Skip to content

Αρθρογραφία

Συλλογή & Μεταφορά Μη Επικίνδυνων Αποβλήτων Από Επιχειρήσεις

απόβλητα

Για τη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων εφαρμόζονται τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 36 του ν. 4042/2012Ποινική προστασία του περιβάλλοντος κλπ”, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 85 του ν. 4685/2020Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας, κλπ”.

Συντρέχουν δε η  ΚΥΑ οικ. 43942/4026/2016Οργάνωση και λειτουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων” και η ΥΠΕΝ/ΔΔΑ 8437/176/28-01-2021.

Διευκρινίζεται ότι στους εκτελούντες εργασίες συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων σε επαγγελματική βάση περιλαμβάνονται όσοι δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό είτε για λογαριασμό τρίτων είτε για την εξυπηρέτηση ιδίων αναγκών.

Οι βασικές υποχρεώσεις του ανωτέρω νομοθετικού πλαισίου είναι δύο: Η ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης και η εγγραφή σε ειδικό μητρώο του Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ασφαλιστική Κάλυψη Αστικής Ευθύνης

Σύμφωνα με τις ως άνω αναφερόμενες διατάξεις, όσοι εκτελούν εργασίες συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων σε επαγγελματική βάση πρέπει να διαθέτουν, καθ’ όλη τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών αυτών, ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ασφαλιστικού ορίου κατ’ ελάχιστον 100.000 ευρώ ετησίως, στο οποίο θα αναγράφεται ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά σε αστική ευθύνη έναντι τρίτων και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην προτέρα κατάσταση σε περίπτωση επέλευσης ζημιογόνου συμβάντος. Η ανωτέρω ασφαλιστική κάλυψη αφορά στη δραστηριότητα συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων και ο ασφαλιζόμενος κίνδυνος σχετίζεται με τις δυνητικές αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον κατά την άσκησή της.

Η ασφαλιστική κάλυψη της επιχείρησης δεν υποκαθιστά την ευθύνη τους εκ του νόμου, αλλά εξακολουθούν να ευθύνονται πρωτογενώς για κάθε ζημία που θα προκληθεί από υπαιτιότητά τους στο περιβάλλον ή σε τρίτους.

Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων

Επιπλέον, για τους ανωτέρω αναφερόμενους ορίζεται η απαίτηση εγγραφής και καταχώρισης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ).

Εγγραφή Επιχείρησης Στο ΗΜΑ

Αρχικά, απαιτείται η κατάλληλη συμπλήρωση της φόρμας “Εγγραφή Επιχείρησης” κατά τα ισχύοντα. Μετά την ολοκλήρωση της ως άνω συμπλήρωσης, μέσω της πλατφόρμας χορηγείται στον ενδιαφερόμενο «αριθμός ΗΜΑ» για την εγγραφή της επιχείρησης, με την έκδοση σχετικού αποδεικτικού.

Προϋποθέσεις Καταχώρισης

Για την έναρξη λειτουργίας δραστηριότητας συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων, μετά την εγγραφή της επιχείρησης και πριν την καταχώρηση της δραστηριότητας στο ΗΜΑ, η επιχείρηση θα πρέπει να έχει στη διάθεσή της απαραιτήτως τα εξής στοιχεία:

  • Αριθμό Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ).
  • Λίστα με τους κωδικούς ΕΚΑ των προς συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων.
  • Μέσα μεταφοράς που θα χρησιμοποιηθούν, είτε δημόσιας χρήσης είτε ιδιωτικής χρήσης, ιδιόκτητα ή μισθωμένα ή συνεργαζόμενα.
Διαδικασία Πριν Την Καταχώρηση

Πριν την καταχώρηση στη φόρμα “Καταχώρηση Δραστηριότητας Συλλογής & Μεταφοράς Μη Επικίνδυνων Αποβλήτων”, θα πρέπει:

1. Ο νόμιμος εκπρόσωπος της επιχείρησης, να συμπληρώσει και να υπογράψει Υπεύθυνη Δήλωση με την οποία να δηλώνει:

  • ότι η επιχείρηση είναι εγγεγραμμένη στο ΓΕΜΗ, με αναφορά στον αριθμό εγγραφής και
  • ότι θα τηρούνται καθ’ όλη τη διάρκεια άσκησης της δραστηριότητας από την επιχείρηση οι “Όροι και υποχρεώσεις για τη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων εντός του εθνικού χώρου” που αναφέρονται στη φόρμα Καταχώρησης Δραστηριότητας Συλλογής & Μεταφοράς Μη Επικίνδυνων Αποβλήτων του ΗΜΑ.

2. Ο νόμιμος εκπρόσωπος της επιχείρησης να έχει συνάψει, με έξοδά της επιχείρησης, ασφαλιστήριο συμβόλαιο, αφού προσκομίσει στον ασφαλιστικό οργανισμό την ως άνω Υπεύθυνη Δήλωση.

Καταχώρηση

Κατόπιν των προαναφερόμενων, ο ενδιαφερόμενος μεταβαίνει στη φόρμα καταχώρησης όπου, μεταξύ άλλων, θα πρέπει:

  1. Να επιλέξει τους κωδικούς ΕΚΑ των προς συλλογή και μεταφορά αποβλήτων.
  2. Να συμπληρώσει τους αριθμούς των αδειών κυκλοφορίας των χρησιμοποιούμενων μέσων μεταφοράς, αντιστοιχίζοντας καθένα από αυτά με τον τύπο του και με το δικαίωμα χρήσης του. Τα μέσα μεταφοράς δύνανται να μεταβάλλονται και σε κάθε μεταβολή αυτών θα πρέπει να ενημερώνεται η φόρμα καταχώρησης στο αντίστοιχο πεδίο και πάντως πριν την υλοποίηση των σχετικών εργασιών συλλογής και μεταφοράς.
  3. Να καταχωρήσει (upload) ασφαλιστική βεβαίωση, η οποία αφορά στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και περιέχει κατ΄ ελάχιστον τον ασφαλιστικό κίνδυνο, τα ασφαλιστικά όρια και τους κωδικούς ΕΚΑ των προς συλλογή και μεταφορά αποβλήτων
  4. Να καταχωρήσει (upload) την Υπεύθυνη Δήλωση.

Μετά την ολοκλήρωση της παραπάνω διαδικασίας, μέσω της πλατφόρμας χορηγείται στον ενδιαφερόμενο «αριθμός ΗΜΑ» για την καταχώρηση της «Δραστηριότητας Συλλογής και Μεταφοράς Μη Επικίνδυνων Αποβλήτων», με την έκδοση σχετικού Αποδεικτικού.

Επισημαίνεται ότι, στις περιπτώσεις συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων που υπόκεινται στις ρυθμίσεις της ισχύουσας νομοθεσίας περί εναλλακτικής διαχείρισης [όπως: ελαστικά, Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής (ΟΤΚΖ), Απόβλητα Ηλεκτρικού Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)], ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να διαθέτει αντίστοιχες συμβάσεις με εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ).

Εφόσον έχουν τηρηθεί όλες οι παραπάνω προϋποθέσεις και διαδικασίες, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ξεκινήσει τις εργασίες.

Επισημάνσεις
  • Στις περιπτώσεις χρήσης συνεργαζόμενων ΦΔΧ για την εκτέλεση μιας εργασίας συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων, υπόχρεος για την καταχώριση στο ΗΜΑ των στοιχείων της εν λόγω εργασίας στην ετήσια απολογιστική Έκθεση Αποβλήτων είναι η επιχείρηση που έχει οργανώσει τη συγκεκριμένη εργασία συλλογής και μεταφοράς.
  • Για την πραγματοποίηση διασυνοριακής μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων, προβλέπονται επιπλέον οι απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 για τις μεταφορές των αποβλήτων (WSR), όπως αυτός ισχύει.
  • Σε περίπτωση μεταβολών στις προαναφερόμενες πληροφορίες / καταχωρίσεις, ο υπόχρεος οφείλει να ενημερώνει αμελλητί τις καταχωρήσεις του στο ΗΜΑ.
Όροι Και Υποχρεώσεις Για Τη Συλλογή & Μεταφορά
Γενικοί Όροι 

Κατά την εκτέλεση των εργασιών συλλογής και μεταφοράς των μη επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαιτούμενα μέτρα που προβλέπονται στην ισχύουσα νομοθεσία για τη διαχείριση μη επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και για την προστασία των εργαζομένων και του εργασιακού περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα:

  1. Για την εκτέλεση των ανωτέρω εργασιών διατίθενται (σε χρήση) η απαραίτητη υποδομή και εξοπλισμός και τηρούνται οι προβλεπόμενες από τις ισχύουσες διατάξεις απαιτήσεις σχετικά με τον καθαρισμό, τη συντήρηση και το χειρισμό του εξοπλισμού, έτσι ώστε να μην εγκυμονούνται κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
  2. Οι εργασίες συλλογής και μεταφοράς αφορούν αποκλειστικά τα μη επικίνδυνα απόβλητα με τους κωδικούς ΕΚΑ που έχουν δηλωθεί στην φόρμα καταχώρησης.
  3. Τα απόβλητα μεταφέρονται σε κατάλληλα αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις για εργασίες ανάκτησης (R) ή διάθεσης αυτών (D). Για την παράδοση των αποβλήτων υπάρχουν σχετικά συμφωνητικά μεταξύ των δύο μερών (επιχείρησης και εγκατάστασης παραλαβής) ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία είναι σε ισχύ κατά την εκτέλεση των σχετικών εργασιών συλλογής και μεταφοράς. Δεν απαιτούνται τα ανωτέρω στοιχεία στην περίπτωση που η επιχείρηση και η εγκατάσταση παραλαβής είναι το ίδιο νομικό πρόσωπο ή η ίδια νομική οντότητα.
  4. Για τη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων που εμπίπτουν στις διατάξεις περί εναλλακτικής διαχείρισης [ελαστικά, Απόβλητα Εκσκαφών – Κατασκευών – Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής (ΟΤΚΖ), Απόβλητα Ηλεκτρικού Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)], έχει προηγηθεί η σύναψη σύμβασης συνεργασίας με εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ).
  5. Για απόβλητα, τα οποία κατατάσσονται στη μη επικίνδυνη εκδοχή κατοπτρικού κωδικού ΕΚΑ, διατίθενται στοιχεία τεκμηρίωσης της επιλογής της εκδοχής αυτής, δηλαδή της μη εμφάνισης επικίνδυνων ιδιοτήτων (π.χ. στοιχεία χημικών αναλύσεων ή/και άλλων στοιχείων χαρακτηρισμού των αποβλήτων, ή, εναλλακτικά, σχετική δήλωση του παραγωγού ή κατόχου αυτών).
  6. Για απόβλητα, τα οποία κατατάσσονται σε κωδικό ΕΚΑ που λήγει σε 99, διατίθενται πληροφορίες περιγραφής των αποβλήτων, όπως π.χ. σχετικά με τη διεργασία παραγωγής τους, τη σύσταση, τη φυσική τους κατάσταση κ.λπ.
  7. Για την εκτέλεση των εργασιών συλλογής και μεταφοράς η επιχείρηση πρέπει να διαθέτει σε ισχύ ασφαλιστήριο συμβόλαιο για την κάλυψη ζημιών προς τρίτους και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση, σε περίπτωση ρύπανσης ή περιστατικού έκτακτης ανάγκης σε οποιοδήποτε στάδιο των εργασιών. Εάν στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο αναφέρονται συγκεκριμένα μέσα μεταφοράς, αυτό τροποποιείται σε κάθε περίπτωση αλλαγής / προσθήκης μέσων μεταφοράς. Σε κάθε περίπτωση τροποποίησης και ανανέωσης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, αναρτάται, στην παρούσα φόρμα καταχώρησης, νέα βεβαίωση που αφορά στην τροποποιημένη / ανανεωμένη ασφαλιστική κάλυψη.
  8. Οι εργασίες συλλογής και μεταφοράς αναλαμβάνονται από το κατάλληλα εξειδικευμένο προσωπικό, που έχει λάβει σχετική εκπαίδευση, διαθέτει τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό και είναι επαρκές για την κάλυψη των απαιτήσεων του εκάστοτε επιτελούμενου έργου.
  9. Η στάθμευση των μέσων μεταφοράς γίνεται σε κατάλληλους χώρους, σύμφωνα και με τις διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Επιπλέον, ο καθαρισμός των μέσων μεταφοράς, καθώς και τυχόν εργασίες μεταφόρτωσης των αποβλήτων λαμβάνουν χώρα σε χώρους κατάλληλους για το σκοπό αυτό.
  10. Τηρούνται τα χρονολογικά αρχεία που προβλέπονται στο άρθρο 20 παρ. 4 του Ν.4042/2012, όπως ισχύει. Τα αρχεία αυτά είναι στη διάθεση των καθ’ ύλην αρμόδιων ελεγκτικών αρχών.
  11. Υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο ΗΜΑ η Έκθεση Αποβλήτων κάθε έτους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην ΚΥΑ οικ. 43942/4026/2016.
  12. Γίνεται επικαιροποίηση των σχετικών με την εν λόγω δραστηριότητα στοιχείων στο ΗΜΑ, όποτε αυτό απαιτείται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
  13. Στην περίπτωση που τα απόβλητα πρόκειται να μεταφερθούν διασυνοριακά, θα εφαρμοστούν επιπλέον οι σχετικές προβλέψεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1013/2006, όπως ισχύει.
Όροι Και Υποχρεώσεις Για Τη Συλλογή
  1. Επιλέγονται κατάλληλα σημεία συλλογής, έτσι ώστε να υπάρχει εύκολη πρόσβαση, να διευκολύνεται η λειτουργία των διαδικασιών φορτοεκφόρτωσης και γενικά να μη παρενοχλούνται οι πλησίον δραστηριότητες.
  2. Τα μέσα συλλογής / προκαταρκτικής αποθήκευσης των αποβλήτων (π.χ. κάδοι) τοποθετούνται σε κατάλληλους χώρους, κατόπιν συμφωνίας με τον παραγωγό ή κάτοχο των αποβλήτων, τον κάτοχο ή νομέα του χώρου, και με λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων για την αποφυγή πρόκλησης εστιών ρύπανσης.
  3. Ο καθαρισμός των μέσων συλλογής και η απολύμανσή τους, ανάλογα με την περίπτωση, πραγματοποιείται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να αποφεύγεται η πρόκληση ρύπανσης, να διασφαλίζεται η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος και να μην επηρεάζεται αρνητικά η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή ανάκτηση και, εν γένει, η περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των προς μεταφορά αποβλήτων.
  4. Στην περίπτωση συλλογής ΑΕΚΚ, οι κάδοι συλλογής / προκαταρκτικής αποθήκευσής τους, στο τέλος της ημερήσιας εργασίας, καλύπτονται κατάλληλα, ώστε να αποφεύγεται τυχόν διαφυγή σκόνης και η απόρριψη σε αυτούς άλλου είδους αποβλήτων.
Όροι Και Υποχρεώσεις Για Τη Μεταφορά 
  1. Γενικά, για τη μεταφορά των μη επικίνδυνων αποβλήτων ακολουθούνται τα προβλεπόμενα για τις μεταφορές εμπορευμάτων. Η καταλληλότητα των οχημάτων μεταφοράς και ο έλεγχός τους εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Επίσης, θέματα υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
  2. Για την επιλογή τόσο της κατάλληλης συσκευασίας όσο και του κατάλληλου μέσου μεταφοράς, λαμβάνεται υπόψη ιδίως το είδος των αποβλήτων (κωδικός ΕΚΑ) και η φυσική τους κατάσταση (στερεά, λάσπες, υγρά).
  3. Τα χρησιμοποιούμενα μέσα μεταφοράς (φορτηγά κ.α.) είναι κατασκευασμένα από κατάλληλο υλικό έτσι ώστε να καθίσταται ασφαλής η μεταφορά των αποβλήτων (δηλαδή να εξασφαλίζεται αντίσταση σε τριβές και φθορές, αδιάβροχη προστασία κ.λπ.).
  4. Τα ανοικτού τύπου μέσα μεταφοράς φέρουν κάλυμμα, εφόσον απαιτείται για την αποφυγή διαφυγής των αποβλήτων, σκόνης και άλλων σωματιδίων που μπορούν να προκαλέσουν ρύπανση, καθώς και για την αποφυγή έκλυσης δυσάρεστων οσμών.
  5. Τα οχήματα μεταφοράς διαθέτουν τις απαιτούμενες άδειες κυκλοφορίας και είναι εφοδιασμένα με δελτία τεχνικού ελέγχου (ΚΤΕΟ) και εξοπλισμό αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων.
  6. Κατά την οδική μεταφορά των αποβλήτων ακολουθούνται τα βέλτιστα δυνατά δρομολόγια, π.χ. αποφεύγονται οι μεταφορές σε ώρες κυκλοφοριακής αιχμής ή υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες ή μέσω πυκνοκατοικημένων περιοχών.
  7. Σε κάθε μέσο μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων, κατά τη μεταφορά αυτών, εκτός των άλλων που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία υπάρχουν και τα εξής:
    • αποδεικτικό καταχώρισης δραστηριότητας συλλογής & μεταφοράς στο ΗΜΑ” της επιχείρησης που έχει οργανώσει τη συγκεκριμένη μεταφορά,
    • βεβαίωση ασφάλισης της επιχείρησης, και
    • γραπτές οδηγίες για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων.
  8. Η συλλογή και μεταφορά ΑΗΗΕ γίνεται υπό την προϋπόθεση ότι ο εξοπλισμός είναι ακέραιος, έτσι ώστε να αποκλείεται η διαφυγή στο περιβάλλον τυχόν επικίνδυνων ουσιών που αυτά περιέχουν.
  9. Η συλλογή και μεταφορά ΟΤΚΖ γίνεται υπό την προϋπόθεση ότι τα ΟΤΚΖ είναι ακέραια έτσι ώστε να αποκλείεται η διαφυγή στο περιβάλλον τυχόν επικίνδυνων ουσιών που αυτά περιέχουν.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα logistic καθώς και σχετικά με τις άδειες της επιχείρησής σας.