Skip to content
Αρθρογραφία

Τουριστικό Γραφείο: Φυσικό, Ηλεκτρονικό ή Διοργανωτής Πακέτων

Από τον Γεώργιο Στουραΐτη, Δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω · Τελευταία ενημέρωση: 24 Μαΐου 2026

Ίδρυση Τουριστικού Γραφείου: Πώς Επιλέγεται Φυσικό, e-service ή Διοργανωτής Πακέτων

Περιληπτικά:

  • Η ίδρυση τουριστικού γραφείου σύμφωνα με τον Ν. 4276/2014, όπως κωδικοποιήθηκε με τον Ν. 5258/2025, απαιτείται όταν η επιχείρηση παρέχει σε επαγγελματική βάση οργανωμένες τουριστικές υπηρεσίες, ενώ απλή μεσιτεία κρατήσεων ή αντιπροσώπευση αλλοδαπού πράκτορα δεν συνιστά αυτοτελή τουριστική δραστηριότητα.
  • Η νομική επιλογή ανάμεσα σε φυσικό γραφείο και ηλεκτρονικό (e-service) γραφείο διαφοροποιείται ως προς την εγκατάσταση, την τήρηση φακέλου δικαιολογητικών και τον διακριτικό τίτλο, χωρίς να ταυτίζεται με το επιχειρηματικό κανάλι πωλήσεων.
  • Η μετάβαση από τουριστικό γραφείο σε διοργανωτή πακέτων, υπό το Π.Δ. 7/2018 και την Οδηγία (ΕΕ) 2015/2302, ενεργοποιεί αυτοτελείς υποχρεώσεις αστικής ευθύνης, ασφαλιστηρίου και προστασίας κατά αφερεγγύειας.
  • Από τις 3 Φεβρουαρίου 2025, η γνωστοποίηση πραγματοποιείται μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ στην πλατφόρμα OpenBusiness, με διαλειτουργικότητα προς το Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων κατά την ΚΥΑ 9713/2025.

Πότε χρειάζεται ίδρυση τουριστικού γραφείου και πότε όχι;

Ίδρυση τουριστικού γραφείου απαιτείται όταν η επιχείρηση αναλαμβάνει σε επαγγελματική βάση κατάρτιση και εκτέλεση εκδρομών, μεσολάβηση για κατάλυμα, σίτιση και μεταφορά ή διοργάνωση οργανωμένων ταξιδίων, σύμφωνα με τον Ν. 4276/2014, όπως κωδικοποιήθηκε με τον Ν. 5258/2025 και τον Ν. 393/1976. Απλή μεσιτεία κρατήσεων μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, αντιπροσώπευση αλλοδαπού πράκτορα και μεμονωμένη οργάνωση εκδρομής εκτός επιχειρηματικού πλαισίου δεν συνιστούν τουριστικό γραφείο.

Η κρίσιμη οριοθέτηση αφορά τον συνδυασμό συστηματικότητας και αντικειμένου. Ο ορισμός του τουριστικού γραφείου περιλαμβάνει την οργάνωση εκδρομών και περιηγήσεων με ιδιόκτητα ή μισθωμένα μέσα, τη μεσολάβηση για κατάλυμα και αναψυχή, την έκδοση εισιτηρίων μεταφορικών μέσων, τη διοργάνωση συνεδρίων και την παροχή υπηρεσιών τουριστικού συνοδού. Η σώρευση δύο ή περισσότερων από αυτές τις δραστηριότητες σε επαγγελματική βάση οδηγεί υποχρεωτικά στον τύπο του τουριστικού γραφείου.

Δεν εμπίπτουν στον ορισμό:

  • η αμιγής διαμεσολάβηση κράτησης ξενοδοχείου χωρίς συμπληρωματικές υπηρεσίες,
  • η εκπροσώπηση αλλοδαπού πράκτορα μέσω σύμβασης αντιπροσωπείας και
  • η περιστασιακή οργάνωση εκδρομής από μη επιχείρηση.

Επιπλέον, η επιλογή εταιρικής μορφής προηγείται της γνωστοποίησης, καθώς νομιμοποιητικά έγγραφα ΙΚΕ ή ΑΕ συνυποβάλλονται στον φάκελο. Η ένταξη του τουριστικού γραφείου στο ευρύτερο πλαίσιο των τουριστικών επιχειρήσεων έχει συνέπειες ως προς το εφαρμοστέο φορολογικό και ελεγκτικό καθεστώς.

Σε υποθέσεις πρακτικής διαφοροποίησης διαπιστώνεται ότι η ίδια δραστηριότητα μπορεί να κριθεί διαφορετικά ανάλογα με τη συμβατική διάρθρωση, ιδίως όταν συνδυάζεται με προβολή στον τελικό καταναλωτή, αναγραφή στον διακριτικό τίτλο ή σύμβαση συνεργασίας με ξενοδοχειακή επιχείρηση. Η εκτίμηση αν συντρέχει υποχρέωση ίδρυσης γίνεται κατά περίπτωση και δεν υπακούει σε μηχανικό κριτήριο.

Φυσικό ή ηλεκτρονικό (e-service) τουριστικό γραφείο: ποια η νομική διαφορά;

Η νομική διαφορά εστιάζει σε τρεις άξονες:

  • τη γραφειακή εγκατάσταση,
  • τον τόπο τήρησης δικαιολογητικών και
  • τον διακριτικό τίτλο.

Το ηλεκτρονικό τουριστικό γραφείο επιτρέπεται από το άρθρο 4 του Ν. 393/1976 και υπόκειται στις ίδιες ουσιαστικές προϋποθέσεις γνωστοποίησης με το φυσικό, αλλά διαφοροποιείται ως προς τα δικαιολογητικά εγκατάστασης και την υποχρέωση να φέρει τον όρο «Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες» (e-service) στον διακριτικό τίτλο.

Η διάκριση δεν ταυτίζεται με το επιχειρηματικό κανάλι πωλήσεων. Ένα φυσικό γραφείο μπορεί νόμιμα να πραγματοποιεί κρατήσεις και διαδικτυακά, εφόσον διαθέτει φυσική γραφειακή εγκατάσταση και τηρεί τις λοιπές προϋποθέσεις. Αντιθέτως, ως e-service γραφείο μπορεί να γνωστοποιηθεί μόνο επιχείρηση που παρέχει τις υπηρεσίες αποκλειστικά μέσω διαδικτύου, χωρίς φυσικό σημείο επαφής με τον τουρίστα.

Στοιχείο διαφοροποίησηςΦυσικό τουριστικό γραφείοΗλεκτρονικό (e-service)
Δικαιολογητικό εγκατάστασηςΜισθωτήριο συμβόλαιο ή τίτλος ιδιοκτησίας γραφειακής εγκατάστασηςΑντίγραφο έναρξης επιτηδεύματος ΔΟΥ
Τήρηση φακέλου δικαιολογητικώνΣτον χώρο άσκησης της δραστηριότητας, διαθέσιμα σε κάθε έλεγχοΚατάθεση στην Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού πριν τη γνωστοποίηση
Διακριτικός τίτλοςΕλεύθερη επιλογή σύμφωνα με το δίκαιο των διακριτικών γνωρισμάτωνΥποχρεωτική αναγραφή του όρου «Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες» ή «e-service»
Φυσικό σημείο εξυπηρέτησηςΕπιτρέπεται και επιβάλλεταιΔεν επιτρέπεται φυσική υποδοχή πελατών
Εγγυητική επιστολή πενταετίας5.000 ευρώ5.000 ευρώ

Η επιλογή κατατάσσει την επιχείρηση σε διακριτό κανονιστικό καθεστώς και επηρεάζει τη δυνατότητα μεταβολής. Μετάβαση από e-service σε φυσικό γραφείο ή το αντίστροφο απαιτεί νέα γνωστοποίηση μεταβολής με προσκόμιση των νέων δικαιολογητικών εγκατάστασης. Στο μεταβατικό διάστημα μέχρι την αποδοχή της μεταβολής, η επιχείρηση οφείλει να συνεχίσει τη λειτουργία σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς.

Πότε το τουριστικό γραφείο γίνεται διοργανωτής πακέτων και τι αλλάζει;

Το τουριστικό γραφείο μετατρέπεται σε διοργανωτή πακέτων όταν συνδυάζει τουλάχιστον δύο διαφορετικές ταξιδιωτικές υπηρεσίες (πχ μεταφορά, κατάλυμα, ενοικίαση οχήματος ή άλλη ουσιώδη τουριστική υπηρεσία) για το ίδιο ταξίδι, υπό ενιαία σύμβαση ή με συντονισμένη κράτηση εντός 24 ωρών. Η κατάταξη ως διοργανωτή ενεργοποιείται από το Π.Δ. 7/2018, που ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2015/2302 για τα οργανωμένα ταξίδια και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.

Η διάκριση δεν είναι τυπική. Το ίδιο τουριστικό γραφείο μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργεί ως απλός μεσολαβητής (πώληση εισιτηρίου ή απλή κράτηση καταλύματος) για ορισμένες συναλλαγές και ως διοργανωτής για άλλες. Καθοριστικό κριτήριο είναι η σύνθεση της προσφερόμενης υπηρεσίας στη συγκεκριμένη συναλλαγή και ο τρόπος προβολής της προς τον ταξιδιώτη. Η εμπειρία από συμβάσεις πακέτων δείχνει ότι η σύνταξη ενός standard τιμοκαταλόγου ή ενός ενιαίου flyer με συνδυασμό μεταφοράς και διαμονής αρκεί συχνά για να ενεργοποιήσει την κατάταξη ως διοργανωτής.

Η μεταβολή φέρει σωρευτικά πρόσθετα κανονιστικά βάρη: ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνης ειδικά για τη δραστηριότητα πακέτων, μηχανισμό προστασίας κατά της αφερεγγύειας για επιστροφή χρημάτων και επαναπατρισμό ταξιδιωτών, σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού με υποχρεωτικό περιεχόμενο πληροφόρησης και αναγραφή στον διακριτικό τίτλο και τα έγγραφα της επιχείρησης. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του Π.Δ. 7/2018, ο πωλητής πακέτου με διοργανωτή εκτός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου αναλαμβάνει ο ίδιος τις υποχρεώσεις των κεφαλαίων Δ΄ και Ε΄ του Π.Δ., εκτός εάν αποδείξει συμμόρφωση του διοργανωτή.

Πεδίο υποχρέωσηςΑπλό τουριστικό γραφείοΔιοργανωτής πακέτων (Π.Δ. 7/2018)
Ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνηςΔεν προβλέπεται ως υποχρέωση από Π.Δ. 7/2018Υποχρεωτικό, με αναγραφή ασφαλιστηρίου και ασφαλιστικής εταιρείας
Προστασία κατά της αφερεγγύειαςΚαλύπτεται από την εγγυητική επιστολή 5.000 ευρώΑυτοτελής μηχανισμός: εγγύηση, ασφάλιση ή χρηματική κατάθεση για επιστροφές και επαναπατρισμό
Σύμβαση με τον ταξιδιώτηΕλεύθερη σύμβαση παροχής υπηρεσιώνΥποχρεωτικό προσυμβατικό πληροφοριακό δελτίο και ειδικό συμβατικό περιεχόμενο
Ευθύνη για εκτέλεση πακέτουΣυμβατική ευθύνη κατά κοινό δίκαιοΑυστηρή αντικειμενική ευθύνη ανεξάρτητη υπαιτιότητας τρίτων
Δικαίωμα μείωσης τιμής/καταγγελίαςΚατά κοινό συμβατικό δίκαιοΕιδικά δικαιώματα ταξιδιώτη χωρίς χρέωση καταγγελίας σε έκτακτες περιστάσεις

Ποιες οι ευθύνες διοργανωτή για το πακέτο;

Ο διοργανωτής πακέτου φέρει αυτοτελή αυστηρή ευθύνη για την προσήκουσα εκτέλεση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο πακέτο, ανεξάρτητα αν τις παρέχει ο ίδιος ή τρίτοι παρόχοι. Η ευθύνη δεν εξαρτάται από υπαιτιότητα του διοργανωτή για πράξεις ή παραλείψεις τρίτων προσώπων ή δημόσιων αρχών και υποχρεώνει σε ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνης και σε μηχανισμό προστασίας κατά της αφερεγγυότητας κατά το Π.Δ. 7/2018.

Η αυστηρότητα του καθεστώτος ευθύνης διαμορφώθηκε σταθερά από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την απόφαση ΔΕΕ C-396/21 FTI Touristik (12 Ιανουαρίου 2023), το ΔΕΕ έκρινε ότι ταξιδιώτες των οποίων το πακέτο επηρεάστηκε από μέτρα πανδημίας μπορούν να δικαιούνται μείωση της τιμής, ενώ η Οδηγία 2015/2302 προβλέπει αυστηρό καθεστώς συμβατικής ευθύνης για τον διοργανωτή. Με την παράλληλη απόφαση ΔΕΕ C-407/21 UFC, κρίθηκε ότι εθνική ρύθμιση που προσωρινά απαλλάσσει διοργανωτές από την υποχρέωση επιστροφής εντός 14 ημερών αντίκειται στην Οδηγία.

Πλέον πρόσφατα, με την απόφαση ΔΕΕ C-299/22 Tez Tour (29 Φεβρουαρίου 2024), αποσαφηνίστηκε ότι για το δικαίωμα καταγγελίας χωρίς χρέωση κατά το άρθρο 12 παρ. 2 της Οδηγίας, ως «αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις» λαμβάνονται υπόψη οι αντικειμενικές συνθήκες, με συνεκτίμηση και προσωπικών περιστάσεων του ταξιδιώτη όταν επηρεάζουν σημαντικά την εκτέλεση του πακέτου. Η κατανομή αξιώσεων μεταξύ διοργανωτή και αερομεταφορέα έχει κριθεί ότι αποκλείει διπλή επιστροφή του ίδιου αντιτίμου εισιτηρίου από τον ΔΕΕ C-163/18 HQ κατά Aegean Airlines (10 Ιουλίου 2019).

Η συμβατική διαχείριση της ευθύνης αυτής αποτελεί ζώνη όπου η ad hoc διατύπωση όρων έχει συγκεκριμένες νομικές συνέπειες. Η ρήτρα ανωτέρας βίας, ο τρόπος ποσοτικού καθορισμού της μείωσης τιμής, τα όρια κάλυψης του ασφαλιστηρίου σε σχέση με το ύψος των πιθανών αξιώσεων και η σύνταξη του προσυμβατικού πληροφοριακού δελτίου διαμορφώνουν διαφορετικό προφίλ έκθεσης κατά περίπτωση. Σημειώνεται ότι σχεδιάζεται να εισαχθούν αυστηρότερες προθεσμίες επιβεβαίωσης παραπόνου σε 7 ημέρες, αιτιολογημένης απάντησης σε 60 ημέρες και επιστροφής χρημάτων σε περίπτωση πτώχευσης διοργανωτή εντός 6 μηνών, μεταβολές που θα αλλάξουν ξανά το πλαίσιο συμβατικού σχεδιασμού.

Πώς ιδρύεται υποκατάστημα και πότε αρκεί συνεργασία με ξενοδοχείο;

Για την ίδρυση υποκαταστήματος τουριστικού γραφείου απαιτείται χωριστή γνωστοποίηση στην οικεία Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού και Ειδικό Σήμα Λειτουργίας. Αντιθέτως, για πώληση κατ’ επιλογή εκδρομών στα ξενοδοχεία με τα οποία συνεργάζεται ένα τουριστικό γραφείο μέσω των υπαλλήλων του, δεν απαιτείται υποκατάστημα – αρκεί ετήσια δήλωση συνεργαζόμενων ξενοδοχείων στην Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού του τόπου των ξενοδοχείων μέσα στο πρώτο δίμηνο κάθε έτους.

Η οριοθέτηση καθορίζει το νομικό σχήμα της παρουσίας του γραφείου σε διαφορετική γεωγραφική περιοχή από την έδρα του. Όταν η δραστηριότητα στο νέο σημείο περιλαμβάνει αυτοτελή υποδοχή πελατών, έκδοση εισιτηρίων ή σύναψη συμβάσεων πακέτου, πρόκειται για υποκατάστημα και ενεργοποιείται η πλήρης διαδικασία γνωστοποίησης με δικαιολογητικά εγκατάστασης, εγγυητική και νομιμοποιητικά. Όταν η δραστηριότητα περιορίζεται σε πώληση εκδρομών στους πελάτες συγκεκριμένων ξενοδοχείων στο πλαίσιο σύμβασης συνεργασίας, η νομική απαίτηση εξαντλείται στην ετήσια δήλωση.

Η σύμβαση συνεργασίας με ξενοδοχείο για πώληση επιτόπιων εκδρομών διαφέρει από την ξενοδοχειακή σύμβαση κράτησης (allotment ή guarantee), όπου το γραφείο διαθέτει στους τουρίστες του δωμάτια του ξενοδοχείου, και από συμβάσεις διαχείρισης ξενοδοχειακής μονάδας. Σε υποθέσεις σύνταξης συμβάσεων συνεργασίας με ξενοδοχεία διαπιστώνεται ότι η ταυτότητα του συμβατικού σχήματος καθορίζει αν προκύπτει υποχρέωση χωριστής γνωστοποίησης, καθώς και την κατανομή ευθύνης απέναντι στον τελικό πελάτη, ιδίως αν το γραφείο διαμορφώνει το συνδυασμένο προϊόν ως πακέτο, οπότε ενεργοποιούνται και τα ζητήματα του προηγούμενου τμήματος.

Έλεγχοι, πρόστιμα και διακοπή λειτουργίας: τι επισύρει κάθε παράβαση;

Οι κυρώσεις για παραβάσεις του καθεστώτος λειτουργίας τουριστικών γραφείων διαβαθμίζονται σε χρηματικά πρόστιμα υπολογιζόμενα με τύπο της ΚΥΑ 18914/2021, σε προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας με σφράγιση, καθώς και σε ειδικό πρόστιμο 20.000 ευρώ συνοδευόμενο από ανάκληση της Βεβαίωσης Συνδρομής Νομίμων Προϋποθέσεων για τα τουριστικά γραφεία που λειτουργούν ως διοργανωτές πακέτων χωρίς το ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνης του Π.Δ. 7/2018. Όργανο επιβολής είναι η αρμόδια Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού, με συνδρομή του ΕΟΤ και της Τουριστικής Αστυνομίας.

Το διοικητικό πρόστιμο του κεφαλαίου ΛΕ του Ν. 4442/2016 υπολογίζεται με τύπο που συνδυάζει τιμή βάσης, συντελεστή βαρύτητας, συντελεστή πρόσθετων δραστηριοτήτων και συντελεστή προσαύξησης. Η ΚΥΑ 18914/2021 εξειδικεύει τους συντελεστές αυτούς: για παράδειγμα, η έλλειψη αρχικής γνωστοποίησης φέρει συντελεστή βαρύτητας 12, ενώ άλλοι συντελεστές προκύπτουν αθροιστικά κατά τη σπουδαιότητα των στοιχείων που δεν γνωστοποιήθηκαν ή γνωστοποιήθηκαν αναληθώς. Η μη γνωστοποίηση του ασφαλιστηρίου στους ταξιδιώτες επισύρει χωριστό πρόστιμο 1.000 ευρώ. Παράβαση λειτουργίας με γνωστοποίηση χωρίς προηγούμενη κατάθεση εγγυητικής επιστολής επισύρει διακοπή λειτουργίας με σφράγιση του γραφείου ως κύρωση πέραν του χρηματικού προστίμου.

Η εγγυητική επιστολή των 5.000 ευρώ καταπίπτει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου με απόφαση του προϊσταμένου της Περιφερειακής Υπηρεσίας Τουρισμού, προς κάλυψη απαιτήσεων καταναλωτών που προέρχονται από συναλλαγές με το γραφείο. Η κατάπτωση δεν είναι αυτόματη και προηγείται διαδικασία ακρόασης. Η αμφισβήτηση της κατάπτωσης ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων εξαρτάται από τη συγκεκριμένη τεκμηρίωση των απαιτήσεων και των ελεγκτικών διαπιστώσεων κατά περίπτωση, και η στρατηγική προσφυγής διαμορφώνεται ανά υπόθεση.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια η διαφορά τουριστικού γραφείου και ταξιδιωτικού γραφείου;

Στην ελληνική νομοθεσία ο όρος είναι ενιαίος. Ο Ν. 393/1976 και ο Ν. 4276/2014 χρησιμοποιούν αποκλειστικά τον όρο «τουριστικό γραφείο». Ο όρος «ταξιδιωτικό γραφείο» είναι αγοραστικός και αναφέρεται στην ίδια κατηγορία επιχειρήσεων. Η παλαιότερη διάκριση σε γραφεία Γενικού Τουρισμού και Εσωτερικού Τουρισμού έχει καταργηθεί. Όλα τα γραφεία υπάγονται πλέον σε ενιαίο καθεστώς γνωστοποίησης μέσω ΟΠΣ-ΑΔΕ.

Ποιο είναι το πάγιο κόστος ίδρυσης τουριστικού γραφείου;

Το νομικά καθορισμένο κόστος περιλαμβάνει την εγγυητική επιστολή πενταετούς διάρκειας 5.000 ευρώ προς το Ελληνικό Δημόσιο και παράβολο 300 ευρώ. Πέραν αυτών, προστίθενται το κόστος σύστασης της εταιρικής μορφής, η ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης εφόσον η επιχείρηση λειτουργεί ως διοργανωτής πακέτων, και τα τυχόν έξοδα μίσθωσης γραφειακής εγκατάστασης. Η εγγυητική μπορεί εναλλακτικά να αντικατασταθεί από ισόποση εγγυοδοτική παρακαταθήκη του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

Πρέπει το ηλεκτρονικό τουριστικό γραφείο να διαθέτει φυσική εγκατάσταση;

Το ηλεκτρονικό τουριστικό γραφείο πρέπει να διαθέτει εγκατάσταση γραφείων ως οργανωτική προϋπόθεση λειτουργίας, αλλά τα δικαιολογητικά διαφέρουν: αντί μισθωτηρίου ή τίτλου ιδιοκτησίας, υποβάλλεται αντίγραφο έναρξης επιτηδεύματος της ΔΟΥ. Επιπλέον, στον διακριτικό τίτλο πρέπει να αναγράφεται υποχρεωτικά ο όρος «Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες» ή «e-service». Η φυσική υποδοχή πελατών δεν επιτρέπεται.

Ποιες οι συνέπειες λειτουργίας τουριστικού γραφείου χωρίς γνωστοποίηση;

Η λειτουργία χωρίς γνωστοποίηση επισύρει σωρευτικά: επιβολή διοικητικού προστίμου υπολογιζόμενου με τον τύπο της ΚΥΑ 18914/2021, διακοπή λειτουργίας με σφράγιση του γραφείου από την Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού, καθώς και ποινικές διώξεις σε βαριές περιπτώσεις παράνομης άσκησης τουριστικής δραστηριότητας. Όταν το γραφείο δραστηριοποιείται και ως διοργανωτής πακέτων χωρίς το προβλεπόμενο ασφαλιστήριο, προστίθεται ειδικό πρόστιμο 20.000 ευρώ με ανάκληση της Βεβαίωσης Συνδρομής Νομίμων Προϋποθέσεων. Η άσκηση ένδικου μέσου δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα για το μέτρο της διακοπής λειτουργίας.

Πρακτικές Επισημάνσεις

Επιλογή ως διοργανωτής ή απλό γραφείο. Η αυτοτοποθέτηση της επιχείρησης ως «απλό τουριστικό γραφείο» στη γνωστοποίηση δεν αποτρέπει την μεταγενέστερη κατάταξη ως διοργανωτή κατά Π.Δ. 7/2018, αν η συνδυασμένη προσφορά υπηρεσιών αντικειμενικά πληροί τα κριτήρια του πακέτου. Η αξιολόγηση γίνεται από το περιεχόμενο της συμβατικής δραστηριότητας, όχι από την τυπική δήλωση.

Ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης  Το ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνης δεν είναι μόνο τυπική υποχρέωση για τα γραφεία-διοργανωτές. Η επιλογή ορίων κάλυψης και εξαιρέσεων καθορίζει την πραγματική προστασία της επιχείρησης σε αξιώσεις ταξιδιωτών για ζημίες, ηθική βλάβη ή σωματικές βλάβες κατά τη διάρκεια του πακέτου.

Καταγγελία πριν την έναρξη ταξιδιού: Ο διοργανωτής δεν μπορεί συμβατικά να απαλλαγεί από την υποχρέωση επιστροφής χρημάτων εντός 14 ημερών από την καταγγελία σε περιπτώσεις αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων, σύμφωνα με τη νομολογία του ΔΕΕ C-407/21. Συμβατικές ρήτρες που μετατοπίζουν το βάρος αυτό στον ταξιδιώτη μπορεί να κριθούν άκυρες.

Νέα Οδηγία ΕΕ Μαρτίου 2026: Η εγκριθείσα από το Ευρωκοινοβούλιο τροποποίηση της Οδηγίας 2015/2302 (Μάρτιος 2026) εισάγει νέες προθεσμίες χειρισμού παραπόνων, αυστηρότερο πλαίσιο για κουπόνια έναντι επιστροφής χρημάτων και υποχρέωση επιστροφής σε περίπτωση πτώχευσης διοργανωτή εντός 6 μηνών. Η εθνική ενσωμάτωση θα απαιτήσει αναπροσαρμογή των σχετικών συμβατικών εντύπων και των διαδικασιών διαχείρισης παραπόνων.

Σύμβαση συνεργασίας με ξενοδοχείο vs ξενοδοχειακή μίσθωση: Η διαφορά μεταξύ σύμβασης παροχής συμπληρωματικών υπηρεσιών εκδρομής σε πελάτες ξενοδοχείου και σύμβασης κράτησης δωματίων για διάθεση σε δικούς του πελάτες είναι κρίσιμη για το ποιο γνωστοποιητικό ή ελεγκτικό καθεστώς εφαρμόζεται. Η συμβατική διατύπωση πρέπει να αποτυπώνει ξεκάθαρα ποια από τις δύο σχέσεις δημιουργείται.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με την ίδρυση και λειτουργία τουριστών γραφείων.