Εν συντομία:
- Η εξαίρεση των NFT από τον Κανονισμό MiCA κρίνεται από την ουσιαστική μοναδικότητα του κρυπτοστοιχείου και όχι από την ονομασία που του δίνει ο εκδότης.
- Η έκδοση σε μεγάλη σειρά ή συλλογή, καθώς και η κλασματοποίηση, αποτελούν ενδείξεις εναλλαξιμότητας που κάμπτουν την εξαίρεση.
- Όταν το token αποδίδει μερίσματα, τόκους ή δικαίωμα ψήφου σε αποφάσεις εταιρικής διακυβέρνησης, εφαρμόζεται το καθεστώς των χρηματοπιστωτικών μέσων, εκτός του πεδίου του MiCA.
- Η μεταβίβαση του token δεν μεταβιβάζει πνευματικό δικαίωμα επί του υποκείμενου έργου. Χωρίς ρητή άδεια χρήσης, ο αποκτών δεν αποκτά εξουσία αναπαραγωγής ή διάθεσης.
- Από 1.1.2027 η υπεραξία φυσικών προσώπων από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων φορολογείται με 10% (άρθρο 42Β ΚΦΕ). Η υπαγωγή των NFT σε αυτό είναι ζήτημα ερμηνείας.
Πότε η έκδοση NFT από επιχείρηση εξαιρείται από τον Κανονισμό MiCA;
Η έκδοση εξαιρείται όταν κάθε ψηφιακό διακριτικό (token) είναι μοναδικό και μη εναλλάξιμο με άλλα κρυπτοστοιχεία.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 για τις αγορές κρυπτοστοιχείων αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής του τα μοναδικά και μη εναλλάξιμα κρυπτοστοιχεία, όπου περιλαμβάνονται ρητά τα ψηφιακά έργα τέχνης και τα συλλεκτικά αντικείμενα. Ο χαρακτηρισμός στηρίζεται στα πραγματικά χαρακτηριστικά της έκδοσης.
Ο αποκλεισμός προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του Κανονισμού και εξειδικεύεται στην αιτιολογική σκέψη 10. Η διάκριση αυτή αποτελεί τη βάση κάθε νομικού σχεδιασμού που αφορά μη εναλλάξιμα διακριτικά (NFT, non fungible tokens), δηλαδή ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία καταγεγραμμένα σε κατανεμημένο καθολικό, καθένα από τα οποία φέρει δικό του αναγνωριστικό.
Η εξαίρεση περιορίζεται στο ίδιο το κρυπτοστοιχείο, αφού ο Κανονισμός εξακολουθεί να καταλαμβάνει τους παρόχους υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται επί των εξαιρούμενων στοιχείων, εφόσον η δραστηριότητά τους εμπίπτει σε ρυθμιζόμενη υπηρεσία κρυπτοστοιχείων.
Μια επιχείρηση που εκδίδει μοναδικά συλλεκτικά NFT μέσω δικού της ιστοτόπου αντιμετωπίζεται διαφορετικά από μια επιχείρηση που λειτουργεί πλατφόρμα όπου τρίτοι διαπραγματεύονται τα δικά τους tokens.
Στοιχεία όπως ο αριθμός των μονάδων, ο βαθμός διαφοροποίησής τους και το περιεχόμενο των δικαιωμάτων που ενσωματώνονται καθορίζουν το εφαρμοστέο καθεστώς.
Η δυνατότητα διαπραγμάτευσης σε δευτερογενή αγορά δεν επηρεάζει από μόνη της την κατάταξη, κατά ρητή επισήμανση των κατευθυντήριων γραμμών της ESMA.
Ένα σχέδιο που ξεκίνησε ως εικαστική σειρά και εξελίχθηκε σε πρόγραμμα επιβράβευσης πελατών, ωστόσο, μπορεί να μετακινηθεί από την εξαίρεση στο ρυθμιζόμενο πεδίο χωρίς καμία τεχνική αλλαγή.
Πώς κρίνεται η εναλλαξιμότητα σε σειρά, συλλογή ή κλασματοποιημένο NFT;
Η εναλλαξιμότητα κρίνεται ουσιαστικά. Κατά τις αιτιολογικές σκέψεις του Κανονισμού, η έκδοση κρυπτοστοιχείων ως NFT σε μεγάλη σειρά ή συλλογή θεωρείται ένδειξη της εναλλαξιμότητάς τους, ακόμη και όταν ο εκδότης έχει αποδώσει σε κάθε μονάδα μοναδικό αναγνωριστικό. Η κλασματοποίηση ενός NFT σε επιμέρους μερίδια οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα.
Πώς εφαρμόζεται ο έλεγχος αλληλεξαρτώμενης αξίας;
Οι κατευθυντήριες γραμμές της ESMA προτείνουν για την αξιολόγηση αυτή έλεγχο αλληλεξαρτώμενης αξίας. Εξετάζονται τρία στοιχεία:
- αν η αξία του κρυπτοστοιχείου απορρέει κυρίως από τα δικά του χαρακτηριστικά ή από τη χρησιμότητα που προσφέρει στον κάτοχο,
- ο βαθμός στον οποίο η αξία εξαρτάται από τη σειρά ή τη συλλογή στην οποία ανήκει, με ένδειξη την ύπαρξη κοινής τιμής διαπραγμάτευσης και
- τα χαρακτηριστικά που το διακρίνουν από τα υπόλοιπα.
Μια συλλογή δέκα χιλιάδων εικόνων, για παράδειγμα, που διαφέρουν μόνο ως προς τυχαία συνδυασμένα χαρακτηριστικά και διαπραγματεύονται σε ενιαία τιμή αγοράς δύσκολα περνά τον παραπάνω έλεγχο.
Ρητή είναι και η θέση ότι ο χαρακτηρισμός δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε τεχνικές ιδιαιτερότητες, όπως η απόδοση μοναδικού αναγνωριστικού κωδικού ή η χρήση συγκεκριμένου προτύπου.
Για τα κλασματοποιημένα κρυπτοστοιχεία η αξιολόγηση είναι αυστηρότερη. Τα κλασματικά μέρη δεν θεωρούνται αυτομάτως μοναδικά και μη εναλλάξιμα, ενώ η δυνατότητα ανασύστασης της πλήρους κυριότητας με τη συγκέντρωση όλων των μερών αποτελεί ένδειξη ότι τα μέρη δεν έχουν αυτοτελή αυθυπαρξία.
| Χαρακτηριστικά της έκδοσης | Εφαρμοστέο καθεστώς | Αρμόδια αρχή | Βασική υποχρέωση πριν την έκδοση |
|---|---|---|---|
| Μοναδικό token που αντιπροσωπεύει συγκεκριμένο έργο ή αντικείμενο, χωρίς υποκατάστατες μονάδες | Εκτός πεδίου MiCA. Εφαρμογή γενικού αστικού δικαίου και δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας | Δεν υφίσταται ειδική εποπτεία της έκδοσης | Τεκμηρίωση της μοναδικότητας και σαφής άδεια χρήσης |
| Έκδοση σε μεγάλη σειρά ή συλλογή με υποκατάστατες μονάδες, ή κλασματοποιημένο token | Εντός πεδίου MiCA ως κρυπτοστοιχείο πλην μαρκών με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία και μαρκών ηλεκτρονικού χρήματος | Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς | Κατάρτιση και κοινοποίηση λευκής βίβλου, τήρηση κανόνων εμπορικών ανακοινώσεων |
| Token που αποδίδει μερίσματα ή τόκους, ενσωματώνει απαίτηση έναντι του εκδότη ή παρέχει ψήφο σε αποφάσεις εταιρικής διακυβέρνησης | Καθεστώς χρηματοπιστωτικών μέσων, εκτός MiCA | Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κατά το δίκαιο της κεφαλαιαγοράς | Αξιολόγηση υποχρέωσης ενημερωτικού δελτίου και αδειοδότησης |
Οι παράμετροι που καθορίζουν την κατάταξη βρίσκονται στον έλεγχο της επιχείρησης, η οποία μπορεί να παραμείνει εκτός ρυθμιζόμενου πεδίου εφόσον το επιδιώξει συνειδητά.
Πότε ένα NFT υπάγεται στο καθεστώς των χρηματοπιστωτικών μέσων;
Ένα token κρίνεται κινητή αξία όταν πληροί σωρευτικά τρία κριτήρια:
- δεν αποτελεί μέσο πληρωμής,
- συνιστά κατηγορία κινητών αξιών και
- επιδέχεται διαπραγμάτευση στην κεφαλαιαγορά.
Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το θεσμικό πλαίσιο της κεφαλαιαγοράς, με ουσιωδώς βαρύτερες υποχρεώσεις για τον εκδότη, ενώ ο MiCA υποχωρεί.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) εξέδωσε στις 19 Μαρτίου 2025 κατευθυντήριες γραμμές για τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια χαρακτηρισμού των κρυπτοστοιχείων ως χρηματοπιστωτικών μέσων.
Οι γραμμές αυτές αναφέρονται ειδικά στις υβριδικές μάρκες, δηλαδή σε tokens που συνδυάζουν χαρακτηριστικά περισσότερων κατηγοριών και επισημαίνουν ότι η εναλλαξιμότητα ως προς τα παρεχόμενα δικαιώματα αποτελεί κρίσιμη ένδειξη. Όταν όλες οι μονάδες μιας έκδοσης παρέχουν ισοδύναμα δικαιώματα ψήφου ή μερίσματος, η μοναδικότητα καταλύεται.
Το σημείο αυτό αφορά άμεσα τα επιχειρηματικά μοντέλα που συνδέουν το token με προνόμια.
Μάρκα που παρέχει πρόσβαση σε υπηρεσία, πρόσθετο περιεχόμενο ή έκπτωση σε μελλοντικές αγορές παραμένει εκτός του καθεστώτος των κινητών αξιών, ακόμη και αν οι αγοραστές την αποκτούν με προσδοκία ανατίμησης.
Αντίθετα, μάρκα που αποδίδει στον κάτοχο μερίσματα, τόκους ή μερίδιο επί του προϊόντος εκκαθάρισης μετακινείται προς τα χρηματοπιστωτικά μέσα.
Λεπτότερη είναι η διάκριση στα δικαιώματα ψήφου. Δικαίωμα ψήφου σε αποφάσεις εταιρικής διακυβέρνησης, όπως η εκλογή μελών διοικητικού συμβουλίου ή η έγκριση συγχωνεύσεων, θεωρείται ισοδύναμο με εκείνο των μετοχών.
Δικαίωμα ψήφου που περιορίζεται σε τεχνικά ή λειτουργικά ζητήματα, όπως αναβαθμίσεις πρωτοκόλλου και προσαρμογές τελών, δεν παράγει το ίδιο αποτέλεσμα. Η διατύπωση των δικαιωμάτων του κατόχου αποτελεί συνεπώς το κρίσιμο πεδίο νομικής κρίσης, ανεξάρτητα από τον τίτλο του προγράμματος.
Ποιες υποχρεώσεις ενεργοποιούνται αν η έκδοση εμπίπτει στον MiCA;
Ενεργοποιούνται η κατάρτιση και κοινοποίηση λευκής βίβλου κρυπτοστοιχείου, η τήρηση των κανόνων για τις εμπορικές ανακοινώσεις και, όπου παρέχονται υπηρεσίες προς τρίτους, η αδειοδότηση ως παρόχου. Αρμόδια αρχή για την Ελλάδα είναι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, με βάση το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του Κανονισμού.
Το εθνικό αυτό πλαίσιο θεσπίστηκε με τον Ν. 5193/2025, ο οποίος ορίζει τις αρμόδιες αρχές, τις εξουσίες τους και τις κυρώσεις για την κατ’ επάγγελμα παροχή υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων χωρίς άδεια.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εξειδίκευσε τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων αδειοδότησης παρόχων με την απόφαση 8/1059/30.07.2025. Το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον Κανονισμό.
Παράλληλα ενεργοποιούνται οι υποχρεώσεις πρόληψης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων είναι ήδη υπόχρεες οντότητες κατά τον Ν. 4557/2018, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5193/2025. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1624 και η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1640 τους εντάσσουν στις υπόχρεες οντότητες και σε ενωσιακό επίπεδο, με εφαρμογή των βασικών διατάξεων του Κανονισμού από τις 10 Ιουλίου 2027.
Τι δικαιώματα μεταβιβάζει η πώληση NFT και τι κρατά ο δημιουργός;
Η πώληση μεταβιβάζει την εξουσία διάθεσης επί του token και μόνο. Το πνευματικό δικαίωμα επί του υποκείμενου έργου παραμένει στον δημιουργό, ο οποίος το αποκτά πρωτογενώς και χωρίς διατύπωση κατά τον Ν. 2121/1993. Ο αποκτών λαμβάνει περιοριστικά όσες εξουσίες του παραχωρούνται ρητά με άδεια χρήσης.
Το περιουσιακό δικαίωμα περιλαμβάνει την αναπαραγωγή, τη διανομή, την παρουσίαση στο κοινό και τη μετατροπή του έργου.
Το ηθικό δικαίωμα καλύπτει την αναγνώριση της πατρότητας και την ακεραιότητα του έργου, δεν μεταβιβάζεται και ασκείται από τον δημιουργό ανεξάρτητα από την τύχη του token. Η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων ενεργοποιείται αυτοδικαίως με τη δημιουργία πρωτότυπου έργου.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η περίπτωση όπου η επιχείρηση εκδίδει token για έργο τρίτου δημιουργού. Η καταγραφή του έργου σε κατανεμημένο καθολικό συνιστά πράξη αναπαραγωγής και διάθεσης στο κοινό, οπότε απαιτείται προηγούμενη άδεια.
Χωρίς αυτήν, ο δημιουργός διαθέτει αξιώσεις άρσης της προσβολής, παράλειψης στο μέλλον, αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατά τα άρθρα 65 επ. του Ν. 2121/1993.
Πώς πρέπει να διατυπώνεται η άδεια χρήσης για να καλύπτει τη σκοπούμενη χρήση;
Η άδεια πρέπει να προσδιορίζει με ακρίβεια τις παραχωρούμενες εξουσίες, τη γεωγραφική και χρονική έκταση, τη δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης και την τύχη των δικαιωμάτων σε περίπτωση μεταπώλησης.
Ελλείψει ρητής πρόβλεψης, ο αποκτών δεν αποκτά εξουσία αναπαραγωγής ή περαιτέρω διάθεσης του έργου, καθώς το δικαίωμα του δημιουργού δεν αναλώνεται στο ψηφιακό περιβάλλον.
Γιατί δεν αναλώνεται το δικαίωμα του δημιουργού σε ψηφιακό έργο;
Με την απόφαση C-263/18 Tom Kabinet της 19ης Δεκεμβρίου 2019, το ΔΕΕ έκρινε ότι η διάθεση ηλεκτρονικού βιβλίου με μεταφόρτωση για μόνιμη χρήση εμπίπτει στο δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό του άρθρου 3 της Οδηγίας 2001/29/ΕΚ και όχι στο δικαίωμα διανομής του άρθρου 4, με συνέπεια να μην επέρχεται ανάλωση. Η μεταπώληση επομένως προϋποθέτει άδεια του δικαιούχου.
Η λύση αυτή διαφοροποιείται από εκείνη που είχε γίνει δεκτή για το λογισμικό, όπου το Δικαστήριο είχε δεχθεί την ανάλωση υπό το ειδικό καθεστώς της Οδηγίας 2009/24/ΕΚ. Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου για το ηλεκτρονικό εμπόριο διαχωρίζει τα δύο καθεστώτα. Για ψηφιακό έργο τέχνης, μουσική ή οπτικοακουστικό υλικό που συνδέεται με token, εφαρμόζεται η λύση της υπόθεσης Tom Kabinet.
Στη δευτερογενή αγορά η συνέπεια είναι ότι ο κάτοχος μεταβιβάζει το token, ενώ η αναπαραγωγή του έργου από τον νέο κάτοχο χωρίς άδεια συνιστά προσβολή. Η άδεια οφείλει να ορίζει ρητά αν ακολουθεί το token και υπό ποιους όρους.
Ποια ελάχιστα στοιχεία περιλαμβάνει η άδεια χρήσης;
Τα ελάχιστα στοιχεία που καταγράφονται σε κάθε άδεια είναι:
- οι συγκεκριμένες εξουσίες που παραχωρούνται,
- η αποκλειστικότητα ή μη,
- η χρονική διάρκεια και η γεωγραφική έκταση,
- η δυνατότητα εμπορικής χρήσης και παραγώγων έργων,
- η μεταβίβαση της άδειας σε επόμενο κάτοχο και
- η αμοιβή του δημιουργού σε μεταπώληση.
Οι όροι αυτοί ενσωματώνονται στα μεταδεδομένα του token ή σε εξωτερικό κείμενο στο οποίο αυτά παραπέμπουν με σταθερό σύνδεσμο.
Η ρήτρα αμοιβής σε μεταπώληση, που υλοποιείται τεχνικά μέσω έξυπνου συμβολαίου (smart contract), απαιτεί ad hoc διατύπωση. Η αυτόματη εκτέλεση από το πρωτόκολλο δεν υποκαθιστά τη συμβατική πρόβλεψη, διότι πλατφόρμες που δεν αναγνωρίζουν τον σχετικό μηχανισμό καθιστούν την τεχνική εγγύηση ανενεργή.
Η εμπειρία από υποθέσεις παραχώρησης δικαιωμάτων δείχνει ότι η αξίωση του δημιουργού θεμελιώνεται στη σύμβαση, όπως ισχύει και στις συμβάσεις παραχώρησης άδειας χρήσης λογισμικού.
Πώς φορολογείται η πώληση NFT μετά τον ν. 5354/2026;
Ο ν. 5354/2026 πρόσθεσε στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος το άρθρο 42Β, που φορολογεί με συντελεστή 10% την υπεραξία φυσικών προσώπων από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων, για τα φορολογικά έτη από 1.1.2027. Ο ορισμός του νόμου δεν εξαιρεί ρητά τα NFT και, επομένως, η υπαγωγή τους είναι ζήτημα ερμηνείας.
Ο ορισμός του 42Β (ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος που μεταβιβάζεται και αποθηκεύεται ηλεκτρονικά με τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού ή παρόμοια τεχνολογία) ισχύει «για τους σκοπούς του παρόντος νόμου» και καλύπτει «συναλλακτικές μάρκες κάθε μορφής».
Δεν παραπέμπει στον MiCA. Κατά μία ερμηνεία, η εξαίρεση των μοναδικών NFT από τον MiCA δεν μεταφέρεται στη φορολογία και η μεταπώληση NFT από φυσικό πρόσωπο υπάγεται στο 42Β. Τότε εφαρμόζεται στα NFT όλο το φορολογικό καθεστώς των κρυπτοστοιχείων, με τον υπολογισμό της υπεραξίας, το όριο των 500 ευρώ και τη μεταφορά ζημιών. Για μεταβιβάσεις έως 31.12.2026 το 42Β δεν εφαρμόζεται.
Με την ίδια επιφύλαξη, οι συνήθεις περιπτώσεις διαφοροποιούνται ως εξής:
- Μεταπώληση από ιδιώτη έναντι ευρώ: μεταβίβαση κατά την παρ. 2 του 42Β, με υπεραξία τη διαφορά τιμής μεταβίβασης και τιμής κτήσης.
- Αγορά ή πώληση NFT έναντι κρυπτονομίσματος: αν το NFT είναι κρυπτοστοιχείο, πρόκειται για ανταλλαγή κρυπτοστοιχείου με άλλο κρυπτοστοιχείο, η οποία κατά το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 δεν συνιστά μεταβίβαση. Φορολογητέα είναι τότε η μεταγενέστερη μεταβίβαση έναντι χρήματος, αγαθών ή υπηρεσιών.
- Πληρωμή με NFT για αγαθά ή υπηρεσίες: μεταβίβαση κατά την παρ. 2. Τιμή μεταβίβασης είναι η αξία του NFT σε ευρώ κατά τον χρόνο της συναλλαγής, η οποία αποτελεί και τιμή κτήσης για τον αντισυμβαλλόμενο (παρ. 6).
- Έκδοση και πώληση NFT από επιχείρηση: το 42Β αφορά μόνο τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Το έσοδο της επιχείρησης φορολογείται ως επιχειρηματικό εισόδημα κατά τους γενικούς κανόνες. Ο λογιστικός χαρακτηρισμός του NFT στα βιβλία είναι ερώτημα για τον λογιστή.
- Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής: το άρθρο 54 του ν. 5354/2026 εξαιρεί τις πωλήσεις κρυπτοστοιχείων από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής του ν. 5177/2025, για τα φορολογικά έτη από 1.12.2024. Η εξαίρεση δεν αναφέρει ειδικά τα NFT, οπότε η εφαρμογή της σε αυτά είναι επίσης ζήτημα ερμηνείας.
Το φορολογητέο αποτέλεσμα κρίνεται από την τεκμηρίωση της τιμής κτήσης. Ο νόμος δέχεται τα παραστατικά του παρόχου ή οποιουδήποτε ενδιάμεσου και τα στοιχεία που εξάγονται απευθείας από το κατανεμημένο καθολικό.
Αν η τιμή κτήσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί, θεωρείται μηδενική (παρ. 5). Για τον δημιουργό που πουλά NFT στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας, ο χαρακτηρισμός του εσόδου ως υπεραξίας του 42Β ή ως εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα είναι ζήτημα νομικής κρίσης επί των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης.
Συχνές Ερωτήσεις
Χρειάζεται άδεια του δημιουργού η μετατροπή έργου τέχνης σε NFT από τρίτον;
Ναι. Η καταγραφή του έργου και η διάθεση του token στο κοινό συνιστούν πράξεις αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό, οι οποίες ανήκουν στο περιουσιακό δικαίωμα του δημιουργού. Η ψηφιακή διαθεσιμότητα του έργου στο διαδίκτυο δεν ισοδυναμεί με άδεια. Χωρίς προηγούμενη έγγραφη παραχώρηση, ο εκδότης εκτίθεται σε αξιώσεις άρσης της προσβολής και αποζημίωσης.
Ποια είναι η διαφορά NFT και κρυπτονομίσματος ως προς το εφαρμοστέο καθεστώς;
Το κρυπτονόμισμα είναι εναλλάξιμο, κάθε μονάδα υποκαθιστά κάθε άλλη και υπάγεται κατά κανόνα στον Κανονισμό MiCA. Το γνήσια μοναδικό NFT εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του. Η διάκριση δεν είναι απόλυτη, καθώς εκδόσεις NFT σε μεγάλη σειρά ή κλασματοποιημένες αντιμετωπίζονται ως εναλλάξιμες και υπάγονται στον Κανονισμό. Στη φορολογία εισοδήματος η διάκριση αυτή δεν είναι κατ’ ανάγκη κρίσιμη, γιατί ο ορισμός του άρθρου 42Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος δεν παραπέμπει στον MiCA.
Ποιες υποχρεώσεις έχει επιχείρηση που εκδίδει NFT για λογαριασμό τρίτου δημιουργού;
Οφείλει να έχει εξασφαλίσει έγγραφη παραχώρηση των εξουσιών αναπαραγωγής και διάθεσης, να προσδιορίζει με σαφήνεια τι μεταβιβάζεται στον αγοραστή και να τηρεί τους κανόνες εμπορικών ανακοινώσεων αν η έκδοση εμπίπτει στον MiCA. Αν η επιχείρηση λειτουργεί και δευτερογενή αγορά, εξετάζεται χωριστά αν παρέχει ρυθμιζόμενη υπηρεσία κρυπτοστοιχείων.
Είναι δεσμευτική η ρήτρα αμοιβής σε μεταπώληση που ενσωματώνεται σε έξυπνο συμβόλαιο;
Η δεσμευτικότητα πηγάζει από τη σύμβαση. Το έξυπνο συμβόλαιο εκτελεί αυτόματα την καταβολή μόνο εφόσον η πλατφόρμα της μεταπώλησης αναγνωρίζει τον μηχανισμό. Όταν η μεταβίβαση γίνεται εκτός αυτής, η αξίωση του δημιουργού θεμελιώνεται στους συμβατικούς όρους της αρχικής διάθεσης, οπότε η ρητή πρόβλεψη είναι απαραίτητη.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Χαρακτηρισμός πριν την τεχνική υλοποίηση: Η κατάταξη της έκδοσης εντός ή εκτός του πεδίου του MiCA κρίνεται από παραμέτρους που ορίζονται στον σχεδιασμό, δηλαδή από τον αριθμό των μονάδων, τον βαθμό ομοιότητας μεταξύ τους και τα δικαιώματα που ενσωματώνει. Η αξιολόγηση μετά την ανάπτυξη του συμβολαίου περιορίζει σοβαρά τις διαθέσιμες επιλογές.
Η ονομασία δεν καθορίζει το καθεστώς: Η χρήση προτύπου μη εναλλάξιμου token δεν εξασφαλίζει από μόνη της την εξαίρεση. Κρίσιμο είναι αν η αγορά αντιμετωπίζει τις μονάδες ως υποκατάστατες μεταξύ τους.
Άδεια χρήσης με ρητό περιεχόμενο: Ελλείψει ρητής παραχώρησης, ο αγοραστής δεν αποκτά εξουσία αναπαραγωγής ή περαιτέρω διάθεσης του έργου. Η άδεια καταγράφει τις εξουσίες, την έκταση, τη δυνατότητα εμπορικής χρήσης και την τύχη της σε μεταπώληση.
Απουσία ανάλωσης στο ψηφιακό περιβάλλον: Η μεταβίβαση του token δεν αναλώνει το δικαίωμα του δημιουργού επί του έργου. Οι όροι της δευτερογενούς αγοράς πρέπει να ρυθμίζονται από την αρχική σύμβαση διάθεσης.
Έργα τρίτων: Η μετατροπή έργου τρίτου σε token χωρίς προηγούμενη έγγραφη άδεια θεμελιώνει αστική και ποινική ευθύνη κατά τον Ν. 2121/1993.
Φορολογία ανεξάρτητη από τον MiCA: Η εξαίρεση ενός NFT από τον MiCA δεν εξασφαλίζει εξαίρεση από το άρθρο 42Β. Τα στοιχεία της τιμής κτήσης κάθε NFT διατηρούνται από την απόκτηση, γιατί χωρίς αυτά η τιμή κτήσης θεωρείται μηδενική.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με το νομικό πλαίσιο των NFTs στην Ελλάδα και την προστασία των Πνευματικών Δικαιωμάτων.