Πότε Επιλέγεται Τίτλος Κτήσης & Ποιες Οι Κρατήσεις
Εν συντομία:
- Ο τίτλος κτήσης καλύπτει μόνο ευκαιριακή και παρεπόμενη παροχή υπηρεσιών από φυσικό πρόσωπο που δεν έχει κάνει έναρξη επαγγέλματος, δηλαδή δεν έχει υποχρέωση απεικόνισης συναλλαγών.
- Ισχύει όριο 10.000 ευρώ ετησίως ανά πάροχο (άρθρο 39 Ν. 4308/2014). Η απασχόληση δεν πρέπει να ασκείται κατά σύστημα ούτε να συνοδεύεται από επαγγελματική εγκατάσταση.
- Οι κρατήσεις είναι τρεις: φόρος εισοδήματος 20%, Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής 3,6% (που αντικατέστησε το χαρτόσημο) και εισφορές ΕΦΚΑ 20,28%.
- Αν η σχέση είναι στην πραγματικότητα συστηματική ή εξαρτημένη, ο τίτλος κτήσης είναι εικονικός και επισύρει αναδρομικές εισφορές, διαφορές αποδοχών και πρόστιμα.
- Για επαναλαμβανόμενη συνεργασία η νόμιμη οδός είναι το μπλοκάκι ή η πρόσληψη, όχι η διαδοχική έκδοση τίτλων κτήσης.
Πότε επιτρέπεται πληρωμή με τίτλο κτήσης αντί για πρόσληψη;
Η πληρωμή με τίτλο κτήσης επιτρέπεται όταν φυσικό πρόσωπο παρέχει υπηρεσία ευκαιριακά και ως παρεπόμενη δραστηριότητα, χωρίς υποχρέωση απεικόνισης συναλλαγών και χωρίς να τελεί σε σχέση εξάρτησης με την επιχείρηση. Όταν η ανάγκη είναι επαναλαμβανόμενη ή προϋποθέτει ένταξη στην οργάνωση και τήρηση ωραρίου, ενώ ο τίτλος κτήσης δεν επαρκεί.
Ο τίτλος κτήσης (πρώην «απόδειξη δαπάνης») είναι παραστατικό που εκδίδει ο υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών, δηλαδή ελεύθερος επαγγελματίας, ατομική επιχείρηση ή εταιρεία, προς φυσικό πρόσωπο που προσφέρει υπηρεσίες ευκαιριακά και δεν έχει αντίστοιχη υποχρέωση. Εκδίδεται στο όνομα του παρόχου και αποτυπώνει μια συναλλαγή εκτός του πλαισίου της εξαρτημένης εργασίας.
Το κρίσιμο σημείο για την επιχείρηση δεν είναι ο τύπος του εγγράφου αλλά ο χαρακτήρας της απασχόλησης. Ευκαιριακή και παρεπόμενη θεωρείται η δραστηριότητα που δεν ασκείται κατά σύστημα.
Η αξιολόγηση γίνεται με βάση πραγματικά περιστατικά όπως η συνέχεια ή μη της παροχής, η ύπαρξη ιδιαίτερης επαγγελματικής εγκατάστασης και η ένταξη στη λειτουργία της επιχείρησης.
Η οριοθέτηση ανάμεσα στο γνήσια ευκαιριακό και στο συστηματικό απαιτεί στάθμιση των δεδομένων κάθε συνεργασίας πριν επιλεγεί το παραστατικό, καθώς η εσφαλμένη υπαγωγή μετατοπίζει την συνεργασία από νόμιμη σε εικονική.
Ποια όρια οριοθετούν τον τίτλο κτήσης;
Ο τίτλος κτήσης οριοθετείται από τρεις προϋποθέσεις:
- η συνολική αξία των ευκαιριακών συναλλαγών του παρόχου δεν υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ ετησίως,
- η δραστηριότητα είναι μη συστηματική και παρεπόμενη και
- ο πάροχος δεν διατηρεί ιδιαίτερη επαγγελματική εγκατάσταση για αυτήν.
Η υπέρβαση ή η μη συνδρομή έστω μίας προϋπόθεσης ανατρέπει τη νόμιμη χρήση.
Η βάση βρίσκεται στο άρθρο 39 παρ. 1 του Ν. 4308/2014 (Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα), που εξαιρεί από τις υποχρεώσεις απεικόνισης τα φυσικά πρόσωπα τα οποία ευκαιριακά και ως παρεπόμενη απασχόληση πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον οι συναλλαγές αυτές δεν υπερβαίνουν στο σύνολό τους τα 10.000 ευρώ ετησίως. Στην πράξη πρόκειται για πρόσωπα όπως φοιτητές, άνεργοι ή εργαζόμενοι με άλλη κύρια απασχόληση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η περίπτωση που ο πάροχος είναι ήδη ελεύθερος επαγγελματίας με ενεργό ΑΦΜ. Αν η υπηρεσία εμπίπτει στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) που έχει δηλώσει, δεν εκδίδεται τίτλος κτήσης αλλά τιμολόγιο. Τίτλος κτήσης επιτρέπεται μόνο όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία είναι ξένη προς το αντικείμενο της επαγγελματικής του δραστηριότητας και διατηρεί ευκαιριακό χαρακτήρα.
Πόσες κρατήσεις βαρύνουν έναν τίτλο κτήσης;
Έναν τίτλο κτήσης βαρύνουν τρεις κρατήσεις:
- φόρος εισοδήματος 20%,
- Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής 3,6% και
- ασφαλιστικές εισφορές ΕΦΚΑ 20,28%.
Υπόχρεος για τον υπολογισμό, την παρακράτηση και την απόδοσή τους είναι ο εκδότης του παραστατικού, δηλαδή η επιχείρηση που χρησιμοποιεί την υπηρεσία, όχι ο πάροχος.
| Κράτηση | Ποσοστό | Βάση υπολογισμού | Νομική βάση |
|---|---|---|---|
| Φόρος εισοδήματος | 20% | καθαρή αμοιβή | Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013) |
| Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής | 3,6% | μικτή αμοιβή | ν. 5135/2024 (πρώην χαρτόσημο) |
| Εισφορές ΕΦΚΑ | 20,28% | καθαρή αξία μετά τον φόρο, με ανώτατο όριο | άρθρο 55 ν. 4509/2017 (όπως ισχύει με ν. 4826/2021) |
Στο φορολογικό σκέλος διενεργείται παρακράτηση φόρου 20% επί της καθαρής αμοιβής. Παράλληλα, για τις αμοιβές με τίτλο κτήσης οφείλεται πλέον το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής με συντελεστή 3,6% επί της μικτής αμοιβής.
Το τέλος αυτό αντικατέστησε από την 1η Δεκεμβρίου 2024 το τέλος χαρτοσήμου (ν. 5135/2024, όπως κωδικοποιήθηκε στον ν. 5177/2025), διατηρώντας τον ίδιο συντελεστή.
Στο ασφαλιστικό σκέλος, τα πρόσωπα που αμείβονται με τίτλο κτήσης καταβάλλουν εισφορές ΕΦΚΑ συνολικού ύψους 20,28%, που αναλύονται σε 13,33% για κύρια σύνταξη και 6,95% για υγειονομική περίθαλψη, κατά το άρθρο 55 του ν. 4509/2017 όπως ισχύει.
Οι εισφορές υπολογίζονται επί της καθαρής αξίας του παραστατικού μετά την αφαίρεση του φόρου και βαρύνουν τον ίδιο τον πάροχο, ενώ παρακρατούνται και αποδίδονται από την επιχείρηση μέσω Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ).
Στη βάση υπολογισμού ισχύει ανώτατο όριο που αναπροσαρμόζεται με τις ετήσιες εγκυκλίους του eΕΦΚΑ, ενώ δεν εφαρμόζεται κατώτατο όριο.
Τι κινδυνεύει η επιχείρηση αν ο τίτλος κτήσης καλύπτει συστηματική απασχόληση;
Όταν η απασχόληση δεν είναι ευκαιριακή αλλά συστηματική ή φέρει τα γνωρίσματα της εξαρτημένης εργασίας, ο τίτλος κτήσης θεωρείται εικονικός. Ο χαρακτηρισμός της σχέσης δεν εξαρτάται από τον τύπο του παραστατικού που εκδόθηκε αλλά από τις πραγματικές συνθήκες παροχής. Η συνέπεια είναι η αναδρομική ανατροπή της φορολογικής, ασφαλιστικής και εργατικής μεταχείρισης.
Σε έλεγχο της Επιθεώρησης Εργασίας ή του eΕΦΚΑ, η διαδοχική έκδοση τίτλων κτήσης για τον ίδιο πάροχο, με σταθερή παρουσία και ένταξη στη λειτουργία της επιχείρησης, αντιμετωπίζεται ως κεκαλυμμένη εξαρτημένη εργασία.
Στην περίπτωση αυτή καταλογίζονται αναδρομικές εργοδοτικές εισφορές με πρόσθετα τέλη, αναζητούνται διαφορές αποδοχών, αδειών και επιδομάτων, οφείλεται αποζημίωση απόλυσης με βάση την πραγματική προϋπηρεσία και επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα.
Τα κριτήρια βάσει των οποίων μια σχέση κρίνεται ως εξαρτημένη και ο μηχανισμός του επαναχαρακτηρισμού αφορούν συνολικά τη σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών και ελέγχονται στα πλαίσια αυτής.
Η ίδια λογική διέπει και τον φορολογικό έλεγχο. Η χρήση παραστατικού που δεν αντιστοιχεί στην πραγματική σχέση συνιστά εικονική απεικόνιση συναλλαγής, με αυτοτελείς φορολογικές κυρώσεις.
Η εμπειρία από σχετικούς ελέγχους δείχνει ότι η ένδειξη που καταγράφεται πρώτη είναι η επανάληψη, καθώς όταν το ίδιο πρόσωπο αμείβεται με τίτλους κτήσης σε διαδοχικές περιόδους, ο ευκαιριακός χαρακτήρας απορρίπτεται ανεξάρτητα από το ύψος κάθε επιμέρους αμοιβής.
Τίτλος κτήσης, μπλοκάκι ή πρόσληψη: ποιο ταιριάζει σε κάθε ανάγκη;
Η επιλογή κρίνεται από τη συχνότητα της ανάγκης, το αν ο πάροχος διαθέτει ΑΦΜ επαγγελματία και τον βαθμό ένταξης στη λειτουργία της επιχείρησης.
Ο τίτλος κτήσης ταιριάζει σε σπάνια και ευκαιριακή υπηρεσία, το μπλοκάκι σε επαναλαμβανόμενη συνεργασία με επαγγελματία και η πρόσληψη σε ενταγμένη απασχόληση με κατεύθυνση ωραρίου και τρόπου εργασίας.
| Κριτήριο | Τίτλος κτήσης | Μπλοκάκι (δελτίο παροχής υπηρεσιών) | Πρόσληψη |
|---|---|---|---|
| Προφίλ παρόχου | φυσικό πρόσωπο χωρίς έναρξη / ΑΦΜ επαγγελματία | ελεύθερος επαγγελματίας με ΑΦΜ και ΚΑΔ | μισθωτός |
| Χαρακτήρας απασχόλησης | ευκαιριακή, παρεπόμενη | επαναλαμβανόμενη, αυτόνομη | συνεχής, ενταγμένη |
| Όριο | 10.000 ευρώ ετησίως | χωρίς όριο | χωρίς όριο |
| Έκδοση παραστατικού | η επιχείρηση εκδίδει τίτλο κτήσης | ο πάροχος εκδίδει τιμολόγιο | μισθοδοσία |
| Διευθυντικό δικαίωμα επιχείρησης | όχι | όχι | ναι, πλήρες |
| Εφαρμογή εργατικής νομοθεσίας | όχι | όχι | πλήρης |
Ο πρόχειρος υπολογισμός ότι ο τίτλος κτήσης ή το μπλοκάκι κοστίζουν πάντα λιγότερο από την πρόσληψη συχνά διαψεύδεται.
Όταν ο επαγγελματίας με μπλοκάκι αντλεί το εισόδημά του από έναν ή δύο αντισυμβαλλόμενους, οι εισφορές υπολογίζονται με κανόνες μισθωτών και η επιχείρηση επιβαρύνεται ήδη με εργοδοτικό σκέλος, χωρίς να αποκτά το διευθυντικό δικαίωμα που παρέχει η σύμβαση εργασίας. Η σύγκριση κόστους και κινδύνου σταθμίζεται πριν τη συμφωνία της αμοιβής, όχι μετά την πρώτη έκδοση παραστατικού.
Όταν η ανάγκη υπερβαίνει τη μεμονωμένη συνεργασία και αφορά διαρκή επιχειρηματική δραστηριότητα, η στάθμιση επεκτείνεται και στην επιλογή εταιρικού οχήματος, όπως η σύσταση ΙΚΕ για διαρθρωμένη συνεργασία. Κάθε σενάριο, ανάλογα με τη συχνότητα, το ύψος της αμοιβής και τη φύση του ελέγχου, οδηγεί σε διαφορετική σωστή απάντηση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί μισθωτός να πληρωθεί με τίτλο κτήσης από τον ίδιο εργοδότη;
Μισθωτός με υφιστάμενη σχέση εξαρτημένης εργασίας μπορεί να λάβει αμοιβή για έκτακτη και παρεπόμενη απασχόληση μέσω τίτλου κτήσης, εφόσον αυτή είναι ξένη προς τα συνήθη καθήκοντά του και διατηρεί γνήσια ευκαιριακό χαρακτήρα. Αν η αμοιβή αφορά την ίδια την εξαρτημένη εργασία, ο τίτλος κτήσης δεν είναι νόμιμος και η αμοιβή θεωρείται μισθός.
Ισχύει ακόμα το χαρτόσημο 3,6% στον τίτλο κτήσης;
Όχι ως χαρτόσημο. Από την 1η Δεκεμβρίου 2024 το τέλος χαρτοσήμου καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Ο συντελεστής για τις αμοιβές με τίτλο κτήσης παρέμεινε 3,6% επί της μικτής αμοιβής, αλλά η νομική βάση είναι πλέον ο ν. 5135/2024, όπως κωδικοποιήθηκε στον ν. 5177/2025. Η αναφορά σε «χαρτόσημο» είναι ανακριβής.
Τι ισχύει αν ξεπεραστεί το όριο των 10.000 ευρώ;
Η υπέρβαση του ορίου των 10.000 ευρώ ετησίως καταργεί τη δυνατότητα έκδοσης τίτλου κτήσης για τον συγκεκριμένο πάροχο. Από το σημείο αυτό η δραστηριότητα παύει να θεωρείται ευκαιριακή και ο πάροχος οφείλει να προβεί σε έναρξη επαγγέλματος, ώστε η αμοιβή να τιμολογείται κανονικά.
Ποιος αποδίδει τον φόρο και τις εισφορές;
Υπόχρεη είναι η επιχείρηση που εκδίδει τον τίτλο κτήσης. Παρακρατεί τον φόρο 20%, το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής 3,6% και τις εισφορές ΕΦΚΑ 20,28% και τα αποδίδει στις αρμόδιες αρχές, με τις εισφορές να δηλώνονται μέσω ΑΠΔ. Προϋπόθεση είναι η επιχείρηση να είναι απογεγραμμένη στο Μητρώο Εργοδοτών του ΕΦΚΑ και να διαθέτει Αριθμό Μητρώου Εργοδότη.
Πως κινδυνεύει η επιχείρηση από καταχρηστική χρήση τίτλων κτήσης;
Η συστηματική έκδοση τίτλων κτήσης για κάλυψη ουσιαστικά εξαρτημένης εργασίας οδηγεί σε αναδρομικό καταλογισμό εργοδοτικών εισφορών με πρόσθετα τέλη, διαφορές αποδοχών και επιδομάτων, αποζημίωση απόλυσης και διοικητικά πρόστιμα. Παράλληλα, η εικονική απεικόνιση συναλλαγής επισύρει αυτοτελείς φορολογικές κυρώσεις.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Έλεγχος ευκαιριακού χαρακτήρα πριν την έκδοση: Πριν εκδοθεί τίτλος κτήσης εξετάζεται αν η απασχόληση είναι πράγματι μη συστηματική και παρεπόμενη. Η διαδοχική έκδοση για το ίδιο πρόσωπο σε συνεχείς περιόδους αναιρεί τον ευκαιριακό χαρακτήρα, ανεξάρτητα από το ύψος κάθε αμοιβής.
Παρακολούθηση του ορίου των 10.000 ευρώ: Το όριο αφορά το σύνολο των ευκαιριακών συναλλαγών του παρόχου σε ετήσια βάση. Καθώς η επιχείρηση ενδέχεται να μη γνωρίζει τις λοιπές αμοιβές του ίδιου προσώπου, η σχετική δήλωση του παρόχου τεκμηριώνει τη νόμιμη χρήση.
Ορθή απόδοση των τριών κρατήσεων: Φόρος 20%, Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής 3,6% και εισφορές ΕΦΚΑ 20,28% υπολογίζονται σε διακριτές βάσεις και αποδίδονται από την επιχείρηση. Η αναφορά σε χαρτόσημο ή σε ποσοστό εισφορών διαφορετικό από το 20,28% αντανακλά παρωχημένα δεδομένα.
Επιλογή σχήματος πριν την επανάληψη: Όταν προβλέπεται ότι η συνεργασία θα επαναληφθεί, η επιλογή ανάμεσα σε τίτλο κτήσης, μπλοκάκι και πρόσληψη γίνεται από την αρχή. Ο εκ των υστέρων χαρακτηρισμός δεν θεραπεύει σχέση που λειτούργησε ως εξαρτημένη.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα που σχετίζεται με τον τίτλο κτήσης.