Skip to content

Η Νομιμότητα Βιντεοεπιτήρησης Σε Εργασιακούς Χώρους

βιντεοεπιτήρηση στην εργασία

Πολλές ερωτήσεις υπάρχουν σχετικά με τη δυνατότητα τοποθέτησης καμερών σε εταιρείες και επιχειρήσεις, τον τρόπο και την έκταση καταγραφής δεδομένων. Σε ένα βαθμό είναι λογικό εφόσον δεν υπάρχει ένα ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο αλλά ο έλεγχος γίνεται κατά κύριο λόγο ανά περίπτωση (ad hoc) από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ).

Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, αναπτύσσονται αντιπαραθέσεις που φτάνουν μέχρι και στα πολιτικά ή ποινικά δικαστήρια καθώς το συγκεκριμένο πεδίο είναι δεκτικό εκούσιων ή ακούσιων υπερβάσεων, λόγω της σύγκρουσης των εννόμων αγαθών της προστασίας της περιουσίας και της ιδιωτικότητας

Η προσέγγιση, λοιπόν, που προτιμάται είναι περιπτωσιολογική με βάση τις Αποφάσεις, Οδηγίες και Γνωμοδοτήσεις της ΑΠΔΠΧ (προεξάρχουσας της Οδηγίας 1/2011), αλλά και των Γνωμών που έχει διατυπώσει η Ομάδα Εργασίας της Ε.Ε. για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Γενικά:

Σύμφωνα με τα παραπάνω μιας εταιρεία ή επιχείρηση μπορεί να τοποθετήσει κάμερες σε:

– σημεία εισόδου/εξόδου (χωρίς όμως να λαμβάνει εικόνα από δημόσιο χώρο ή από παράπλευρες οδούς ή/και πεζοδρόμια, ούτε από εισόδους ή εσωτερικό γειτονικών κατοικιών ή κτιρίων), 

– σε ταμεία, χρηματοκιβώτια και χώρους φύλαξης χρημάτων, 

– σε αποθήκες εμπορευμάτων, 

– σε χώρους στάθμευσης 

– σε χώρους ηλεκτρολογικών ή άλλων σημαντικών εγκαταστάσεων (πχ servers). 

Για χώρους πολύ μεγάλης έκτασης ή όπου διακινούνται εμπορεύματα μεγάλης αξίας μπορούν να τοποθετηθούν κάμερες και σε χώρους όπου κινούνται πελάτες, εφόσον αυτό κρίνεται απολύτως απαραίτητο. Σε αυτή την περίπτωση, η γωνία λήψης πρέπει να είναι τέτοια ώστε να εστιάζει όσο λιγότερο γίνεται σε πρόσωπα, καθώς και να προτιμώνται λήψεις όσο το δυνατόν ευρύτερης οπτικής γωνίας.

Εφόσον υπάρχει τοποθέτηση καμερών ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας (Υ.Ε.). οφείλει να αναρτήσει κατάλληλο αριθμό ευδιάκριτων ενημερωτικών πινακίδων για το κοινό που να ενημερώνει σχετικά με το ότι ο χώρος βιντεοσκοπείται, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ).

Ειδικά για χώρους όπου εκτελείται εργασία:

Ειδικότερη πρόβλεψη υφίσταται για την απαγόρευση επιτήρησης σε χώρους εργασίας. Για το περιεχόμενο του όρου “χώρος εργασίας” αναφέρουμε το παράδειγμα που δίνει η ίδια ΑΠΔΠΧ: “σε έναν τυπικό χώρο γραφείου, δεν επιτρέπεται η επιτήρηση γραφείων ή διαδρόμων”. Οι μοναδικές εξαιρέσεις που δέχεται η Αρχή στον παραπάνω κανόνα δεν αφορούν συνήθεις επιχειρηματικές ή εμπορικές δραστηριότητες παρά μόνο σε ιδιαίτερες (Τράπεζες, στρατιωτικά εργοστάσια κλπ).

Σε κάθε περίπτωση, τα δεδομένα που συλλέγονται από σύστημα βιντεοεπιτήρησης απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν για αξιολόγηση εργαζομένων. Υπάρχουν μάλιστα σειρά αποφάσεων πολιτικών δικαστηρίων που κρίνουν ως καταχρηστικές απολύσεις εργαζομένων οι οποίες βασίστηκαν σε δεδομένα από βιντεοεπιτήρηση.

Παράδειγμα: Εργαζόμενος σε διάλειμμα από την εργασία του, ευρισκόμενος σε χώρο στάθμευσης ο οποίος νόμιμα βιντεοσκοπούταν, παραβίασε όρο της σύμβασης εργασίας του. Η παράβαση ήρθε σε γνώση του εργοδότη λόγω της νόμιμης βιντεοσκόπησης και ο εργαζόμενος απολύθηκε – Η απόλυση κρίθηκε άκυρη.

Επίσης, έχει κριθεί ότι ακόμη και εάν ο εργαζόμενος έχει δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του (πχ με τη σύμβαση εργασίας ή με ξεχωριστό ιδιαίτερο έγγραφο), η καταγραφή για τον έλεγχο και την παρακολούθησή του εξακολουθεί να είναι παράνομη. Τούτο διότι λόγω της σχέσης εξάρτησης εργαζόμενου με εργοδότη, αποδυναμώνεται η βαρύτητα της τυχόν συγκατάθεσης του εργαζόμενου για μια τέτοια επεξεργασία, αφού είναι πολύ δύσκολο να διασφαλιστεί ότι μια τέτοια συγκατάθεση είναι ελεύθερη.

Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, απαγορεύεται η τοποθέτηση καμερών σε σε γραφεία εργαζομένων και σε χώρους που εργάζεται προσωπικό και δεν έχουν πρόσβαση οι πελάτες (πχ εργαστήρια, κουζίνες εστιατορίου κλπ).

Η ίδια καθολική απαγόρευση τοποθέτησης συστήματος βιντεοεπιτήρησης ισχύει και για  χώρους όπου υπάρχει εύλογη πεποίθηση ιδιωτικότητας ή όπου προσβάλλεται ο σκληρός πυρήνας του δικαιώματος στην προστασία της ιδιωτικής ζωής (προθαλάμους WC, αποδυτήρια κλπ).

Απόλυτα επίσης απαγορεύεται και η καταγραφή ήχου, ενώ η χρήση καμερών με δυνατότητα στρέψης και εστίασης (zoom) επιτρέπεται μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες και ειδικές προϋποθέσεις.

Τέλος, η χρήση οθόνης σε συνεχή λειτουργία επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει προσωπικό ασφαλείας για την παρακολούθησή της σε πραγματικό χρόνο.

Χρονικά Όρια Τήρησης Δεδομένων

Ο γενικός κανόνας είναι ότι τα δεδομένα βιντεοεπιτήρησης πρέπει να τηρούνται για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται να τηρούνται για διάστημα μεγαλύτερο των 15 ημερών, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις  πρέπει να τηρούνται το πολύ μέχρι 48 ώρες (πχ. συγκρότημα γραφείων), ή ακόμα και μέχρι την επόμενη εργάσιμη ημέρα.

Σε περίπτωση συμβάντος, τα δεδομένα μπορούν να εξάγονται από το σύστημα και να τηρούνται σε ξεχωριστό αρχείο μέχρι 30 ημέρες. Αν το συμβάν αφορά τρίτο πρόσωπο, η τήρηση των εικόνων μπορεί να γίνεται μέχρι 3 μήνες.

Διαδικασία Ελέγχου

Ως προς τη διαδικασία ελέγχου ή καταγγελίας είτε από εργαζόμενο ή/και τρίτο (πχ πελάτη, επισκέπτη κλπ), οι τελευταίοι πρέπει πρώτα να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, ιδίως πρόσβασης και εναντίωσης, στα οποία ο Υ.Ε. της εταιρείας ή της επιχείρησης είναι υποχρεωμένος να απαντήσει εγγράφως σε εύλογο χρόνο. Εάν ο Υ.Ε. δεν απαντήσει ή αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική, τότε μπορούν όσοι θεωρούν ότι θίγονται να προχωρήσουν σε καταγγελία στην Αρχή.

Σημειώνουμε ότι τα παραπάνω αφορούν χώρους γραφείων και επιχειρήσεων. Δεν βρίσκουν εφαρμογή σε οικίες ή εξειδικευμένες επαγγελματικές εγκαταστάσεις όπως πχ Ξενοδοχειακές Μονάδες, Τράπεζες κλπ για τις οποία ισχύουν ειδικότεροι κανόνες.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε για κάθε ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων και βιντεοεπιτήρησης.