Skip to content

Αρθρογραφία

Απενεργοποιημένες Κάμερες Σε Εργασιακό Χώρο Και το Chilling Effect

καμερες εργασια

Με μια πρόσφατη Απόφαση η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), αποφάσισε σχετικά με τη νομιμότητα καμερών στους χώρους εργασίας οι οποίες ήταν απενεργοποιημένες και λάμβαναν εικόνα καλυπτόμενη από “μαύρο καμβά”.

Το ζήτημα της βιντεοεπιτήρησης στους εργασιακούς χώρους, έχει απασχολήσει κατ’ επανάληψη την Αρχή, η οποία με  διαδοχικές αποφάσεις, διευρύνει τα πεδία προστασίας, καθιστώντας σαφές το απόλυτο της προστασίας της ιδιωτικής ζωής του εργαζόμενου κατά την εργασία του. Πρόσφατα, μάλιστα, την προστασία αυτή επιβεβαίωσαν και τα πολιτικά δικαστήρια.

Η Απόφαση 23/2021
Ιστορικό

Σε εταιρεία με γραφεία σε όροφο πολυκατοικίας, υπήρχαν εγκατεστημένες 5 κάμερες στους χώρους γραφείων και τη κουζίνα, καθώς και 1 κάμερα στο μπαλκόνι του ορόφου. Αυτές ήταν σε σύνδεση με καταγραφικό μηχάνημα του ενιαίου εν λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης, λαμβάνοντας εικόνα, η οποία όμως δεν εμφανίζονταν κατ’ αρχήν στην οθόνη λόγω σχετικής ρύθμισης από το μενού του καταγραφικού με αποτέλεσμα η οθόνη να είναι “μαυρισμένη”. 

Δηλαδή, ενώ λάμβανε χώρα συλλογή και μετάδοση της εικόνας, εκείνη λαμβάνεται μεν στην οθόνη, πλην όμως, καλύπτεται από “μαύρο καμβά”, με βάση ρύθμιση του συστήματος. Τούτο, η καταγγελόμενη επιχείρηση το παρουσίασε ως “απενεργοποίηση” της δυνατότητας καταγραφής.

Σχετικά Με Την “Απενεργοποίηση” Εικόνας

Η Αρχή αποφάνθηκε ότι οι εν λόγω κάμερες αποτελούν τμήμα ενός πλήρως λειτουργικού συστήματος βιντεοεπιτήρησης, λαμβάνουν και μεταδίδουν το σήμα της εικόνας από το χώρο εγκατάστασής τους στην οθόνη προβολής, η οποία εικόνα, λόγω της ως άνω σχετικής ρύθμισης, δύναται να προβάλλεται με «μαύρη» απεικόνιση και όχι στην αυτούσια μορφή της αρχικής συλλογής, ανάλογα με τη ρύθμιση που θα επιλέξει ανά πάσα στιγμή ο χειριστής του συστήματος. 

Δηλαδή, η εικόνα των υποκειμένων των δεδομένων που τυχόν εισέρχονται ή ήδη βρίσκονται στο πεδίο εμβέλειας του εν λόγω συστήματος συλλέγεται και μεταδίδεται κανονικά στον αποδέκτη, ο οποίος έχει την τεχνική δυνατότητα να εμφανίσει στην οθόνη την πλήρη εικόνα ή να την καλύψει μαυρίζοντας την οθόνη, ακόμα και αν για αυτό χρειάζεται η συνδρομή του εγκαταστάτη. 

Επομένως, μέσω του εν λόγω συστήματος καθίσταται δυνατή η ταυτοποίηση των φυσικών προσώπων, ανάλογα με την ρύθμιση του χειριστή του συστήματος. 

Κατά συνέπεια, το ως άνω σύστημα εμπίπτει στον ορισμό των συστημάτων βιντεοεπιτήρησης βάσει του άρθρου 1 της Οδηγίας 1/2011 καθόσον :

  • είναι μόνιμα εγκατεστημένο στον χώρο και 
  • έχει τη δυνατότητα λήψης ή/και μετάδοσης σήματος εικόνας από τον χώρο αυτό προς την οθόνη προβολής του ηλεκτρονικού υπολογιστή  ή/και το συνδεδεμένο μηχάνημα καταγραφής, το οποίο βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο. 

Η λήψη και μετάδοση του σήματος της εικόνας από τους χώρους γραφείων και της κουζίνας, στους οποίους βρίσκονται εγκατεστημένες οι κάμερες, στην οθόνη προβολής, ακόμα και χωρίς να γίνεται καταγραφή ή αποθήκευση στο καταγραφικό, συνιστά αυτοματοποιημένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και συγκεκριμένα συλλογή και διαβίβαση της λαμβανόμενης εικόνας, είτε εμφανίζεται στην οθόνη, είτε επιλέγεται η μη εμφάνιση με τη χρήση της σχετικής ρύθμισης ώστε να καλύπτεται από «μαύρο καμβά» στην οθόνη. 

Η δε παραμετροποίηση από το μενού του καταγραφικού ώστε η λαμβανόμενη εικόνα να προβάλλεται στην οθόνη με «μαύρη» απεικόνιση δεν αναιρεί την αρχική επεξεργασία της συλλογής και διαβίβασης. 

Μάλιστα, η παραμετροποίηση αυτή μπορεί ανά πάσα στιγμή και με εύκολο τρόπο να αλλαχθεί, επίσης από τις ρυθμίσεις του συστήματος και του καταγραφικού, ώστε η εικόνα που λαμβάνεται από τις κάμερες να προβάλλεται στην οθόνη προβολής χωρίς κάλυψη ή με κάλυψη μέρους αυτής. 

Το Chilling Effect

Επιπλέον δε, εάν πράγματι το σύστημα δεν λειτουργούσε, η εταιρία θα έπρεπε να είχε ενημερώσει τους εργαζόμενους της για το γεγονός της μη λειτουργίας του. 

Τούτο διότι η ύπαρξη εγκατεστημένων καμερών στο χώρο δημιουργεί την εύλογη πεποίθηση ότι οι κάμερες λειτουργούν, με όσες συνέπειες προκαλεί η αίσθηση αυτή ανάμεσα στις οποίες και το “chilling effect” (η οικειοθελής ή ακόμη και αυτόματη, προσαρμογή της συμπεριφοράς του προσώπου εξαιτίας του γεγονότος της παρακολούθησης). 

Αυτό δε επιτείνεται από την ανάρτηση προειδοποιητικών πινακίδων που ενημερώνουν σχετικά για τη λειτουργία των καμερών.

Η Θέση Της Αρχής

Η ανωτέρω επεξεργασία προσβάλει υπέρμετρα τα δικαιώματα των εργαζομένων αφού κατά αρχήν, με βάση τη νομοθεσία και την υπ’ αριθμ. 1/2011 Οδηγία της Αρχής, απαγορεύεται η βιντεοεπιτήρηση σε χώρο γραφείου ή στο χώρο όπου οι εργαζόμενοι προετοιμάζουν ή τρώνε το φαγητό τους.

Επίσης, η καταγγελλόμενη εταιρία παραβιάζει την κατ’ άρθρο 5 παρ. 1(β) του ΓΚΠΔ αρχή του περιορισμού του σκοπού αφού διαπιστώθηκε ότι η επεξεργασία δεδομένων πραγματοποιείται χωρίς να έχει προσδιοριστεί νόμιμος σκοπός επεξεργασίας και με πρόθεση μελλοντικού προσδιορισμού σκοπού σε περίπτωση ενδεχόμενης αλλαγής της χρήσης του χώρου.

Με βάση τα παραπάνω, η Αρχή επέβαλε στην καταγγελλόμενη εταιρεία διοικητικό χρηματικό πρόστιμο ύψους 15.000,00 Ευρώ.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με το GDPR στην εργασία.