Skip to content

Αρθρογραφία

Χρήση Σήματος Σε Διαφορετική Μορφή Από Την Καταχωρισμένη

εμπορικο σημα

Σύμφωνα με το άρθρο 16 της Οδηγίας για τα Εμπορικά Σήματα, η χρήση του σήματος υπό μορφή που διαφέρει ως προς στοιχεία τα οποία δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος στην καταχωρισμένη του μορφή, θεωρείται επίσης ως χρήση, ανεξαρτήτως αν το σήμα στη μορφή που χρησιμοποιείται είναι επίσης καταχωρισμένο επ’ ονόματι του δικαιούχου ή όχι.

Το αντικείμενο της εν λόγω διατάξεως, με την οποία αποφεύγεται η επιβολή αυστηρής συμβατότητας μεταξύ της χρησιμοποιούμενης μορφής του σήματος και της μορφής υπό την οποία το σήμα καταχωρίστηκε, είναι η παροχή της δυνατότητας στον δικαιούχο του σήματος αυτού, με την ευκαιρία της εμπορικής του εκμεταλλεύσεως, να επιφέρει στο σήμα διαφοροποιήσεις οι οποίες, χωρίς να μεταβάλλουν τον διακριτικό του χαρακτήρα, ούτε να δημιουργούν κίνδυνο σύγχυσης, επιτρέπουν την καλύτερη προσαρμογή του στις απαιτήσεις εμπορίας και διαφήμισης των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών. 

Δηλαδή, δεν απαιτείται η πλήρης συμβατότητα μεταξύ της μορφής με την οποία χρησιμοποιείται το σημείο και εκείνης με την οποία καταχωρίστηκε.

Επομένως, επιτρέπεται κάποιος βαθμός ευελιξίας εφόσον οι διαφοροποιήσεις που εισάγονται δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του. 

Τον Οκτώβριο 2020, τα Γραφεία Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εμπορικών Σημάτων, Σχεδίων και Υποδειγμάτων, κατέληξαν σε μια συμπληρωματική Κοινή Πρακτική αναφορικά με τη χρήση σημάτων σε μορφή που διαφέρει από την καταχωρισμένη μορφή τους, με την οποία προσδιορίζονται οι γενικές αρχές εξέτασης των περιπτώσεων όπου η χρήση ενός σήματος σε διαφοροποιημένη μορφή μεταβάλλει τον διακριτικό του χαρακτήρα και παρέχονται σχετικές οδηγίες.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ
Διακριτικός Χαρακτήρας:

Κατά πάγια νομολογία, ο διακριτικός χαρακτήρας ενός εμπορικού σήματος συνεπάγεται ότι το σημείο καθιστά δυνατή την αναγνώριση των προϊόντων και/ή υπηρεσιών για τα οποία το σήμα έχει καταχωριστεί, ως προερχόμενου από μία συγκεκριμένη επιχείρηση και, ως εκ τούτου, καθιστά δυνατή τη διάκριση του προϊόντος και/ή των υπηρεσιών αυτών από τα αντίστοιχα άλλων επιχειρήσεων.

Ο διακριτικός χαρακτήρας πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες και με τον τρόπο με τον οποίο ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται το σημείο.

Πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ, αφενός, 

  • της αναλύσεως του διακριτικού χαρακτήρα της καταχωρισμένης μορφής του σημείου ως συνόλου και, αφετέρου, 
  • της αναλύσεως του διακριτικού χαρακτήρα των διαφόρων στοιχείων του σημείου.
Οπτική Κυριαρχία:

Η οπτική κυριαρχία αναφέρεται στον οπτικό αντίκτυπο των στοιχείων ενός σημείου, δηλαδή εάν ένα στοιχείο ξεχωρίζει οπτικά σε σύγκριση με τα άλλα στοιχεία του σημείου. Αυτό καθορίζεται κυρίως από τη θέση του, το μέγεθος και/ή τη χρήση των χρωμάτων (στον βαθμό στον οποίο επηρεάζουν τον οπτικό του αντίκτυπο). Στο πλαίσιο αυτό, η εκτίμηση της οπτικής κυριαρχίας δεν εφαρμόζεται στα λεκτικά σήματα.

Σε περίπτωση που τα στοιχεία λόγω του μεγέθους και/ή της θέσης τους δεν λαμβάνονται υπόψη από τον καταναλωτή, τότε δεν υπολογίζονται στην αξιολόγηση.

Αλληλεπιδράσεις:

Τα στοιχεία εντός του σημείου αλληλεπιδρούν όταν τοποθετούνται, συνδυάζονται ή συνδέονται μεταξύ τους κατά τρόπον ώστε να δημιουργείται η εντύπωση ενιαίας μονάδας. Μια τέτοια εντύπωση μπορεί επίσης να προκύψει στο πλαίσιο εννοιολογικής αλληλεπίδρασης όταν δημιουργείται μια εννοιολογική μονάδα (μια νέα έννοια).

ΣΤΑΔΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

Όταν εξετάζεται εάν το χρησιμοποιούμενο σημείο συνιστά αποδεκτή διαφοροποίηση της καταχωρισμένης μορφής του, ακολουθούνται τα εξής στάδια:

  • Στάδιο 1: Εξέταση της καταχωρισμένης μορφής του σημείου λαμβανομένων υπόψη των διακριτικών και οπτικά κυρίαρχων στοιχείων του.
  • Στάδιο 2: Εξέταση των διαφορών του χρησιμοποιούμενου σημείου και οι επιπτώσεις των αλλαγών.
Εξέταση Καταχωρισμένης Μορφής Σημείου

Το πρώτο βήμα είναι να διευκρινιστεί ποια στοιχεία συμβάλλουν στον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου όπως αυτό έχει καταχωριστεί.

Στην περίπτωση σημείου που αποτελείται από ένα και μόνο στοιχείο, το σημείο αυτό φέρει τον διακριτικό του χαρακτήρα. Στην περίπτωση που το σημείο αποτελείται από διάφορα στοιχεία, η εν λόγω εξέταση απαιτεί την ανάλυση του διακριτικού και οπτικά κυρίαρχου χαρακτήρα των στοιχείων του, με βάση τις εγγενείς ιδιότητες εκάστου, καθώς και τη σχετική θέση τους στη σύνθεση του σημείου, καθώς και τις αλληλεπιδράσεις τους.

Εξέταση Διαφορών Χρησιμοποιούμενου Σημείου

Μόλις εντοπιστούν τα στοιχεία που συμβάλλουν στον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου όπως αυτό έχει καταχωριστεί και καθοριστεί ο βαθμός του διακριτικού χαρακτήρα τους, πρέπει να διαπιστώνεται εάν τα στοιχεία αυτά είναι παρόντα ή/και έχουν τροποποιηθεί στο σημείο με τη μορφή που χρησιμοποιείται, συγκρίνοντας απευθείας τα δύο σημεία (το ένα δίπλα στο άλλο).

Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να εξετάζεται η προσθήκη, η παράλειψη ή η τροποποίηση στοιχείων, με βάση τις εγγενείς ιδιότητες και τη σχετική θέση των διαφόρων στοιχείων στη σύνθεση του σημείου, καθώς και τις αλληλεπιδράσεις τους. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνολική εντύπωση που δημιουργούν τα σημεία.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις των αλλαγών, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο σχετικά έντονος διακριτικός χαρακτήρας του σημείου όπως αυτό έχει καταχωριστεί. Σε γενικές γραμμές, τα σημεία που παρουσιάζουν μέτριο διακριτικό χαρακτήρα επηρεάζονται λιγότερο από τις αλλαγές.

Αντιστρόφως, τα σημεία που παρουσιάζουν ασθενή διακριτικό χαρακτήρα (συνήθως σημεία που αποτελούνται κυρίως ή αποκλειστικά από στοιχεία ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα) παρουσιάζουν, σε γενικές γραμμές, περισσότερες πιθανότητες μεταβολής του διακριτικού τους χαρακτήρα.

ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ

Όταν ένα στοιχείο προστίθεται στο χρησιμοποιούμενο σημείο, και δεν θεωρείται ταυτόχρονη χρήση πολλών σημείων, συνιστά προσθήκη. Η επίπτωση της προσθήκης πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου όπως αυτό έχει καταχωριστεί.

Προσθήκη Διακριτικών Στοιχείων

Καταρχήν, η προσθήκη ενός διακριτικού στοιχείου το οποίο αλληλεπιδρά με την καταχωρισμένη μορφή του σημείου κατά τρόπο ώστε να μην μπορεί πλέον να γίνει αντιληπτό ως αυτοτελές μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του. Τούτο συμβαίνει όταν η καταχωρισμένη μορφή του σημείου διαθέτει μέτριο ή ασθενή διακριτικό χαρακτήρα.

Προσθήκη Μη Διακριτικών Στοιχείων

Σε γενικές γραμμές, εάν το σημείο στην καταχωρισμένη μορφή του παρουσιάζει μέτριο διακριτικό χαρακτήρα, η προσθήκη μη διακριτικών στοιχείων ή στοιχείων ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα δεν μεταβάλλει τον διακριτικό του χαρακτήρα, ανεξαρτήτως εάν τα εν λόγω στοιχεία είναι οπτικά κυρίαρχα ή όχι.

Όταν η καταχωρισμένη μορφή του σημείου διαθέτει ασθενή διακριτικό χαρακτήρα, η μεταβολή του διακριτικού του χαρακτήρα είναι πιο πιθανή, ακόμα και εάν η προσθήκη αφορά στοιχείο ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα.

ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ

Καταρχήν, η καταχωρισμένη μορφή του σημείου λογίζεται ως μια ενιαία οντότητα. Όταν ένα στοιχείο είναι παρόν στην καταχωρισμένη μορφή του σημείου αλλά απουσιάζει από το σημείο στη χρησιμοποιούμενη μορφή του, αυτό συνιστά παράλειψη. Η επίπτωση της παράλειψης στον διακριτικό χαρακτήρα της καταχωρισμένης μορφής του σημείου πρέπει να εξετάζεται.

Παράλειψη Διακριτικών Στοιχείων

Όλα τα διακριτικά στοιχεία της καταχωρισμένης μορφής του σημείου συμβάλλουν στον διακριτικό του χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, η παράλειψη ενός εξ αυτών των στοιχείων στο χρησιμοποιούμενο σημείο μπορεί να μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη μορφή του.

Στην περίπτωση που ο καταναλωτής δεν λαμβάνει υπόψη του τα στοιχεία της καταχωρισμένης μορφής του σημείου λόγω του μικρού τους μεγέθους και/ή της θέσης τους, η παράλειψή τους στο χρησιμοποιούμενο σημείο δεν μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη μορφή του.

Παράλειψη Στοιχείων Στερούμενων Διακριτικού Χαρακτήρα

Αν η καταχωρισμένη μορφή του σημείου έχει μέτριο διακριτικό χαρακτήρα, η παράλειψη ενός στοιχείου μη διακριτικού χαρακτήρα στο χρησιμοποιούμενο σημείο δεν θεωρείται πιθανό ότι θα μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη μορφή του. Αυτό επίσης μπορεί να συμβεί στην περίπτωση που το παραλειφθέν στοιχείο διαθέτει ασθενή διακριτικό χαρακτήρα.

Εντούτοις, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι η παράλειψη ενός στοιχείου ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικό αποτέλεσμα, ιδίως εάν το παραλειφθέν στοιχείο είναι οπτικώς κυρίαρχο ή αλληλεπιδρά με άλλα στοιχεία.

Εάν η καταχωρισμένη μορφή του σημείου αποτελείται αποκλειστικά από στοιχεία ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα και/ή μη διακριτικά στοιχεία, ο συνδυασμός των οποίων επιτρέπει την καταχώριση του σημείου ως συνόλου, η παράλειψη ενός ή περισσοτέρων εξ αυτών των στοιχείων θα μεταβάλλει γενικώς τον διακριτικό χαρακτήρα της καταχωρισμένης μορφής του σημείου.

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ
Λεκτικά Σήματα

Καταρχήν, η συγκεκριμένη αναπαράσταση του λεκτικού σήματος, όπως η αναπαράστασή του με συγκεκριμένη γραμματοσειρά, στιλιστική απεικόνιση, μέγεθος, χρώματα ή θέση, δεν μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του λεκτικού σήματος στην καταχωρισμένη του μορφή κατά το μέτρο που η λέξη παραμένει αναγνωρίσιμη ως έχει στη μορφή με την οποία χρησιμοποιείται.

Όταν το λεκτικό σήμα δεν είναι πλέον αναγνωρίσιμο ως έχει, για παράδειγμα, λόγω της χρήσης της λέξης σε εξέχουσα στιλιστική απεικόνιση ή λόγω τροποποιήσεων των χαρακτηριστικών που μεταβάλλουν το νόημα του λεκτικού στοιχείου (π.χ. σε περίπτωση που η αντίστροφη διάταξη των λεκτικών στοιχείων οδηγεί σε διαφορετικό μήνυμα ή στην περίπτωση που ένα γραφικά τονισμένο τμήμα του λεκτικού στοιχείου έχει αυτοτελή σημασία), ο διακριτικός χαρακτήρας του σημείου στην καταχωρισμένη μορφή του θα μεταβληθεί.

Τούτο συμβαίνει επίσης και στην περίπτωση που η καταχωρισμένη μορφή του σημείου διαθέτει ασθενή διακριτικό χαρακτήρα.

Αμιγώς Εικονιστικά Σήματα

Στην περίπτωση των αμιγώς απεικονιστικών σημάτων, ο διακριτικός χαρακτήρας προκύπτει από τα εικονιστικά στοιχεία συγκεκριμένης αναπαράστασης. Ως εκ τούτου, η μεταβολή της αναπαράστασης ενδεχομένως να μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη μορφή του, εκτός εάν αφορά χαρακτηριστικά (π.χ. χρώμα, σχήμα) που δεν συμβάλλουν ουσιωδώς στον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου.

Σε περίπτωση αμιγώς απεικονιστικών σημάτων ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα, ακόμα και ελάχιστες τροποποιήσεις στο σήμα μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολή του διακριτικού του χαρακτήρα.

Σύνθετα Σήματα

Στα σύνθετα σήματα, καταρχήν, τόσο τα λεκτικά όσο και τα εικονιστικά στοιχεία συμβάλλουν στον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου, τουλάχιστον σε ορισμένο βαθμό. Σε γενικές γραμμές, όσο περισσότερο ένα στοιχείο συμβάλλει στον διακριτικό χαρακτήρα, τόσο πιο πολύ η τροποποίηση του εν λόγω στοιχείου δύναται να μεταβάλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου.

Στις περιπτώσεις στις οποίες ο διακριτικός χαρακτήρας του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή ουσιαστικά προκύπτει από τα λεκτικά του στοιχεία, η χρήση των εν λόγω στοιχείων σε διαφορετική γραμματοσειρά, χρώμα ή μέγεθος δεν μεταβάλλει συνήθως τον διακριτικό χαρακτήρα, εκτός εάν οι διαφορές είναι τόσο σημαντικές που έχουν αντίκτυπο στην συνολική εντύπωση του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή.

Για τα σύνθετα σήματα στα οποία ο διακριτικός χαρακτήρας προκύπτει ουσιωδώς από τα εικονιστικά στοιχεία, οι τροποποιήσεις της αναπαράστασης των εν λόγω στοιχείων ενδεχομένως να μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στη μορφή με την οποία έχει καταχωριστεί, εκτός εάν αφορούν χαρακτηριστικά (στιλιστική απεικόνιση, διάταξη ή χρώμα) που δεν συμβάλλουν ουσιωδώς στον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου.

Στην περίπτωση που ο διακριτικός χαρακτήρας του σημείου απορρέει τόσο από τα λεκτικά όσο και τα εικονιστικά στοιχεία (συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών τους, όπως στιλιστική απεικόνιση, διάταξη ή χρώμα), τα εν λόγω στοιχεία πρέπει να διατηρηθούν. Στην περίπτωση που η σύνθεση των εν λόγω στοιχείων συμβάλλει στον διακριτικό του χαρακτήρα, η αλλαγή της εν λόγω σύνθεσης μπορεί να μεταβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στη μορφή με την οποία έχει καταχωριστεί.

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ

Στην πράξη, διαφορετικά είδη αλλαγών μπορούν να συνδυάζονται στη μορφή με την οποία χρησιμοποιείται το σημείο.

Γίνεται διάκριση μεταξύ τεσσάρων ειδών συνδυασμών:

  1. Ο συνδυασμός αλλαγών που περιλαμβάνει την παράλειψη ορισμένων στοιχείων του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή και την προσθήκη άλλων στοιχείων.
  2. Ο συνδυασμός των αλλαγών που περιλαμβάνει την τροποποίηση ορισμένων χαρακτηριστικών του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή και την προσθήκη άλλων στοιχείων.
  3. Ο συνδυασμός αλλαγών που περιλαμβάνει την παράλειψη ορισμένων στοιχείων του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή και την τροποποίηση ορισμένων χαρακτηριστικών των στοιχείων που παραμένουν.
  4. Ο συνδυασμός αλλαγών που συμπεριλαμβάνει την παράλειψη ορισμένων στοιχείων του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή, την τροποποίηση ορισμένων χαρακτηριστικών των στοιχείων που παραμένουν και την προσθήκη άλλων στοιχείων.

Σε γενικές γραμμές, σε περίπτωση που οι αλλαγές αφορούν έναν συνδυασμό προσθήκης, παράλειψης ή τροποποιήσεων των χαρακτηριστικών, εφαρμόζονται οι σχετικές αρχές της Κοινής Πρακτικής. 

Ως εκ τούτου, οι αλλαγές που θίγουν τα διακριτικά στοιχεία οδηγούν σε γενικές γραμμές στη μεταβολή του διακριτικού χαρακτήρα του σημείου στη μορφή με την οποία έχει καταχωριστεί, ενώ εκείνες που θίγουν μη διακριτικά στοιχεία ή στοιχεία ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα δεν είναι πιθανό ότι θα μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή.

Στην περίπτωση συνδυασμού αλλαγών πρέπει να εξετάζεται εάν κάποια από τις αλλαγές αυτοτελώς (π.χ. η παράλειψη ενός στοιχείου) μπορεί να οδηγήσει στη μεταβολή του διακριτικού χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή ενώ οι υπόλοιπες αλλαγές δεν έχουν καθοριστικό αντίκτυπο.

Εάν καμία από τις αλλαγές αυτές δεν οδηγεί στη μεταβολή του διακριτικού χαρακτήρα του σημείου στην καταχωρισμένη του μορφή, πρέπει να εξετάζεται ο συνδυασμός του συνόλου των αλλαγών. Τούτο μπορεί να συμβαίνει στην περίπτωση που μόνο το σύνολο των αλλαγών μπορεί να οδηγεί στη μεταβολή του διακριτικού χαρακτήρα.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με το εμπορικό σας σήμα.