Υπαναχώρηση Από Ασφάλιση: 14 ή 30 Ημέρες;

Σε συντομία:

• Η υπαναχώρηση είναι το αναιτιολόγητο δικαίωμα του λήπτη να λύσει την ασφαλιστική σύμβαση με μονομερή δήλωση, διαφορετικό από την εναντίωση και την καταγγελία.
• Στην ατομική ασφάλιση ζωής η προθεσμία είναι τριάντα (30) ημέρες κατά το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016, ανεξάρτητα από τον τρόπο σύναψης.
• Όταν η ασφάλιση συνάπτεται εξ αποστάσεως, ο Ν. 5317/2026 (ισχύς από 10 Ιουλίου 2026) θεσπίζει προθεσμία δεκατεσσάρων (14) ημερών, με μηδενική επιβάρυνση για τον λήπτη.
• Σε ασφάλιση ζωής που συνάπτεται ηλεκτρονικά υπερισχύει η 30ήμερη προθεσμία της ασφαλιστικής νομοθεσίας ως ειδικότερη.
• Αν ο ασφαλιστής δεν ενημέρωσε για το δικαίωμα, η προθεσμία υπαναχώρησης παραμένει ανοικτή.

Πότε μπορεί ο λήπτης να υπαναχωρήσει από ασφάλιση;

Ο λήπτης μπορεί να υπαναχωρήσει όταν ο νόμος του παρέχει ρητά αναιτιολόγητο δικαίωμα λύσης, δηλαδή κατά κύριο λόγο στην ατομική ασφάλιση ζωής και σε κάθε ασφάλιση που συνάπτεται εξ αποστάσεως.

Η υπαναχώρηση ασκείται με μονομερή δήλωση προς τον ασφαλιστή μέσα στη νόμιμη προθεσμία, χωρίς επίκληση λόγου και επιφέρει τη λύση της σύμβασης.

Πρόκειται για διαπλαστικό δικαίωμα του λήπτη της ασφάλισης. Η βασική του διαφορά από την υπαναχώρηση του Αστικού Κώδικα, αλλά και από την ασφαλιστική εναντίωση και την καταγγελία, είναι ότι ασκείται αναιτιολόγητα. Ο λήπτης δεν χρειάζεται να επικαλεστεί πλημμέλεια, ελάττωμα ή μεταβολή των συνθηκών. Αρκεί η εμπρόθεσμη δήλωσή του.

Κρίσιμο είναι ότι, κατά τον χρόνο διάσκεψης που δίνει ο νόμος στον λήπτη για να αποφασίσει, η ασφαλιστική σύμβαση είναι ήδη ενεργή και παράγει όλα τα έννομα αποτελέσματά της. Η κάλυψη ισχύει κανονικά μέσα στην προθεσμία υπαναχώρησης, ώστε ο λήπτης να μην μένει ακάλυπτος όσο σκέφτεται.

Ποια προθεσμία ισχύει: 14 ή 30 ημέρες;

Η απάντηση εξαρτάται από το είδος της ασφάλισης και από τον τρόπο σύναψης:

• Στην ατομική ασφάλιση ζωής η προθεσμία είναι τριάντα (30) ημέρες κατά το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016.
• Στην εξ αποστάσεως ασφάλιση κατά ζημιών η προθεσμία είναι δεκατέσσερις (14) ημέρες κατά το νέο άρθρο 3ιε του Ν. 2251/1994.

Το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016 ενσωμάτωσε το άρθρο 186 της Οδηγίας 2009/138/ΕΚ (Φερεγγυότητα ΙΙ) και ορίζει προθεσμία 30 ημερών από τη στιγμή που ο αντισυμβαλλόμενος πληροφορήθηκε τη σύναψη.

Όρος ασφαλιστηρίου ζωής που ορίζει χρόνο υπαναχώρησης μικρότερο των 30 ημερών αντιβαίνει στη διάταξη και δεν εφαρμόζεται. Οι διατάξεις αυτές δεν καλύπτουν συμβάσεις διάρκειας ίσης ή μικρότερης των έξι μηνών.

Στην ασφάλιση ζωής, σε περίπτωση υπαναχώρησης, η ασφαλιστική επιχείρηση δικαιούται να παρακρατήσει για την κύρια ασφάλιση ένα μηνιαίο ασφάλιστρο και το ένα δωδέκατο του ετήσιου ασφαλίστρου για τις συμπληρωματικές καλύψεις.

Ο συνδυασμός τύπου ασφάλισης, τρόπου σύναψης και εφαρμοστέας προθεσμίας αποτυπώνεται στον ακόλουθο πίνακα.

Περίπτωση	Προθεσμία	Νομική βάση
Ατομική ασφάλιση ζωής (με φυσική παρουσία ή εξ αποστάσεως)	30 ημέρες	Άρθρο 153 Ν. 4364/2016
Ασφάλιση κατά ζημιών εξ αποστάσεως (online, τηλεφωνικά)	14 ημέρες	Άρθρο 3ιε Ν. 2251/1994
Ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα εξ αποστάσεως	30 ημέρες	Άρθρο 3ιε Ν. 2251/1994
Ασφάλιση κατά ζημιών με φυσική παρουσία	Δεν υπάρχει αναιτιολόγητη υπαναχώρηση, μόνο εναντίωση	Άρθρο 2 Ν. 2496/1997
Βραχυπρόθεσμη ασφάλιση ταξιδιού ή αποσκευών κάτω των 30 ημερών, εξ αποστάσεως	Εξαιρείται	Άρθρο 3ιε παρ. 4 Ν. 2251/1994

Η προθεσμία εκκινεί είτε από την ημέρα σύναψης της σύμβασης είτε από την ημερομηνία παραλαβής των όρων και των προσυμβατικών πληροφοριών, αν η τελευταία είναι μεταγενέστερη.

Ο ακριβής προσδιορισμός της αφετηρίας σε συνδυασμένα προϊόντα, όπου η κύρια κάλυψη ζωής συνοδεύεται από συμπληρωματικές καλύψεις υγείας ή ανικανότητας, απαιτεί νομική κρίση κατά περίπτωση, καθώς κάθε κάλυψη ενδέχεται να ακολουθεί διαφορετική αφετηρία και διαφορετικό καθεστώς.

Τι αλλάζει όταν η ασφάλιση κλείνεται online μετά τον Ν. 5317/2026;

Ο Ν. 5317/2026 κατάργησε το άρθρο 4θ του Ν. 2251/1994 και θέσπισε νέο πλαίσιο για κάθε χρηματοοικονομική υπηρεσία που συνάπτεται εξ αποστάσεως, στο οποίο εντάσσεται και η ασφάλιση.

Το νέο άρθρο 3ιε δίνει προθεσμία υπαναχώρησης 14 ημερών, ενώ σε υπαναχώρηση από ασφαλιστική σύμβαση ο λήπτης δεν οφείλει κανένα ποσό. Το πλαίσιο ισχύει από τη δημοσίευση του νόμου, στις 10 Ιουλίου 2026.

Ο νόμος ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2673 και εντάσσει την εξ αποστάσεως ασφάλιση στο ίδιο σύστημα με τις λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες από απόσταση.

Ειδικά για την ασφάλιση, το άρθρο 3ιστ παράγραφος 2 προβλέπει ότι, κατ’ εξαίρεση από τον γενικό κανόνα, ο λήπτης δεν υποχρεούται να καταβάλει τίποτε για το διάστημα κάλυψης πριν την υπαναχώρηση.

Στις υπόλοιπες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ο καταναλωτής οφείλει το αναλογικό αντάλλαγμα. Η επιστροφή των ποσών γίνεται εκατέρωθεν το αργότερο εντός 30 ημερών.

Για τη σύναψη μέσω ιστοτόπου ή εφαρμογής ο πάροχος υποχρεούται να διαθέτει ειδική λειτουργία υπαναχώρησης με την ένδειξη «Πατήστε εδώ για υπαναχώρηση», ευδιάκριτη και συνεχώς διαθέσιμη καθ’ όλη την προθεσμία, με χωριστό βήμα επιβεβαίωσης και βεβαίωση παραλαβής σε σταθερό μέσο.

Η λειτουργία αυτή είναι κανάλι άσκησης και δεν δημιουργεί νέο δικαίωμα. Παράλληλα απαγορεύονται οι παραπλανητικές διεπαφές που δυσχεραίνουν την υπαναχώρηση σε σχέση με την εγγραφή.

Το πιο ουσιώδες σημείο για τον λήπτη ασφάλισης ζωής είναι η σχέση των δύο καθεστώτων. Το άρθρο 3ιε παράγραφος 8 ορίζει ότι, όταν ειδικότερες διατάξεις ρυθμίζουν το δικαίωμα υπαναχώρησης για συγκεκριμένη υπηρεσία, εφαρμόζονται αποκλειστικά αυτές.

Στην ατομική ασφάλιση ζωής ειδικότερη διάταξη είναι το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016. Επομένως, ασφάλιση ζωής που κλείνεται ηλεκτρονικά διατηρεί την 30ήμερη προθεσμία και δεν περιορίζεται στις 14 ημέρες του γενικού κανόνα.

Η διάκριση αυτή, ανάμεσα στο γενικό εξ αποστάσεως καθεστώς και στην ειδική ασφαλιστική ρύθμιση, καθορίζει ποια προθεσμία τελικά ισχύει και προϋποθέτει εξέταση της συγκεκριμένης σύμβασης.

Αξίζει επίσης να επισημανθεί μια σιωπηρή μεταβολή. Το καταργηθέν άρθρο 4θ όριζε ρητά ότι η προθεσμία υπαναχώρησης αναστέλλεται για όσο χρόνο ο λήπτης έχει δικαίωμα εναντίωσης κατά τον Ν. 2496/1997. Το νέο άρθρο 3ιε δεν επαναλαμβάνει αυτή την πρόβλεψη.

Η σχέση εναντίωσης και υπαναχώρησης σε online ασφάλιση κρίνεται πλέον με βάση τον κανόνα της ειδικότερης διάταξης, γεγονός που μεταβάλλει την ανάλυση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.

Πώς διακρίνεται η υπαναχώρηση από την εναντίωση και την καταγγελία;

Η υπαναχώρηση ασκείται αναιτιολόγητα. Η εναντίωση προϋποθέτει συγκεκριμένο λόγο, δηλαδή είτε παρέκκλιση του ασφαλιστηρίου από την αίτηση ασφάλισης είτε μη παραλαβή των θεσμικά προβλεπόμενων πληροφοριών, κατά το άρθρο 2 του Ν. 2496/1997.

Η καταγγελία λύει τη σύμβαση για το μέλλον υπό τις προϋποθέσεις του νόμου ή της σύμβασης. Πρόκειται για τρία διακριτά δικαιώματα με διαφορετικές προϋποθέσεις και συνέπειες.

Η πρακτική σημασία της διάκρισης είναι μεγάλη. Ο λήπτης που εντοπίζει απόκλιση του συμβολαίου από όσα ζήτησε δεν ασκεί υπαναχώρηση αλλά εναντίωση, με διαφορετική αφετηρία και διαφορετικό αποτέλεσμα ως προς την τύχη της σύμβασης.

Αντίστροφα, όποιος απλώς άλλαξε γνώμη κινείται στο πεδίο της υπαναχώρησης, εφόσον ο νόμος του την παρέχει για τη συγκεκριμένη ασφάλιση. Από την εμπειρία σε ασφαλιστικές διαφορές, η λανθασμένη επιλογή μεταξύ των δύο, ή η άσκηση εκτός προθεσμίας, είναι η συχνότερη αιτία απόρριψης του αιτήματος του λήπτη.

Η επιλογή του ορθού δικαιώματος και του ορθού χρόνου αποτελεί σημείο όπου η νομική κρίση έχει άμεση συνέπεια στην τύχη της κάλυψης.

Ποια υποχρέωση ενημέρωσης έχει ο ασφαλιστής και τι ισχύει αν παραλειφθεί;

Πριν από τη σύναψη, ο διανομέας ασφαλιστικών προϊόντων, δηλαδή ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ή η ασφαλιστική επιχείρηση, οφείλει να παρέχει στον λήπτη έγγραφο πληροφοριών κατά το άρθρο 30 του Ν. 4583/2018, το οποίο περιλαμβάνει και τον τρόπο λύσης της σύμβασης. Αν η ενημέρωση για το δικαίωμα υπαναχώρησης παραλειφθεί, η προθεσμία δεν κλείνει κανονικά.

Ο Ν. 4583/2018 ενσωμάτωσε στο ελληνικό δίκαιο την ευρωπαϊκή οδηγία για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων. Πέρα από το έγγραφο πληροφοριών, ο διαμεσολαβητής υποχρεούται να διατηρεί Τμήμα Διαχείρισης Αιτιάσεων για την παραλαβή και διαχείριση των παραπόνων, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 89/5.4.2016 Πράξη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος. Ως αιτίαση νοείται η δήλωση δυσαρέσκειας που σχετίζεται με το ασφαλιστήριο ή με τις παρεχόμενες υπηρεσίες.

Στην εξ αποστάσεως ασφάλιση, η συνέπεια της παράλειψης είναι ακόμη εντονότερη. Κατά το άρθρο 3ιε παράγραφος 3 του Ν. 2251/1994, όταν ο καταναλωτής δεν έχει λάβει ενημέρωση για το ίδιο το δικαίωμα υπαναχώρησης, δεν εφαρμόζεται ούτε το ανώτατο όριο των δώδεκα μηνών και δεκατεσσάρων ημερών.

Πρακτικά, η προθεσμία παραμένει ανοικτή για αόριστο διάστημα, με αποτέλεσμα η σύμβαση να μπορεί να ανατραπεί πολύ αργότερα. Η ακριβής τεκμηρίωση του χρόνου και του περιεχομένου της ενημέρωσης αποκτά έτσι αποφασιστική σημασία, καθώς από αυτήν εξαρτάται αν και πότε κλείνει οριστικά η προθεσμία.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες ημέρες έχει ο λήπτης για υπαναχώρηση από ασφάλιση ζωής;

Τριάντα ημέρες, κατά το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016, από τη στιγμή που πληροφορήθηκε τη σύναψη της σύμβασης. Όρος του ασφαλιστηρίου που ορίζει μικρότερο χρόνο δεν εφαρμόζεται. Η προθεσμία ισχύει για την ατομική ασφάλιση ζωής, με εξαίρεση τις συμβάσεις διάρκειας έξι μηνών ή μικρότερης.

Αν η ασφάλιση αγοράστηκε online, ποια προθεσμία ισχύει;

Ο γενικός κανόνας του άρθρου 3ιε του Ν. 2251/1994 δίνει 14 ημέρες για την εξ αποστάσεως ασφάλιση κατά ζημιών. Η ασφάλιση ζωής όμως διατηρεί τις 30 ημέρες, επειδή το άρθρο 153 του Ν. 4364/2016 λειτουργεί ως ειδικότερη διάταξη και υπερισχύει κατά την παράγραφο 8 του άρθρου 3ιε.

Επιστρέφονται τα ασφάλιστρα σε περίπτωση υπαναχώρησης;

Στην ασφάλιση ζωής ο ασφαλιστής παρακρατεί ένα μηνιαίο ασφάλιστρο για την κύρια ασφάλιση και το ένα δωδέκατο του ετήσιου για τις συμπληρωματικές καλύψεις. Στην εξ αποστάσεως ασφάλιση ο λήπτης δεν οφείλει κανένα ποσό κατά το άρθρο 3ιστ παράγραφος 2 του Ν. 2251/1994 και η επιστροφή γίνεται εντός 30 ημερών.

Τι γίνεται αν ο ασφαλιστής δεν ενημέρωσε για το δικαίωμα υπαναχώρησης;

Η προθεσμία δεν κλείνει κανονικά. Στην εξ αποστάσεως ασφάλιση, η παράλειψη ενημέρωσης για το δικαίωμα καταργεί ακόμη και το ανώτατο όριο των δώδεκα μηνών και δεκατεσσάρων ημερών, οπότε η προθεσμία παραμένει ανοικτή. Το βάρος να αποδείξει ότι ενημέρωσε τον λήπτη το φέρει ο πάροχος.

Πρακτικές Επισημάνσεις

Ο τρόπος σύναψης καθορίζει την προθεσμία: ασφάλιση ζωής 30 ημέρες, εξ αποστάσεως ασφάλιση κατά ζημιών 14 ημέρες, ενώ η ασφάλιση κατά ζημιών με φυσική παρουσία δεν παρέχει αναιτιολόγητη υπαναχώρηση παρά μόνο εναντίωση.

Ασφάλιση ζωής online: διατηρεί τις 30 ημέρες, καθώς η ειδική ασφαλιστική ρύθμιση υπερισχύει του γενικού 14ήμερου κανόνα του Ν. 5317/2026.

Μηδενική επιβάρυνση εξ αποστάσεως: σε υπαναχώρηση από ασφαλιστική σύμβαση που συνάφθηκε εξ αποστάσεως ο λήπτης δεν οφείλει κανένα ποσό, σε αντίθεση με τις λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Εναντίωση ή υπαναχώρηση: η απόκλιση του συμβολαίου από την αίτηση οδηγεί σε εναντίωση, ενώ η αλλαγή γνώμης σε υπαναχώρηση. Η επιλογή του ορθού δικαιώματος και του ορθού χρόνου κρίνει την τύχη του αιτήματος.

Τεκμηρίωση ενημέρωσης: η προθεσμία παραμένει ανοικτή όσο ο ασφαλιστής δεν αποδεικνύει ότι ενημέρωσε τον λήπτη για το δικαίωμα και τον τρόπο άσκη

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με την υπαναχώρηση από ασφαλιστική σύμβαση.