Skip to content
Αρθρογραφία

Χορηγία ή Δωρεά Επιχειρήσεων: Ποιος Οφείλει τον ΦΠΑ & Πότε Εκπίπτει

Από τον Γεώργιο Στουραΐτη, Δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω · Τελευταία ενημέρωση: 10 Νοεμβρίου 2026

Εν συντομία:

  • Η χορηγία με αντάλλαγμα την προβολή του χορηγού είναι αμφοτεροβαρής σύμβαση και όχι δωρεά, όπως δέχεται η ΑΠ 1257/2024. Αν η προβολή καλύπτει μόνο μέρος της αξίας της παροχής, για το υπόλοιπο η πληρωμή αντιμετωπίζεται ως δωρεά.
  • Ο χορηγός εκπίπτει τη χορηγία ως επιχειρηματική δαπάνη μόνο όταν αντιστοιχεί σε πραγματική αντιπαροχή αγοραίας αξίας. Χωρίς απόδειξη της προβολής, τα τιμολόγια του λήπτη κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν εικονικά (ΣτΕ 351/2025).
  • Ο λήπτης που προβάλλει τον χορηγό έναντι ανταλλάγματος παρέχει υπηρεσίες που υπόκεινται σε ΦΠΑ. Η ευθύνη τιμολόγησης παραμένει δική του, ακόμη και όταν το τιμολόγιο εκδίδει ο χορηγός.
  • Η σύμβαση οφείλει να ορίζει ποιος επιβαρύνεται με ΦΠΑ και φόρους, πώς τεκμηριώνεται η προβολή, ποιο δίκαιο εφαρμόζεται και για ποιους λόγους επιτρέπεται η καταγγελία.

Χορηγία ή δωρεά: πώς χαρακτηρίζεται η πληρωμή της επιχείρησης;

Η πληρωμή χαρακτηρίζεται με κριτήριο το αν υπάρχει αντάλλαγμα.

  • Όταν ο λήπτης αναλαμβάνει να προβάλει την επωνυμία, το σήμα ή τα προϊόντα του χορηγού, η χορηγία είναι ανταποδοτική και η σύμβαση αμφοτεροβαρής.
  • Όταν η παροχή δίνεται χωρίς καμία αντιπαροχή, πρόκειται για δωρεά.
  • Αν η προβολή καλύπτει μόνο μέρος της αξίας, η σύμβαση είναι αμφοτεροβαρής ως προς αυτό το μέρος και δωρεά για το υπόλοιπο.

Ο Άρειος Πάγος, στην ΑΠ 1257/2024, όρισε την ανταποδοτική χορηγία (sponsoring) ως τη σύμβαση με την οποία μια επιχείρηση υποστηρίζει με χρήμα ή είδος μια αθλητική ή καλλιτεχνική δραστηριότητα, με αντάλλαγμα την προβολή της μέσα από αυτήν.

Περαιτέρω, τη διέκρινε ρητά από τη χορηγία δωρεοδοτικού τύπου, όπου τα κίνητρα είναι χαριστικά, ενώ για τη φορολογική μεταχείριση ο ΑΠ παρέθεσε την ΠΟΛ 1283/1995, η οποία αποδέχθηκε τη γνωμοδότηση 531/1995 του ΝΣΚ, σύμφωνα με την οποία η φορολογική αρχή εξετάζει κάθε φορά αν η παροχή που ονομάστηκε χορηγία υποκρύπτει αντάλλαγμα και σε ποια έκταση.

Ο ν. 3525/2007 για την πολιτιστική χορηγία, που αφορά μόνο αποδέκτες του δημόσιου τομέα και μη κερδοσκοπικούς φορείς με πολιτιστικούς σκοπούς, διακρίνει στο άρθρο 2 τη χορηγία από τη δωρεά, την επιχορήγηση, τη διαφήμιση και την προώθηση πωλήσεων. Αναλυτικά:

ΚριτήριοΑνταποδοτική χορηγίαΔωρεάΔιαφήμιση
ΑντάλλαγμαΠροβολή του χορηγού μέσα από τη δραστηριότητα του λήπτηΚανέναΠαρουσίαση προϊόντων με σκοπό την αγορά τους
Σχέση με τη δραστηριότητα του λήπτηΧρηματοδοτεί συγκεκριμένη αθλητική, πολιτιστική ή άλλη δράσηΕνισχύει τον λήπτη χωρίς δέσμευση προβολήςΟ λήπτης διαθέτει χώρο ή χρόνο προβολής
Θέση του χορηγούΕπιχειρηματική δαπάνη, υπό τους όρους του άρθρου 22 ΚΦΕΈκπτωση ως δράση εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, εφόσον υπάρχουν λογιστικά κέρδηΕπιχειρηματική δαπάνη
Θέση του λήπτηΠαροχή υπηρεσιών, τιμολόγιο, ΦΠΑΕνδεχόμενη υποχρέωση φόρου δωρεάςΠαροχή υπηρεσιών, τιμολόγιο, ΦΠΑ

Πότε ο χορηγός εκπίπτει τη χορηγία ως επιχειρηματική δαπάνη;

Ο χορηγός εκπίπτει τη χορηγία όταν πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 22 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος:

  • η δαπάνη γίνεται προς το συμφέρον της επιχείρησης,
  • αντιστοιχεί σε πραγματική συναλλαγή με αξία που δεν αποκλίνει από την αγοραία και
  • καταχωρίζεται στα βιβλία με κατάλληλα δικαιολογητικά.

Η ανταποδοτική χορηγία τις πληροί όταν η προβολή αποδεικνύεται.

Το άρθρο 22 του ν. 4172/2013 επιτρέπει ρητά και την έκπτωση δαπανών για δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, με τον όρο ότι η επιχείρηση εμφανίζει λογιστικά κέρδη στη χρήση. Η καθαρή δωρεά προς σωματείο μπορεί λοιπόν να εκπέσει μόνο σε κερδοφόρα χρήση.

Η ανταποδοτική χορηγία, ως δαπάνη προβολής, δεν εξαρτάται από αυτόν τον όρο. Η διαφορά έχει πρακτικό βάρος για την startup ή την επιχείρηση που κλείνει ζημιογόνες χρήσεις, ενώ ο βασικός κίνδυνος για τον χορηγό βρίσκεται στην απόδειξη της αντιπαροχής.

Συγκεκριμένα, στη ΣτΕ 351/2025 επιχείρηση είχε πληρώσει αθλητικό σωματείο για διαφημιστικές πινακίδες σε γήπεδα. Τα τιμολόγια κρίθηκαν μερικώς εικονικά, τα βιβλία της απορρίφθηκαν, το εισόδημα προσδιορίστηκε εξωλογιστικά με πρόσθετο φόρο 120% και το Δημόσιο είχε στη διάθεσή του δεκαετή προθεσμία, επειδή η εικονικότητα αποκαλύφθηκε αργότερα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε την αναίρεση της επιχείρησης.

Η εμπειρία από σχετικές υποθέσεις δείχνει ότι ο έλεγχος σπάνια αμφισβητεί την ίδια την πληρωμή. Αμφισβητεί αν η προβολή που αγοράστηκε αξίζει όσο πληρώθηκε. Η αποτίμηση της αντιπαροχής και η έγγραφη τεκμηρίωσή της από την πρώτη μέρα ρυθμίζονται στη σύμβαση, αφού η λογιστική, εκ των υστέρων, διόρθωση, δεν αναπληρώνει την έλλειψη τεκμηρίωσης.

Πότε ο λήπτης της χορηγίας οφείλει τιμολόγιο και ΦΠΑ;

Ο λήπτης οφείλει τιμολόγιο και ΦΠΑ όταν προβάλλει τον χορηγό έναντι ανταλλάγματος, εφόσον η προβολή είναι παροχή υπηρεσιών από επαχθή αιτία.

Υπόχρεος είναι όποιος ασκεί αυτοτελώς οικονομική δραστηριότητα, όποιος κι αν είναι ο σκοπός του. Η ευθύνη για την έκδοση του τιμολογίου μένει στον λήπτη, ακόμη και όταν συμφωνηθεί να το εκδώσει ο χορηγός.

Ο Κώδικας ΦΠΑ (ν. 5144/2024) υπάγει στον φόρο κάθε παροχή υπηρεσιών από επαχθή αιτία (άρθρο 2) και θεωρεί παροχή υπηρεσιών κάθε πράξη που δεν είναι παράδοση αγαθών, ακόμη και την ανοχή μιας κατάστασης (άρθρο 11).

Ορίζει επίσης ως υποκείμενο κάθε πρόσωπο που ασκεί ανεξάρτητα οικονομική δραστηριότητα, «ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης, τον επιδιωκόμενο σκοπό» ή το αποτέλεσμά της (άρθρο 3).

Ο αθλητής, ο δημιουργός ή η startup που εισπράττει χορηγία με υποχρέωση προβολής ασκεί τέτοια δραστηριότητα. Για χαμηλό κύκλο εργασιών το άρθρο 44 προβλέπει ειδικό καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων.

Στην ΑΠ 1257/2024, για παράδειγμα, αθλητής είχε συνάψει σύμβαση χορηγίας με εταιρεία αθλητικού υλικού με την πεποίθηση ότι δεν ήταν επιτηδευματίας. Η εταιρεία εξέδιδε η ίδια τα τιμολόγια χωρίς να τα αποστέλλει στη ΔΟΥ του.

Ο αθλητής κλήθηκε να καταβάλει 653.176,79 ευρώ για ΦΠΑ και πρόστιμα, υπό το προϊσχύσαν καθεστώς του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων. Σήμερα το άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 4308/2014 ορίζει ρητά ότι η έκδοση τιμολογίου από τον λήπτη των υπηρεσιών (αυτοτιμολόγηση) δεν απαλλάσσει τον πάροχο από την υποχρέωση και την ευθύνη.

Για τα μη κερδοσκοπικά σωματεία, το άρθρο 27 περ. ιγ του Κώδικα ΦΠΑ απαλλάσσει τις υπηρεσίες που συνδέονται στενά με τον αθλητισμό και παρέχονται σε πρόσωπα που ασχολούνται με αυτόν.

Ποιος επιβαρύνεται αν ο φορολογικός χαρακτηρισμός αποδειχθεί λάθος;

Ο φορολογικός κίνδυνος βαρύνει όποιον ορίζει ο νόμος ως υπόχρεο δηλαδή, για μεν τον ΦΠΑ και τα φορολογικά στοιχεία, τον λήπτη, για δε την έκπτωση της δαπάνης, τον χορηγό .

Η λάθος πληροφορία του αντισυμβαλλομένου δεν μεταφέρει τη ζημία σε αυτόν, εκτός αν αποδειχθεί δόλος ή υπαίτια παράβαση. Το μόνο ασφαλές εργαλείο είναι η ρητή κατανομή του κινδύνου στη σύμβαση.

Στην ΑΠ 1257/2024 η αγωγή αποζημίωσης του λήπτη κατά του χορηγού απορρίφθηκε σε όλους τους βαθμούς. Το Εφετείο δέχθηκε ότι ο χορηγός ενήργησε με εσφαλμένη αλλά καλόπιστη πεποίθηση και ο Άρειος Πάγος έκρινε την αιτιολογία επαρκή, χωρίς να επανεξετάσει τα πραγματικά περιστατικά.

Στη δεύτερη σύμβαση των ίδιων μερών υπήρχε ήδη όρος ότι ο λήπτης ευθύνεται για κάθε επιπλέον φόρο ή κράτηση. Ωστόσο, κανένας όρος δεν δεσμεύει τη φορολογική αρχή, η οποία κρίνει από το περιεχόμενο της σχέσης.

ΖήτημαΘέση του χορηγούΘέση του λήπτη
Ποσό της χορηγίαςΠοσό «συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ»Ποσό «πλέον ΦΠΑ»
Φόροι και κρατήσειςΜεταφορά κάθε επιβάρυνσης στον λήπτηΕγγύηση καθαρού ποσού με αναγωγή σε μικτό (gross-up)
ΤιμολόγησηΔικαίωμα αυτοτιμολόγησηςΈκδοση από τον ίδιο, με δικό του έλεγχο
Τεκμηρίωση προβολήςΑναλυτικές αναφορές, φωτογραφίες, στοιχεία μετάδοσηςΟρισμένη και περιορισμένη υποχρέωση αναφοράς
Φορολογική πληροφόρησηΡητή δήλωση ότι δεν παρέχεται φορολογική συμβουλήΕυθύνη του χορηγού για ό,τι βεβαίωσε

Ποιους όρους πρέπει να ρυθμίζει η σύμβαση χορηγίας;

Η σύμβαση χορηγίας είναι ανώνυμη: δεν ρυθμίζεται γενικά από τον νόμο και το περιεχόμενό της το διαμορφώνουν τα μέρη. Αυτό υπογράμμισε και η ΑΠ 1257/2024. Ο ν. 3525/2007 δίνει στο άρθρο 6 έναν κατάλογο ελάχιστου περιεχομένου που αξιοποιείται ως πρότυπο σε κάθε χορηγία, πολιτιστική ή εμπορική.

Οι όροι που κρίνουν την έκβαση μιας διαφοράς είναι:

  1. Περιγραφή των αντιπαροχών: σε ποιες εμφανίσεις, αγώνες ή εκδηλώσεις, σε ποια θέση και με ποια συχνότητα εμφανίζεται ο χορηγός. Η αόριστη «προβολή» δεν αποδεικνύεται σε φορολογικό έλεγχο.
  2. Άδεια χρήσης του σήματος: η χρήση του λογοτύπου του χορηγού και, αντίστροφα, της ονομασίας του λήπτη χρειάζεται ρητή άδεια με όρια χρήσης. Η προστασία του εμπορικού σήματος δεν παύει επειδή συνάφθηκε χορηγία.
  3. Αποκλειστικότητα κλάδου: αν ο λήπτης μπορεί να δεχθεί ανταγωνιστή του χορηγού ως δεύτερο χορηγό.
  4. Περιεχόμενο των μηνυμάτων: ο λήπτης δεν θέλει να ευθύνεται για ισχυρισμούς του χορηγού που μπορεί να αποτελούν παραπλανητική διαφήμιση. Στην πολιτιστική χορηγία το άρθρο 5 του ν. 3525/2007 αποκλείει κάθε επέμβαση του χορηγού στο περιεχόμενο της δραστηριότητας.
  5. Παραδοτέα: όταν ο λήπτης αναλαμβάνει να παραγάγει συγκεκριμένο περιεχόμενο, η σχέση πλησιάζει τη σύμβαση έργου και χρειάζεται διαδικασία παραλαβής.
  6. Απολογισμός: έκθεση χρήσης των ποσών και της προβολής, κατά το πρότυπο του άρθρου 7 του ν. 3525/2007, που αποτελεί και το βασικό αποδεικτικό του χορηγού.
  7. Εμπιστευτικότητα: τα οικονομικά της χορηγίας και τα σχέδια επικοινωνίας καλύπτονται από ρήτρα εμπιστευτικότητας, η παραβίαση της οποίας είναι λόγος καταγγελίας στο άρθρο 8 του ν. 3525/2007.
  8. Εφαρμοστέο δίκαιο και δικαιοδοσία: στη διασυνοριακή χορηγία η επιλογή είναι απαραίτητη.

Ο τελευταίος όρος παραλείπεται εύκολα. Στη ΜΠρΘεσ 902/2022 ελληνική εταιρεία είχε χορηγήσει τουρκική ομάδα βόλεϊ χωρίς να επιλεγεί δίκαιο. Το δικαστήριο εφάρμοσε τον Κανονισμό (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι), άρθρο 4 παρ. 2 όπου θεωρεί χαρακτηριστική παροχή την προβολή και, άρα, εφαρμόζεται το δίκαιο της έδρας του λήπτη (εν προκειμένω το τουρκικό – η ελληνική επιχείρηση δικάστηκε κατά δίκαιο που δεν είχε επιλέξει).

Πότε καταγγέλλεται η σύμβαση χορηγίας και με ποιο κόστος;

Η σύμβαση χορηγίας ορισμένου χρόνου καταγγέλλεται πριν από τη λήξη της μόνο για σπουδαίο λόγο ή για λόγο που προβλέπει η ίδια. Καταγγελία χωρίς τέτοιο λόγο είναι άκυρη, η σύμβαση εξακολουθεί να ισχύει και ο καταγγέλλων ευθύνεται ως υπερήμερος.

Για την πολιτιστική χορηγία, το άρθρο 8 του ν. 3525/2007 απαριθμεί ενδεικτικά σπουδαίους λόγους, εφόσον η σύμβαση δεν ορίζει διαφορετικά:

  • υπερημερία του χορηγού πάνω από τριάντα ημερολογιακές ημέρες,
  • πτώχευση ή αναστολή πληρωμών,
  • ανάθεση των υποχρεώσεων σε τρίτο χωρίς έγγραφη συναίνεση και
  • παραβίαση της εμπιστευτικότητας.

Ο κατάλογος είναι χρήσιμο σημείο εκκίνησης και για τις εμπορικές χορηγίες.

Η ΕφΘεσ 1774/2012, σε σύμβαση εκμετάλλευσης διαφημιστικών χώρων γηπέδου, δέχθηκε ότι τα περιστατικά του σπουδαίου λόγου πρέπει να προκύψουν μετά τη σύναψη της σύμβασης και ότι, αν ο λόγος δεν αποδειχθεί, η καταγγελία δεν λύει τη σύμβαση, ενώ ο καταγγέλλων γίνεται υπερήμερος.

Απέρριψε επίσης το αίτημα μείωσης της ποινικής ρήτρας κατά το άρθρο 409 ΑΚ, συνεκτιμώντας μεταξύ άλλων το όφελος του καταγγέλλοντος από τη σύμβαση που συνήψε με ανταγωνιστή.

Ιδιαίτερη διαπραγμάτευση χρειάζεται ο όρος φήμης (morality clause), που επιτρέπει στον χορηγό να καταγγείλει όταν η συμπεριφορά του λήπτη βλάπτει την εικόνα του.

Ο χορηγός θέλει ευρεία διατύπωση. Ο λήπτης χρειάζεται αντικειμενικά κριτήρια, ώστε ο όρος να μη γίνει μέσο αποχώρησης από μια χορηγία που απλώς έπαψε να συμφέρει.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί εταιρεία να κάνει δωρεά σε σύλλογο και να την εκπέσει από τα κέρδη της;

Μπορεί, ως δαπάνη εταιρικής κοινωνικής ευθύνης κατά το άρθρο 22 ΚΦΕ, μόνο αν εμφανίζει λογιστικά κέρδη στη χρήση της δωρεάς. Αν ο σύλλογος αναλαμβάνει να προβάλει την εταιρεία, η πληρωμή χαρακτηρίζεται ανταποδοτική χορηγία και εκπίπτει ως δαπάνη προβολής, με τιμολόγιο του συλλόγου και απόδειξη της προβολής, ανεξάρτητα από το αν η χρήση είναι κερδοφόρα.

Δωρεά σε σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα: τι προσέχει ο δωρητής;

Ο δωρητής προσέχει να μη συνοδεύεται η δωρεά από καμία υποχρέωση προβολής του. Αν το σωματείο δεσμεύεται να εμφανίζει την επωνυμία του, το τμήμα της πληρωμής που αντιστοιχεί στην προβολή γίνεται αμοιβή υπηρεσίας, κατά τη λογική της ΠΟΛ 1283/1995 που παρέθεσε η ΑΠ 1257/2024. Η απλή ευχαριστήρια αναφορά δεν ρυθμίζεται ρητά από τον νόμο και η έκτασή της κρίνεται κατά περίπτωση.

Τι παραστατικό εκδίδεται για χορηγία;

Για ανταποδοτική χορηγία ο λήπτης εκδίδει τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών με ΦΠΑ, εκτός αν υπάγεται σε απαλλαγή. Μπορεί να συμφωνηθεί να το εκδώσει ο χορηγός (αυτοτιμολόγηση), αλλά η ευθύνη μένει στον λήπτη κατά το άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 4308/2014. Για καθαρή δωρεά δεν εκδίδεται τιμολόγιο, αφού δεν υπάρχει παροχή υπηρεσιών. Η πληρωμή τεκμηριώνεται με το έγγραφο της δωρεάς και την τραπεζική κίνηση.

Πρακτικές Επισημάνσεις

Χαρακτηρισμός πριν από την υπογραφή: Το αν η πληρωμή είναι χορηγία, δωρεά ή μικτή σχέση αποφασίζεται πριν από την πρώτη πληρωμή, γιατί από αυτό εξαρτώνται η έκπτωση του χορηγού, ο ΦΠΑ του λήπτη και τα παραστατικά.

Ρήτρα φόρου σε κάθε σύμβαση: Η σύμβαση ορίζει αν το ποσό είναι καθαρό ή μικτό, ποιος εκδίδει τιμολόγιο και ποιος επιβαρύνεται αν η φορολογική αρχή κρίνει διαφορετικά. Η ΑΠ 1257/2024 άφησε τη ζημία σε εκείνον που δεν είχε ρυθμίσει τον κίνδυνο.

Φάκελος απόδειξης της προβολής: Ο χορηγός κρατά φωτογραφίες, στοιχεία μετάδοσης και εκθέσεις απολογισμού για όσο διαρκεί η προθεσμία ελέγχου. Χωρίς αυτά, η δαπάνη κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ως εικονική, όπως στη ΣτΕ 351/2025.

Επιλογή δικαίου στη διασυνοριακή χορηγία: Χωρίς ρητή επιλογή, εφαρμόζεται το δίκαιο της έδρας του λήπτη (ΜΠρΘεσ 902/2022).

Λόγοι καταγγελίας γραμμένοι εκ των προτέρων: Οι λόγοι λύσης, ο όρος φήμης και το ύψος της ποινικής ρήτρας ορίζονται κατά την κατάρτιση. Η καταγγελία χωρίς σπουδαίο λόγο διατηρεί την ισχύ της σύμβασης και ενεργοποιεί τυχόν ποινική ρήτρα.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με την σύμβαση χορηγίας.