτελεί τροποποίηση άλλης εφεύρεσης που έχει ήδη προστατευθεί με Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας  (“κύριο” Δίπλωμα). Αίτηση για Δίπλωμα Τροποποίησης μπορεί να κατατεθεί όταν έχει γίνει η χορήγηση του Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας. Το Δίπλωμα Τροποποίησης ακολουθεί την τύχη του κυρίου Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας και λήγει μαζί με αυτό. Το Δίπλωμα Τροποποίησης χορηγείται μόνο στον δικαιούχο του κυρίου Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας.

Πιστοποιητικό Υποδείγματος Χρησιμότητας

Τέλος, το Πιστοποιητικό Υποδείγματος Χρησιμότητας (ΠΥΧ) είναι τίτλος προστασίας με 7ετή διάρκεια που χορηγείται στον δικαιούχο για τρισδιάστατα αντικείμενα με καθορισμένο σχήμα και μορφή, που προτείνονται ως νέα, βιομηχανικά εφαρμόσιμα και με δυνατότητα να δώσουν λύση σε τεχνικό πρόβλημα. Το ΠΥΧ μπορεί να χορηγηθεί π.χ. για εργαλείο, όργανο, συσκευή, σκεύος, εξαρτήματά τους κ.λ.π.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ. 1 ν. 1733/1987, “το πιστοποιητικό υποδείγματος χρησιμότητας (Π.Υ.Χ.) χορηγείται για κάθε τρισδιάστατο αντικείμενο με καθορισμένο σχήμα και μορφή, όπως εργαλείο, όργανο, συσκευή, σκεύος ή και εξάρτημά τους, που προτείνεται ως νέο, βιομηχανικά εφαρμόσιμο και με δυνατότητα να δώσει λύση σε τεχνικό πρόβλημα“, κατά δε την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου, “αν η αίτηση χορήγησης πιστοποιητικού υποδείγματος χρησιμότητας αφορά τρισδιάστατο αντικείμενο και πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 4, ο Ο.Β.Ι. χορηγεί πιστοποιητικό υποδείγματος χρησιμότητας χωρίς προηγούμενο έλεγχο του νέου και του βιομηχανικά εφαρμόσιμου χαρακτήρα του υποδείγματος χρησιμότητας με ευθύνη του καταθέτη“.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι τα υποδείγματα και σχέδια χρησιμότητας, κατά το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, αφορούν νέες επινοήσεις του ανθρώπινου πνεύματος, που περιέχονται σε ενσώματο κινητό αντικείμενο, αναφέρονται, όπως και οι εφευρέσεις, στο χώρο της τεχνικής, δίνουν λύση σε τεχνικό πρόβλημα και, αν έχουν το προσόν του βιομηχανικά εκμεταλλεύσιμου, ανυψώνονται σε απόλυτα δικαιώματα, με τη χορήγηση πιστοποιητικού υποδείγματος χρησιμότητας, χωρίς όμως να απαιτείται η εφευρετική δραστηριότητα ή άλλως το εφευρετικό ύψος να συντρέχει στον ίδιο βαθμό, που απαιτείται για τις εφευρέσεις , που οδηγούν σε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Πρόκειται, όπως λέγεται για τις “μικρές εφευρέσεις” (ΑΠ 1654/2013).

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με τη βιομηχανική σας ιδιοκτησία.