Εν συντομία:
- Ο παραγωγός ευθύνεται αντικειμενικά για κάθε ζημία που προκαλεί ελάττωμα του προϊόντος του, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, κατά το άρθρο 6 του Ν. 2251/1994. Η ευθύνη αυτή είναι γνήσια αντικειμενική, δηλαδή γεννάται και χωρίς πταίσμα.
- Υπόχρεος δεν είναι μόνο ο κατασκευαστής. Ευθύνονται σαν παραγωγοί και ο σηματοποιός (όποιος θέτει το σήμα ή την επωνυμία του στο προϊόν), ο εισαγωγέας και, όταν ο παραγωγός είναι άγνωστος, κάθε προμηθευτής.
- Το κριτήριο εδώ είναι η ασφάλεια, όχι η ανταπόκριση στη σύμβαση. Το απλώς ελαττωματικό αλλά ασφαλές προϊόν ανήκει στην ευθύνη του πωλητή κατά ΑΚ 534 επ., όχι στην ευθύνη του παραγωγού.
- Καλύπτονται ο θάνατος, η σωματική βλάβη και η καταστροφή περιουσίας άνω των 500 ευρώ. Οι αξιώσεις παραγράφονται στην τριετία, με δεκαετή αποσβεστική προθεσμία από τη θέση σε κυκλοφορία.
- Από τις 9 Δεκεμβρίου 2026 η νέα Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853 αλλάζει το πλαίσιο, επεκτείνοντας την ευθύνη σε λογισμικό και τεχνητή νοημοσύνη, διευρύνοντας τους υπόχρεους και ελαφρύνοντας το βάρος απόδειξης.
Πότε ευθύνεται ο παραγωγός για ελαττωματικό προϊόν;
Ο παραγωγός ευθύνεται όταν προϊόν του, λόγω ελαττώματος, δεν παρέχει την ασφάλεια που δικαιολογημένα αναμένεται και προκαλεί ζημία σε πρόσωπο ή περιουσία.
Η ευθύνη είναι αντικειμενική και γεννάται ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, με μόνες προϋποθέσεις το ελάττωμα, τη ζημία και τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ τους. Ο παραγωγός απαλλάσσεται μόνο αν αποδείξει έναν από τους περιοριστικούς λόγους απαλλαγής που ορίζει ρητά ο νόμος.
Η ευθύνη αυτή ρυθμίζεται από το άρθρο 6 του Ν. 2251/1994 για την προστασία των καταναλωτών, το οποίο ενσωμάτωσε την Οδηγία 85/374/ΕΟΚ. Αποτελεί ειδική ρύθμιση της αδικοπρακτικής ευθύνης του παραγωγού.
Ο νόμος δεν υποκαθιστά τις διατάξεις που ρυθμίζουν τις συνέπειες από την πώληση ελαττωματικού πράγματος, αλλά θεσμοθετεί αυτοτελή ευθύνη εκείνου που διέθεσε στην αγορά μη ασφαλή προϊόντα, από τη χρήση των οποίων προέκυψε ζημία (ΑΠ 1870/2024).
Ο χαρακτηρισμός της ευθύνης ως γνήσιας αντικειμενικής έχει πρακτική σημασία για την επιχείρηση που παράγει, εισάγει ή διαθέτει προϊόντα. Ο υπόχρεος δεν απαλλάσσεται αποδεικνύοντας ότι επέδειξε επιμέλεια.
Απαλλάσσεται μόνο αν συντρέξει ένας από τους ειδικούς λόγους απαλλαγής. Στην πράξη, η επιχείρηση βρίσκεται στη θέση του δυνητικά εναγόμενου, όχι του καταναλωτή.
Το πεδίο προστασίας αφορά τον καταναλωτή, δηλαδή, μετά την τροποποίηση του 2018, το φυσικό πρόσωπο που συναλλάσσεται για μη επαγγελματικούς λόγους.
Επιχείρηση που αγοράζει προϊόν για την επαγγελματική της δραστηριότητα δεν είναι καταναλωτής κατά την έννοια αυτή και δεν αντλεί δικαιώματα από το καθεστώς ευθύνης του παραγωγού. Ο παραγωγός όμως παραμένει εκτεθειμένος έναντι των τελικών καταναλωτών που χρησιμοποιούν το προϊόν.
Ποιος θεωρείται παραγωγός και γιατί ο εισαγωγέας ή ο σηματοποιός ευθύνεται σαν κατασκευαστής;
Παραγωγός δεν είναι μόνο ο κατασκευαστής του τελικού προϊόντος. Ο νόμος εξομοιώνει μαζί του τον κατασκευαστή πρώτης ύλης ή συστατικού, τον σηματοποιό, τον εισαγωγέα και, όταν ο πραγματικός παραγωγός παραμένει άγνωστος, κάθε προμηθευτή του προϊόντος. Η ευρεία αυτή οριοθέτηση εξυπηρετεί τον σκοπό να βρίσκει ο ζημιωθείς πάντα κάποιον υπεύθυνο.
Ως σηματοποιός νοείται όποιος εμφανίζεται ως παραγωγός θέτοντας στο προϊόν την επωνυμία, το σήμα ή άλλο διακριτικό του γνώρισμα. Η επιχείρηση που διαθέτει προϊόν τρίτου με τη δική της ιδιωτική ετικέτα (private label) αναλαμβάνει έτσι ευθύνη παραγωγού, ακόμη και χωρίς καμία συμμετοχή στην κατασκευή.
Η εμπειρία από υποθέσεις ευθύνης παραγωγού δείχνει ότι η απόφαση για τοποθέτηση σήματος σε εισαγόμενο ή αναθετόμενο προϊόν μεταβάλλει ουσιωδώς τη θέση της επιχείρησης, γι’ αυτό και κρίνεται πριν, όχι μετά, τη διάθεση.
Ο εισαγωγέας ευθύνεται κατά πλάσμα δικαίου σαν παραγωγός, δηλαδή με ευθύνη που ο νόμος του αποδίδει χωρίς να είναι ο πραγματικός κατασκευαστής. Πρόκειται για όποιον εισάγει προϊόν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτη χώρα για πώληση, μίσθωση ή άλλη μορφή διανομής στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας (ΑΠ 1380/2022).
Αντίθετα, όποιος απλώς διακινεί προϊόν μεταξύ κρατών μελών της Ένωσης ευθύνεται κατ’ αρχήν μόνο ως προμηθευτής και μάλιστα επικουρικά, όταν ο παραγωγός ή ο εισαγωγέας παραμένουν άγνωστοι.
Η διάκριση προμηθευτή και εξομοιούμενου με παραγωγό δεν είναι πάντοτε καθαρή. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ερμηνεύοντας την έννοια του προσώπου που εμφανίζεται ως παραγωγός, έκρινε ότι προμηθευτής του οποίου η επωνυμία συμπίπτει εν μέρει με το σήμα που έθεσε ο κατασκευαστής μπορεί να ευθύνεται σαν παραγωγός (ΔΕΕ C-157/23, Ford Italia).
Η σύμπτωση επωνυμίας και σήματος αρκεί, υπό προϋποθέσεις, για να θεμελιώσει ευθύνη, ανεξάρτητα από το ποιος κατασκεύασε πραγματικά το προϊόν.
Πότε θεωρείται ελαττωματικό ένα προϊόν και σε τι διαφέρει από το ελάττωμα της πώλησης;
Ελαττωματικό, κατά το καθεστώς ευθύνης του παραγωγού, είναι το προϊόν που δεν παρέχει την ευλόγως αναμενόμενη ασφάλεια. Κριτήριο είναι η επικινδυνότητα, όχι η ακαταλληλότητα για τη χρήση. Το προϊόν που απλώς δεν ανταποκρίνεται στη σύμβαση, χωρίς να είναι ανασφαλές, εμπίπτει στην ευθύνη του πωλητή κατά ΑΚ 534 επ., όχι στο πεδίο αυτό.
Το ελαττωματικό εδώ ταυτίζεται με το επικίνδυνο και αντιδιαστέλλεται προς το ασφαλές. Για την εκτίμηση λαμβάνονται υπόψη όλες οι ειδικές συνθήκες, ιδίως η εξωτερική εμφάνιση, η ευλόγως αναμενόμενη χρήση και ο χρόνος θέσης σε κυκλοφορία.
Οι οδηγίες χρήσης, οι προειδοποιήσεις κινδύνου και οι ενδείξεις πρόληψης αποτελούν μέρος της παρουσίασης του προϊόντος και συνυπολογίζονται. Ένα προϊόν δεν καθίσταται ελαττωματικό μόνο επειδή αργότερα κυκλοφόρησε άλλο τελειότερο.
Η διάκριση από την ευθύνη του πωλητή είναι νομικά κρίσιμη. Ο Άρειος Πάγος έχει κρίνει ρητά ότι ελαττωματικό, κατά το άρθρο 6, δεν είναι το προϊόν που στερείται συνομολογημένων ιδιοτήτων κατά την έννοια του άρθρου 534 ΑΚ, αλλά εκείνο που δεν παρέχει την ευλόγως προσδοκώμενη ασφάλεια (ΑΠ 1359/2018).
Όταν το ελάττωμα καθιστά το προϊόν ακατάλληλο για τη χρήση αλλά όχι επικίνδυνο, ενεργοποιούνται τα δικαιώματα του αγοραστή έναντι του πωλητή. Όταν προκαλεί ζημία σε πρόσωπο ή περιουσία λόγω ανασφάλειας, ενεργοποιείται η αυτοτελής ευθύνη του παραγωγού. Οι δύο βάσεις μπορούν να συντρέχουν, στηρίζονται όμως σε διαφορετικό θεμέλιο.
| Στοιχείο | Ευθύνη παραγωγού (Ν. 2251/1994, άρθρο 6) | Ευθύνη πωλητή (ΑΚ 534 επ.) |
|---|---|---|
| Νομική φύση | Αδικοπρακτική, γνήσια αντικειμενική | Ενδοσυμβατική, από τη σύμβαση πώλησης |
| Υπόχρεος | Κατασκευαστής, σηματοποιός, εισαγωγέας, επικουρικά προμηθευτής | Ο πωλητής έναντι του αγοραστή |
| Δικαιούχος | Κάθε ζημιωθείς καταναλωτής, χωρίς ανάγκη συμβατικού δεσμού | Ο αντισυμβαλλόμενος αγοραστής |
| Τι θεμελιώνει ευθύνη | Έλλειψη ασφάλειας (επικίνδυνο προϊόν) | Έλλειψη ανταπόκρισης στη σύμβαση |
| Είδος ζημίας | Θάνατος, σωματική βλάβη, καταστροφή περιουσίας άνω των 500 ευρώ | Διόρθωση, αντικατάσταση, μείωση τιμήματος, υπαναχώρηση, αποζημίωση |
| Παραγραφή | Τριετία, με δεκαετή αποσβεστική προθεσμία | Διετία για κινητά, πενταετία για ακίνητα |
Ποια ζημία καλύπτει και ποιος φέρει το βάρος απόδειξης;
Η ευθύνη του παραγωγού καλύπτει τον θάνατο και τη σωματική βλάβη προσώπων, καθώς και την καταστροφή περιουσιακού στοιχείου του καταναλωτή άνω των 500 ευρώ, εφόσον το στοιχείο αυτό προοριζόταν και χρησιμοποιήθηκε για προσωπική χρήση. Ο ζημιωθείς αποδεικνύει το ελάττωμα, τη ζημία και τον αιτιώδη σύνδεσμο. Ο παραγωγός φέρει το βάρος να αποδείξει λόγο απαλλαγής.
Το όριο των 500 ευρώ αφορά μόνο τη ζημία σε περιουσιακά στοιχεία. Ο θάνατος και η σωματική βλάβη καλύπτονται χωρίς κατώτερο όριο. Πέρα από την υλική ζημία, το άρθρο 6 παρ. 7, μετά τον Ν. 3587/2007, προβλέπει ρητά χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης για παράβαση των διατάξεων του άρθρου.
Πριν από την τροποποίηση αυτή, η ηθική βλάβη καλυπτόταν μόνο μέσω των κοινών διατάξεων των άρθρων 914 και 932 ΑΚ (ΑΠ 1870/2024).
Ως προς την απόδειξη, η ένταση της αντικειμενικής ευθύνης φαίνεται στην κατανομή του βάρους. Ο καταναλωτής, ξένος προς τη διαδικασία παραγωγής, βρίσκεται σε αντικειμενική αδυναμία να αποδείξει την εσωτερική πλημμέλεια.
Κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 925 ΑΚ, που απηχεί τη θεωρία των σφαιρών επιρροής, ο ζημιωθείς αρκεί να επικαλεστεί και να αποδείξει την αντικειμενικώς βλαπτική ελαττωματικότητα. Ο παραγωγός φέρει έκτοτε το βάρος να αποδείξει λόγο που αίρει την ευθύνη του.
Στα σύνθετα ή τεχνικά προϊόντα, η απόδειξη του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ ελαττώματος και ζημίας απαιτεί κατά περίπτωση αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών, συχνά με πραγματογνωμοσύνη.
Το αν ένα βλαπτικό αποτέλεσμα ανάγεται στο ελάττωμα ή σε εξωγενή αίτια είναι το σημείο όπου κρίνεται στην πράξη η θεμελίωση ή η κατάρριψη της αξίωσης.
Πότε απαλλάσσεται ο παραγωγός από την ευθύνη;
Ο παραγωγός απαλλάσσεται μόνο αν αποδείξει έναν από τους λόγους του άρθρου 6 παρ. 8:
- ότι δεν έθεσε το προϊόν σε κυκλοφορία,
- ότι το ελάττωμα δεν υπήρχε κατά τη θέση σε κυκλοφορία ή εμφανίστηκε αργότερα,
- ότι δεν το κατασκεύασε προς διανομή ούτε στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας, ή
- ότι το ελάττωμα οφείλεται σε συμμόρφωση με κανόνες αναγκαστικού δικαίου.
Οι λόγοι αυτοί είναι περιοριστικοί και η επίκλησή τους βαρύνει τον παραγωγό. Η απλή επίκληση επιμέλειας ή τήρησης των συνήθων προδιαγραφών δεν αρκεί, ακριβώς επειδή η ευθύνη έχει διαμορφωθεί ως γνήσια αντικειμενική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η απόδειξη του χρόνου εμφάνισης του ελαττώματος, καθώς μετατοπίζει την ευθύνη ανάλογα με το αν το προϊόν ήταν ήδη ελαττωματικό όταν διατέθηκε.
Κρίσιμη για την επιχείρηση είναι η φύση της ευθύνης ως αναγκαστικού δικαίου έναντι του ζημιωθέντος. Ο παραγωγός δεν μπορεί να αποκλείσει ή να περιορίσει με ρήτρα την ευθύνη του απέναντι στον καταναλωτή. Κάθε τέτοια απαλλακτική ρήτρα είναι ανίσχυρη ως προς αυτόν.
Η διαχείριση του κινδύνου μετατοπίζεται έτσι στη σχέση με τους προμηθευτές της αλυσίδας, μέσω συμβατικών ρητρών εγγύησης, αποζημίωσης και δικαιώματος αναγωγής, οι οποίες απαιτούν ad hoc διατύπωση ανάλογα με το ποιος βαρύνεται με το ελάττωμα και εντός ποιας προθεσμίας.
Πόσο χρόνο διαρκεί η ευθύνη του παραγωγού;
Οι αξιώσεις κατά του παραγωγού παραγράφονται στην τριετία από τότε που ο ζημιωθείς έμαθε ή όφειλε να μάθει τη ζημία, το ελάττωμα και την ταυτότητα του παραγωγού. Ανεξάρτητα από την τριετία, μετά δεκαετία από τη θέση του συγκεκριμένου προϊόντος σε κυκλοφορία επέρχεται απόσβεση των δικαιωμάτων του ζημιωθέντος.
Η δεκαετής προθεσμία είναι αποσβεστική, δηλαδή προθεσμία μετά την πάροδο της οποίας το δικαίωμα αποσβήνεται οριστικά, χωρίς αναστολή ή διακοπή. Τρέχει από τη θέση του συγκεκριμένου προϊόντος σε κυκλοφορία, όχι από τη ζημία.
Για προϊόντα με μεγάλη διάρκεια ζωής, το σημείο αυτό οριοθετεί ουσιωδώς την έκθεση του παραγωγού, καθώς αξιώσεις για ζημίες που εκδηλώνονται πολύ αργότερα ενδέχεται να έχουν ήδη αποσβεστεί.
Παράλληλα με την ειδική ευθύνη, ο ζημιωθείς μπορεί να στηριχθεί και στις κοινές διατάξεις της αδικοπραξίας, εφόσον του παρέχουν μεγαλύτερη προστασία. Η αδικοπρακτική αξίωση κατά το άρθρο 937 ΑΚ παραγράφεται στην πενταετία από τη γνώση και στην εικοσαετία από την πράξη. Η επιλογή της εφαρμοστέας βάσης εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης και μεταβάλλει τόσο τις προθεσμίες όσο και το βάρος απόδειξης.
Πώς αλλάζει η ευθύνη του παραγωγού από τις 9 Δεκεμβρίου 2026 με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853;
Από τις 9 Δεκεμβρίου 2026 η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853 καταργεί την Οδηγία 85/374/ΕΟΚ και εκσυγχρονίζει το καθεστώς ευθύνης. Εφαρμόζεται σε προϊόντα που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία μετά την ημερομηνία αυτή. Για προϊόντα που κυκλοφόρησαν νωρίτερα εξακολουθεί να ισχύει το σημερινό πλαίσιο του Ν. 2251/1994.
Η νέα ρύθμιση διευρύνει την έννοια του προϊόντος ώστε να καλύπτει το λογισμικό (software), τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (AI) και τα αρχεία ψηφιακής κατασκευής. Διαφέρει από την γενική ευθύνη πώλησης αγαθών με ψηφιακά στοιχεία του Ν. 4967/2022, καθώς ο τελευταίος αφορά το καθεστώς ανταπόκρισης.
Διευρύνει και τον κύκλο των υπόχρεων οικονομικών φορέων, δηλαδή των προσώπων που φέρουν ευθύνη κατά μήκος της αλυσίδας διάθεσης, όπως κατασκευαστής, εισαγωγέας, εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, πάροχος υπηρεσιών διεκπεραίωσης και, υπό προϋποθέσεις, διανομέας ή επιγραμμική πλατφόρμα.
Για τις επιχειρήσεις τεχνολογίας, η μετατόπιση αυτή συνδέεται με τις υποχρεώσεις που ήδη επιβάλλει σε εισαγωγείς και διανομείς ο Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ως προς τη ζημία, η Οδηγία προσθέτει την καταστροφή ή αλλοίωση δεδομένων που δεν χρησιμοποιούνται για επαγγελματικούς σκοπούς, καθώς και την ιατρικώς αναγνωρισμένη βλάβη της ψυχικής υγείας.
Καταργεί το κατώτερο όριο των 500 ευρώ για την υλική ζημία. Παράλληλα ελαφρύνει το βάρος απόδειξης του ζημιωθέντος, με τεκμήρια ελαττωματικότητας ή αιτιώδους συνδέσμου σε σύνθετες υποθέσεις και με δικαίωμα πρόσβασης σε αποδεικτικά στοιχεία που κατέχει ο εναγόμενος.
Η προθεσμία ενσωμάτωσης της Οδηγίας από τα κράτη μέλη λήγει επίσης στις 9 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τη θέση σε ισχύ των εθνικών μέτρων εφαρμογής, το εφαρμοστέο δίκαιο παραμένει ο Ν. 2251/1994.
Ο προσδιορισμός του καθεστώτος που διέπει κάθε προϊόν εξαρτάται από τον χρόνο διάθεσής του, γι’ αυτό και τα προϊόντα που κυκλοφορούν κοντά στην ημερομηνία μετάβασης απαιτούν κατά περίπτωση αξιολόγηση της έκθεσης.
| Στοιχείο | Ισχύον καθεστώς (Ν. 2251/1994 / Οδηγία 85/374) | Νέα Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853, από 9.12.2026 |
|---|---|---|
| Έννοια προϊόντος | Κινητά πράγματα, ηλεκτρική ενέργεια | Επιπλέον λογισμικό, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αρχεία ψηφιακής κατασκευής |
| Υπόχρεοι | Κατασκευαστής, σηματοποιός, εισαγωγέας, επικουρικά προμηθευτής | Επιπλέον εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, πάροχος υπηρεσιών διεκπεραίωσης, υπό προϋποθέσεις διανομέας ή επιγραμμική πλατφόρμα |
| Καλυπτόμενη ζημία | Θάνατος, σωματική βλάβη, καταστροφή περιουσίας | Επιπλέον απώλεια ή αλλοίωση δεδομένων μη επαγγελματικής χρήσης και ιατρικώς αναγνωρισμένη ψυχική βλάβη |
| Όριο υλικής ζημίας | Άνω των 500 ευρώ | Καταργείται το κατώτερο όριο |
| Βάρος απόδειξης | Στον ζημιωθέντα, με τη θεωρία των σφαιρών επιρροής | Ελαφρύνεται, με τεκμήρια και δικαίωμα πρόσβασης σε αποδεικτικά στοιχεία |
| Πεδίο εφαρμογής | Προϊόντα ήδη σε κυκλοφορία | Προϊόντα που διατίθενται από 9.12.2026 |
Συχνές Ερωτήσεις
Ευθύνεται ο πωλητής ή ο παραγωγός για ελαττωματικό προϊόν;
Και οι δύο, σε διαφορετική βάση. Ο πωλητής ευθύνεται συμβατικά έναντι του αγοραστή για έλλειψη ανταπόκρισης του πράγματος στη σύμβαση κατά ΑΚ 534 επ. Ο παραγωγός ευθύνεται αδικοπρακτικά και αντικειμενικά έναντι κάθε ζημιωθέντος, όταν το προϊόν είναι μη ασφαλές και προκαλεί ζημία σε πρόσωπο ή περιουσία. Οι δύο βάσεις μπορούν να συντρέχουν όταν το ελάττωμα είναι ταυτόχρονα έλλειψη ανταπόκρισης και πηγή κινδύνου.
Καλύπτει η ευθύνη του παραγωγού και τις επιχειρήσεις που αγοράζουν προϊόντα;
Το καθεστώς προστατεύει τον καταναλωτή, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που συναλλάσσεται για μη επαγγελματικούς λόγους. Επιχείρηση που αγοράζει προϊόν για την επαγγελματική της δραστηριότητα δεν είναι καταναλωτής και δεν αντλεί δικαιώματα από αυτό. Στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων εφαρμόζονται οι κανόνες της πώλησης και οι συμβατικές ρήτρες. Ο παραγωγός όμως παραμένει εκτεθειμένος έναντι των τελικών καταναλωτών.
Ευθύνεται ο εισαγωγέας προϊόντος από τρίτη χώρα;
Ναι. Ο εισαγωγέας που φέρνει προϊόν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτη χώρα για διάθεση στο πλαίσιο της επιχειρηματικής του δραστηριότητας ευθύνεται κατά πλάσμα δικαίου σαν παραγωγός. Αντίθετα, όποιος απλώς διακινεί προϊόν ήδη κυκλοφορούν εντός της Ένωσης ευθύνεται κατ’ αρχήν μόνο ως προμηθευτής και επικουρικά, όταν ο παραγωγός ή ο εισαγωγέας παραμένουν άγνωστοι.
Ισχύει η νέα Οδηγία 2024/2853 για προϊόντα που ήδη κυκλοφορούν;
Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853 εφαρμόζεται σε προϊόντα που διατίθενται στην αγορά ή τίθενται σε λειτουργία από τις 9 Δεκεμβρίου 2026. Για προϊόντα που κυκλοφόρησαν πριν από την ημερομηνία αυτή εξακολουθεί να ισχύει το πλαίσιο του Ν. 2251/1994, το οποίο ενσωμάτωσε την Οδηγία 85/374/ΕΟΚ.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Σήμα και ιδιωτική ετικέτα: Η τοποθέτηση επωνυμίας ή σήματος σε προϊόν τρίτου μετατρέπει τον σηματοποιό σε υπόχρεο παραγωγό, ακόμη και χωρίς καμία συμμετοχή στην κατασκευή. Η απόφαση για ιδιωτική ετικέτα κρίνεται πριν τη διάθεση.
Ευθύνη εισαγωγέα: Ο εισαγωγέας από τρίτη χώρα ευθύνεται σαν κατασκευαστής. Η δυνατότητα αναγωγής προς τον αλλοδαπό παραγωγό εξαρτάται από τη συμβατική κατανομή του κινδύνου κατά την προμήθεια, όχι από την ιδιότητα του εισαγωγέα.
Ασφάλεια, όχι ανταπόκριση: Κριτήριο εδώ είναι η επικινδυνότητα του προϊόντος. Η μη ανταπόκριση στη σύμβαση χωρίς κίνδυνο ανήκει στην ευθύνη του πωλητή, με διαφορετικά δικαιώματα και προθεσμίες.
Απαλλακτικές ρήτρες ανίσχυρες: Η ευθύνη έναντι του καταναλωτή είναι αναγκαστικού δικαίου. Η διαχείριση κινδύνου γίνεται μέσω ρητρών εγγύησης και αναγωγής προς τους προμηθευτές, όχι με απαλλαγή έναντι του ζημιωθέντος.
Δεκαετής αποσβεστική: Η δεκαετία τρέχει από τη θέση του συγκεκριμένου προϊόντος σε κυκλοφορία, όχι από τη ζημία. Για προϊόντα μεγάλης διάρκειας ζωής αυτό οριοθετεί ουσιωδώς την έκθεση.
Μετάβαση 9.12.2026: Το εφαρμοστέο καθεστώς εξαρτάται από τον χρόνο διάθεσης κάθε προϊόντος στην αγορά. Τα προϊόντα που κυκλοφορούν κοντά στην ημερομηνία απαιτούν κατά περίπτωση αξιολόγηση, ιδίως στους τομείς λογισμικού και τεχνητής νοημοσύνης.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα που αφορά στην ευθύνη του παραγωγού για ελαττωματικά προϊόντα .