Skip to content

Αρθρογραφία

Ελαττωματικό Έργο: Ευθύνη Εργολάβου Και Δικαιώματα Εργοδότη

ευθύνη εργολάβου
Νομικό Πλαίσιο

Με τις διατάξεις των άρθρων 688-690 του ΑΚ, ρυθμίζεται η ευθύνη του εργολάβου μετά την περάτωση του έργου και η ενάσκηση των αξιώσεων που στηρίζονται σε αυτά, ανάλογα με τη φύση των ελαττωμάτων και ελλείψεων, τα οποία φέρει το έργο που εκτελέστηκε.

Με βάση τις παραπάνω διατάξεις, προκύπτει ότι ο εργοδότης έχει τις εξής επιλογές: 

  1. Αν το έργο που εκτελέστηκε έχει επουσιώδη ελαττώματα, ο εργοδότης έχει δικαίωμα να απαιτήσει είτε τη διόρθωσή τους, μέσα σε εύλογη προθεσμία, εφόσον η διόρθωση δεν απαιτεί δυσανάλογες δαπάνες, είτε ανάλογη μείωση της αμοιβής (688 ΑΚ).
  2. Αν το έργο που εκτελέστηκε έχει ουσιώδη ελαττώματα που το κάνουν άχρηστο ή αν του λείπουν συμφωνημένες ιδιότητες, ο εργοδότης έχει, τόσο τα δικαιώματα του προηγούμενου άρθρου (διόρθωση, μείωση αμοιβής), όσο το δικαίωμα να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση (689 ΑΚ).
  3. Αν οι ελλείψεις του έργου, οι οποίες ανάγονται, είτε σε ουσιώδη, είτε σε επουσιώδη ελαττώματα, όσο και σε συμφωνημένες ιδιότητες, οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργολάβου, ο εργοδότης δικαιούται, αντί υπαναχώρησης ή μείωσης της αμοιβής, να απαιτήσει αποζημίωση για κάθε ζημία, η οποία προήλθε από το γεγονός ότι ο εργολάβος δεν ανταποκρίθηκε υπαιτίως στις εκ της συμβάσεως υποχρεώσεις του να κατασκευάσει έργο, που να φέρει τις συμφωνημένες ιδιότητες και χωρίς ελαττώματα (690 ΑΚ).
Αποζημίωση

Έτσι, ο εργοδότης που επιδιώκει αποζημίωση με βάση το άρθρο 690 ΑΚ οφείλει να επικαλεστεί και να αποδείξει: 

  1. Την κατάρτιση της σύμβασης έργου, 
  2. Την εκτέλεση του έργου, 
  3. Τις ελλείψεις του έργου. Οι ελλείψεις πρέπει να προσδιορίζονται με σαφήνεια, χωρίς να ενδιαφέρει η διάκρισή τους σε ουσιώδεις ή επουσιώδεις και 
  4. Την ζημία που υπέστη από τις ελλείψεις του έργου, η οποία τελεί σε λογική ακολουθία με το ποσό της αποζημίωσης που ζητεί. 

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει, ότι η ενάσκηση της εκ του άρθρου 690 ΑΚ αξίωσης του εργολάβου, προϋποθέτει, κατά την κρατούσα άποψη στη θεωρία και τη νομολογία, εκτελεσθέν και παραδοθέν ή προσφερθέν προς παράδοση έργο, έστω και ελαττωματικό. 

Η δε αποζημίωση περιλαμβάνει:

  • τη δαπάνη, στην οποία πρέπει να υποβληθεί ή υποβλήθηκε ο εργοδότης για να αποκαταστήσει τις ελλείψεις του έργου,
  • το διαφυγόν κέρδος και 
  • κάθε περαιτέρω ζημία.
Επιλογή Νομικής Βάσης

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις ανωτέρω διατάξεις, διαγράφεται με αυτές διαζευκτικά συρροή περισσότερων δικαιωμάτων υπέρ του εργοδότη, ο οποίος έχει έτσι το εκλεκτικό δικαίωμα να ασκήσει οποιοδήποτε από τα παραπάνω παρεχόμενα σε αυτόν δικαιώματα. Όταν δε κάνει την επιλογή του ασκώντας ένα από αυτά, δεν μπορεί να παραιτηθεί από αυτό και να ασκήσει το άλλο, με την έννοια ότι η επιλογή του ενός αποκλείει την άσκηση των λοιπών, με οποιαδήποτε μορφή είτε κυρίως είτε επικουρικώς.

Και τούτο, διότι, σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 306 ΑΚ, ο οποίος εφαρμόζεται και επί διαζευκτικής συρροής δικαιωμάτων, η ως άνω επιλογή, που μπορεί να γίνει με άτυπη, μονομερή και απευθυντέα δήλωση προς τον εργολάβο, είναι αμετάκλητη και αναλίσκεται με τη δήλωση του εργοδότη ότι ασκεί ένα από τα πιο πάνω δικαιώματα. Η επιλογή είναι ανεπίδεκτη αιρέσεως και προθεσμίας, των οποίων η προσθήκη καθιστά άκυρη κατά το άρθρο 174 ΑΚ την επιλογή, δηλαδή θεωρείται ότι δεν έγινε.

Περαιτέρω, ενόψει του ότι το δικαίωμα επιλογής του εργοδότη ασκείται ανάλογα με τη συνδρομή των προϋποθέσεων των διατάξεων των άρθρων 688-690 ΑΚ, από την τελολογία των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι η ύπαρξη των διαζευκτικώς συρρεουσών αξιώσεων και η άσκηση του εν λόγω δικαιώματος συνδέονται με συγκεκριμένα ελαττώματα και ελλείψεις, που υπάρχουν σε ορισμένο χρόνο καθώς και με τη φύση και την έκταση αυτών, αφού είναι ενδεχόμενο σε ορισμένο χρονικό σημείο, ανάλογα με το ελάττωμα ή την έλλειψη, να υπάρχει μόνο δικαίωμα διόρθωσης ή μείωσης της αμοιβής, όχι όμως και δικαίωμα υπαναχώρησης ή αποζημίωσης. 

Επομένως, η επιλογή και άσκηση από τον εργοδότη του δικαιώματος για διόρθωση του εμφανισθέντος σε ορισμένο χρονικό σημείο ελαττώματος, που συνιστά επί της ουσίας αξίωση μετεκπλήρωσης της σύμβασης, η οποία παρέχει στον εργολάβο μία επιπλέον δυνατότητα να εκπληρώσει προσηκόντως τη σύμβαση διορθώνοντας το συγκεκριμένο ελάττωμα, δεν στερεί από αυτόν (εργοδότη) τη δυνατότητα, αν μεταγενέστερα εμφανιστεί άλλο ουσιώδες ελάττωμα, το οποίο επιφέρει διαφορετικές και δυσμενέστερες συνέπειες στο έργο, να ασκήσει κάποιο από τα λοιπά δικαιώματα που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 688-690 ΑΚ (ΑΠ 203/2019). 

Βάρος Απόδειξης

Τέλος, την απαιτούμενη για την ευθύνη του εναγομένου εργολάβου προς αποζημίωση, ένεκα ελλείψεων του εκτελεσθέντος έργου, υπαιτιότητά του, δεν υποχρεούται να επικαλεστεί και αποδείξει ο ενάγων εργοδότης, αλλά να αποκρούσει ο εναγόμενος εργολάβος, επικαλούμενος έλλειψη υπαιτιότητάς του, προς απαλλαγή του από την υποχρέωση αποζημίωσης.

Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 15 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικό με συμβάσεις έργου.