Audit Όρων Χρήσης ηλεκτρονικού καταστήματος μετά DSA, EAA, ODR
Κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα (e-shop) και κάθε ιστοσελίδα ηλεκτρονικού εμπορίου υποχρεούται, πριν ξεκινήσει τη δραστηριότητά του, να αναρτήσει σε εμφανή θέση μια σειρά νομικών κειμένων.
Η υποχρέωση αυτή δεν αποτελεί απλή τυπικότητα. Αντιθέτως, απορρέει από ένα πολυεπίπεδο νομοθετικό πλαίσιο που αποτελείται, μεταξύ άλλων, από τα εξής νομοθετικά κείμενα:
- Την Οδηγία 2011/83/ΕΕ (δικαιώματα καταναλωτών, ενσωματωμένη στο εθνικό δίκαιο)
- Τον Ν. 5099/2024 (DSA – Κανονισμός 2022/2065)
- Ν 4994/2022 (Οδηγία 2019/882 – προσβασιμότητα προϊόντων και υπηρεσιών)
- Τον Ν. 2251/1994 (Προστασία Καταναλωτών), όπως τροποποιήθηκε τελευταία φορά με τον Ν. 5170/2025
- Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων, ΓΚΠΔ/GDPR)
- Τον Ν. 4967/2022 (ενσωμάτωση Οδηγιών 2019/770 και 2019/771 για ψηφιακές συμβάσεις)
- Το ΠΔ 131/2003 (ηλεκτρονικό εμπόριο, ενσωμάτωση Οδηγίας 2000/31/ΕΚ)
- Την Οδηγία 93/13/ΕΟΚ (καταχρηστικές ρήτρες στις καταναλωτικές συμβάσεις)
Η παράλειψη ανάρτησης ή η πλημμελής σύνταξη αυτών των κειμένων εκθέτει τον ιδιοκτήτη του e-shop σε διοικητικές κυρώσεις (πρόστιμα από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα), αστική ευθύνη (αγωγές καταναλωτών, ακυρότητα γενικών όρων) και σημαντική πρακτική αβεβαιότητα στις καθημερινές λειτουργίες.

Τα πέντε νομοθετικά επίπεδα που οφείλουν να καλύπτουν οι Όροι Χρήσης ενός ελληνικού e-shop και οι συνέπειες παράλειψης ανά επίπεδο. Πηγή: kstlaw.gr
Υποχρεωτικά Κείμενα Κάθε Ηλεκτρονικού Καταστήματος
Σύμφωνα με τα άρθρα 3α και 4 του Ν. 2251/1994, σε συνδυασμό με το ΠΔ 131/2003, ο προμηθευτής που δραστηριοποιείται μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος υποχρεούται να αναρτά σε εμφανές σημείο του ιστοτόπου τα ακόλουθα κείμενα.
Γενικοί Όροι Συναλλαγών (Όροι Χρήσης)
Οι γενικοί όροι συναλλαγών (ΓΟΣ) αποτελούν τη βασική σύμβαση προσχώρησης μεταξύ του e-shop και του καταναλωτή. Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του Ν. 2251/1994, πρόκειται για όρους που έχουν διατυπωθεί εκ των προτέρων για απροσδιόριστο αριθμό μελλοντικών συμβάσεων. Οι ΓΟΣ πρέπει να είναι γραμμένοι στην ελληνική γλώσσα, κατά τρόπο σαφή, συγκεκριμένο και εύληπτο (άρθρο 2 παρ. 2 Ν. 2251/1994).
Τα ελάχιστα περιεχόμενα των ΓΟΣ ενός e-shop περιλαμβάνουν:
- την ταυτότητα του προμηθευτή (επωνυμία, ΑΦΜ, έδρα, στοιχεία ΓΕΜΗ),
- τη διαδικασία σύναψης της σύμβασης από απόσταση (παραγγελία, αποδοχή, επιβεβαίωση),
- τους όρους πληρωμής,
- τους τρόπους και χρόνους παράδοσης,
- την πολιτική υπαναχώρησης (βλ. κατωτέρω),
- τους όρους εγγύησης και ευθύνης για ελαττωματικά προϊόντα,
- τους περιορισμούς ευθύνης του e-shop και
- τον εφαρμοστέο νόμο και τα αρμόδια δικαστήρια.
Πολιτική Απορρήτου (Δήλωση Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων)
Κάθε e-shop που επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα (ονοματεπώνυμο, email, διεύθυνση αποστολής, στοιχεία πληρωμής) υποχρεούται, σύμφωνα με τα άρθρα 13 και 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (GDPR), να ενημερώνει τα υποκείμενα των δεδομένων.
Η ενημέρωση αυτή πραγματοποιείται μέσω της πολιτικής απορρήτου (privacy policy), η οποία πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα στοιχεία του υπεύθυνου επεξεργασίας (controller), τους σκοπούς και τη νομική βάση της επεξεργασίας, τους αποδέκτες των δεδομένων, τον χρόνο διατήρησης, τα δικαιώματα των υποκειμένων (πρόσβαση, διόρθωση, διαγραφή, φορητότητα) και τη δυνατότητα προσφυγής στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ).
Πολιτική Cookies
Η χρήση τεχνικών αποθήκευσης και προσπέλασης πληροφοριών στον τερματικό εξοπλισμό του χρήστη (cookies) ρυθμίζεται από το άρθρο 5 παρ. 5 του Ν. 3471/2006, σε συνδυασμό με τον GDPR.
Η πολιτική cookies (cookie policy) πρέπει να ενημερώνει τον χρήστη για τα είδη των cookies που χρησιμοποιεί η ιστοσελίδα (τεχνικώς απαραίτητα, αναλυτικά, διαφημιστικά), τον σκοπό τους και τη δυνατότητα απόρριψής τους. Η λήψη συγκατάθεσης απαιτείται για κάθε cookie που δεν είναι αυστηρώς απαραίτητο για τη λειτουργία του ιστοτόπου.
Δικαίωμα Υπαναχώρησης Και Πολιτική Επιστροφών
Ένα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα για κάθε e-shop είναι η πολιτική υπαναχώρησης από σύμβαση από απόσταση. Σύμφωνα με το άρθρο 3ε του Ν. 2251/1994, ο καταναλωτής διαθέτει προθεσμία 14 ημερολογιακών ημερών για να υπαναχωρήσει από σύμβαση που συνήψε εξ αποστάσεως, χωρίς να αναφέρει τους λόγους και χωρίς καμία επιβάρυνση, πλην του κόστους επιστροφής των αγαθών.
Η προθεσμία αυτή αρχίζει από την ημέρα που ο καταναλωτής αποκτά τη φυσική κατοχή του αγαθού. Σημειώνεται ότι, αν ο προμηθευτής δεν ενημερώσει τον καταναλωτή για το δικαίωμα υπαναχώρησης, η προθεσμία παρατείνεται κατά 12 μήνες (άρθρο 3στ παρ. 1 Ν. 2251/1994). Ο προμηθευτής υποχρεούται να επιστρέψει κάθε ποσό που έλαβε, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων αποστολής, εντός 14 ημερών από την ημέρα ενημέρωσής του για την υπαναχώρηση.
Εξαιρέσεις από το δικαίωμα υπαναχώρησης προβλέπονται στο άρθρο 3ζ του Ν. 2251/1994 και αφορούν, μεταξύ άλλων, αγαθά κατασκευασμένα σύμφωνα με τις προδιαγραφές του καταναλωτή, αγαθά που αλλοιώνονται ταχέως, σφραγισμένα αγαθά που δεν μπορούν να επιστραφούν για λόγους υγιεινής και ψηφιακό περιεχόμενο του οποίου η εκτέλεση ξεκίνησε με τη ρητή συγκατάθεση του καταναλωτή.
Γενικοί Όροι Συναλλαγών & Δικαστικός Έλεγχος Καταχρηστικότητας
Οι γενικοί όροι συναλλαγών (ΓΟΣ) ενός e-shop δεν είναι απρόσβλητοι. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6 του Ν. 2251/1994, ΓΟΣ που έχουν ως αποτέλεσμα τη σημαντική διατάραξη της ισορροπίας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων σε βάρος του καταναλωτή, απαγορεύονται και είναι άκυροι.
Τούτο σημαίνει ότι ο καταναλωτής μπορεί να προσβάλει δικαστικά οποιονδήποτε όρο θεωρεί καταχρηστικό, ακόμη και αν τον αποδέχθηκε κατά τη σύναψη της σύμβασης.
Ο νόμος, στο άρθρο 2 παρ. 7, περιλαμβάνει ενδεικτικό κατάλογο 32 περιπτώσεων per se καταχρηστικών ΓΟΣ, δηλαδή όρων που κρίνονται κατ’ αμάχητο τεκμήριο καταχρηστικοί, χωρίς να απαιτείται η συνδρομή της γενικής ρήτρας (ΑΠ 821/2024). Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερα κρίσιμοι για e-shop είναι οι ακόλουθοι:
- Όροι που επιφυλάσσουν στον προμηθευτή το δικαίωμα μονομερούς τροποποίησης ή λύσης της σύμβασης χωρίς ορισμένο, ειδικό και σπουδαίο λόγο (ΑΠ 1463/2017, περ. ε)
- Όροι που περιορίζουν τις ανειλημμένες συμβατικές υποχρεώσεις και ευθύνες του προμηθευτή (περ. β)
- Όροι που αναστρέφουν το βάρος απόδειξης σε βάρος του καταναλωτή ή περιορίζουν υπέρμετρα τα αποδεικτικά του μέσα (περ. κζ)
- Όροι που επιβάλλουν στον καταναλωτή υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της παροχής του (περ. λ)
Επιπλέον, κατά την ερμηνεία ΓΟΣ που διατυπώθηκαν μονομερώς από τον προμηθευτή, σε περίπτωση αμφιβολίας ερμηνεύονται υπέρ του καταναλωτή (άρθρο 2 παρ. 4 Ν. 2251/1994). Ιδιαίτερα για τα e-shop, η Οδηγία 93/13/ΕΟΚ και η νομολογία του ΔΕΕ επιβάλλουν αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας, τούτο διότι η ηλεκτρονική σύναψη σύμβασης περιορίζει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα ατομικής διαπραγμάτευσης.
Υποχρεώσεις Προσυμβατικής Ενημέρωσης
Σύμφωνα με το άρθρο 3β του Ν. 2251/1994, πριν τη σύναψη σύμβασης από απόσταση, ο προμηθευτής υποχρεούται να παρέχει στον καταναλωτή μια σειρά πληροφοριών, κατά τρόπο σαφή και κατανοητό.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα βασικά χαρακτηριστικά των αγαθών ή υπηρεσιών, η ταυτότητα του προμηθευτή, η συνολική τιμή (συμπεριλαμβανομένων φόρων και εξόδων αποστολής), οι τρόποι πληρωμής, παράδοσης και εκτέλεσης, η ύπαρξη δικαιώματος υπαναχώρησης, η διάρκεια της σύμβασης (αν πρόκειται για σύμβαση ορισμένου χρόνου) και οι τρόποι εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Το ΠΔ 131/2003 (ενσωμάτωση Οδηγίας 2000/31/ΕΚ για το ηλεκτρονικό εμπόριο) προσθέτει ειδικότερες υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων η σαφής αναγραφή των τεχνικών βημάτων σύναψης της σύμβασης, ο τρόπος αρχειοθέτησης της σύμβασης και η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτήν, οι γλώσσες σύναψης της σύμβασης και οι κώδικες δεοντολογίας στους οποίους ενδεχομένως υπόκειται ο προμηθευτής.
Τιμές, Εκπτώσεις Και Διαφάνεια Τιμολόγησης
Οι τιμές που εμφανίζονται στο e-shop πρέπει να αναγράφονται σαφώς, με διευκρίνιση αν περιλαμβάνουν ΦΠΑ και αν υφίστανται πρόσθετα κόστη (έξοδα αποστολής, αντικαταβολή). Η ανάρτηση τιμών χωρίς ΦΠΑ ή η ελλιπής ενημέρωση για πρόσθετες χρεώσεις συνιστά αθέμιτη εμπορική πρακτική κατά τα άρθρα 9α επ. Ν. 2251/1994.
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 4177/2013, κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναφέρει τη χαμηλότερη τιμή που ίσχυε κατά τις τελευταίες 30 ημέρες πριν από τη μείωση.
Ευθύνη Για Ελαττωματικά Προϊόντα Και Νόμιμη Εγγύηση
Ο Ν. 4967/2022 ενσωμάτωσε στο ελληνικό δίκαιο τις Οδηγίες (ΕΕ) 2019/770 και 2019/771, εισάγοντας ουσιώδεις τροποποιήσεις στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί ελαττωματικών πωλήσεων.
Τα e-shop υποχρεούνται να ενημερώνουν τον καταναλωτή τόσο για τη νόμιμη εγγύηση (δηλαδή τα δικαιώματα ευθύνης του πωλητή για ελάττωμα ή έλλειψη συμφωνημένων ιδιοτήτων) όσο και για τυχόν εμπορική εγγύηση (εθελοντική δέσμευση κατασκευαστή ή πωλητή). Η διάκριση αυτή αποτελεί πλέον ρητή υποχρέωση βάσει του άρθρου 5α Ν. 2251/1994.
Για τις ψηφιακές συμβάσεις (λογισμικό, streaming, ψηφιακό περιεχόμενο), ο Ν. 4967/2022 εισήγαγε ειδικές ρυθμίσεις για τις έννοιες της ανταπόκρισης και της συμβατότητας, καθώς και υποχρεώσεις ενημέρωσης (updates) εκ μέρους του προμηθευτή.
Πως διαφέρουν οι Όροι Χρήσης ανά τύπο e-shop;
Οι Όροι Χρήσης διαφοροποιούνται ανάλογα με το αντικείμενο πώλησης, τη σχέση πωλητή-καταναλωτή, τον τρόπο εκπλήρωσης, τον κύκλο υπαναχώρησης και τις σχέσεις με τρίτους παρόχους. Πέντε παράμετροι παράγουν έξι κύριους τύπους e-shop, καθένας με διακριτές νομικές απαιτήσεις που ένα γενικό template αδυνατεί να καλύψει χωρίς ουσιαστική παρέκκλιση.
| Τύπος e-shop | Εφαρμοστέο πλαίσιο | Υπαναχώρηση | Κρίσιμο ρυθμιστικό ζήτημα |
|---|---|---|---|
| Φυσικά αγαθά B2C | Ν. 2251/1994, Ν. 4967/2022, Οδηγία 2011/83/ΕΕ | 14 ημέρες, με τις εξαιρέσεις του άρθρου 3ιβ | Νόμιμη εγγύηση δύο ετών, διάκριση από εμπορική εγγύηση |
| Φυσικά αγαθά B2B | Αστικός Κώδικας, Εμπορικός Νόμος | Δεν εφαρμόζεται. Διαπραγματεύσιμοι όροι | INCOTERMS, μεταβίβαση κινδύνου, πληρωμή |
| Ψηφιακό περιεχόμενο | Ν. 4967/2022 (ενσωμάτωση Οδηγιών 2019/770 και 2019/771) | Αποκλείεται μόλις αρχίσει η εκτέλεση με ρητή συγκατάθεση | Υποχρέωση παροχής updates, συμβατότητα, ανταπόκριση |
| SaaS και cloud | Ν. 4967/2022, ΓΚΠΔ άρθρο 28 (Data Processing Agreement) | Δεν εφαρμόζεται σε B2B συνδρομές | Service Level Agreement, διαθεσιμότητα, εξαγωγή δεδομένων στη λήξη |
| Marketplace (πλατφόρμα) | Κανονισμός 2022/2065 (DSA), Ν. 5099/2024 | Ευθύνη πωλητή. Η πλατφόρμα ευθύνεται για traceability | Άρθρο 30 DSA (στοιχεία trader), notification mechanism |
| Dropshipping | Ν. 2251/1994, Ν. 4967/2022, σχέση με supplier | 14 ημέρες προς πελάτη, ανεξαρτήτως supplier | Ευθύνη παραδόσεων εξωτερικού, ΦΠΑ One-Stop-Shop (OSS), τελωνεία |
Από την πρακτική σε υποθέσεις σύνταξης Όρων Χρήσης για e-shops B2B και marketplace sellers προκύπτει ότι τα ίδια λεκτικά templates μετακινούνται μεταξύ τύπων χωρίς προσαρμογή και παράγουν αποκλίσεις από την πραγματικότητα. Ένας dropshipper που έχει αντιγράψει όρους από κατάστημα με ίδιο stock δηλώνει χρόνους παράδοσης δύο έως τριών εργάσιμων ημερών, ενώ η πραγματική αλυσίδα supplier ξεπερνά τις δεκατέσσερις ημέρες. Η αναντιστοιχία αυτή θεμελιώνει υπαιτιότητα του πωλητή και αξίωση αποζημίωσης κατά τα άρθρα 197 και 198 ΑΚ.
Η ιδιαίτερη πολυπλοκότητα εμφανίζεται σε marketplace και dropshipping. Όταν παρεμβάλλεται τρίτος πάροχος (πλατφόρμα, supplier, fulfillment partner), η σύνταξη απαιτεί στρωματική προσέγγιση: οι όροι μεταξύ e-shop και καταναλωτή πρέπει να εναρμονίζονται με τους όρους μεταξύ e-shop και πλατφόρμας ή supplier, ώστε η ευθύνη να ανακατανέμεται σύμφωνα με την πραγματική λειτουργία και να αποφεύγεται σιωπηρή ανάληψη ευθύνης που ανήκει σε τρίτο. Η ευθύνη διαδικτυακών πλατφορμών διαμορφώνει την αντίστροφη όψη αυτής της σχέσης. Κάθε διαφορετική αλυσίδα παραγωγής και διανομής παράγει διαφορετική ιδανική κατανομή ρητρών και αντίστοιχα διαφορετική έκθεση σε ευθύνη.
Ενδεικτικό Πλαίσιο Βασικών Ρητρών
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα ελάχιστα θεματικά πεδία που πρέπει να καλύπτουν οι όροι χρήσης ενός e-shop.
Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί πρότυπο κείμενο (υπόδειγμα) προς αντιγραφή, διότι κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (είδος προϊόντων, γεωγραφική εμβέλεια, τρόποι πληρωμής, σχέσεις με τρίτους) που απαιτούν εξατομικευμένη νομική σύνταξη.
| Ενότητα | Περιεχόμενο & Λεπτομέρειες |
| Ταυτότητα Επιχείρησης | Πλήρη στοιχεία: Επωνυμία, Νομική Μορφή, ΑΦΜ, Αριθμός ΓΕΜΗ, ΔΟΥ, Διεύθυνση, Τηλέφωνο, Email. |
| Διαδικασία Παραγγελίας | Τεχνικά βήματα έως τη σύμβαση, στιγμή σύναψης, αρχειοθέτηση και δυνατότητα πρόσβασης του πελάτη στο κείμενο της σύμβασης. |
| Τιμές & Τρόποι Πληρωμής | Τελική τιμή (με ΦΠΑ), πρόσθετα κόστη (π.χ. μεταφορικά), αποδεκτοί τρόποι πληρωμής και πρωτόκολλα ασφάλειας συναλλαγών. |
| Αποστολή & Παράδοση | Χρόνοι παράδοσης, μέθοδοι αποστολής, ανάλυση κόστους και προσδιορισμός της στιγμής μεταφοράς του κινδύνου. |
| Δικαίωμα Υπαναχώρησης | Προθεσμία, εξαιρέσεις, διαδικασία επιστροφής, υπόδειγμα εντύπου και διευκρίνιση για το ποιος επιβαρύνεται το κόστος επιστροφής. |
| Ευθύνη για Ελαττώματα | Νόμιμη εγγύηση (βάσει νόμου), τυχόν εμπορική εγγύηση και ανάλυση των δικαιωμάτων του αγοραστή. |
| Περιορισμός Ευθύνης | Εύλογοι περιορισμοί ευθύνης της επιχείρησης, χωρίς αποκλεισμό ευθύνης για περιπτώσεις δόλου ή βαριάς αμέλειας. |
| Πνευματική Ιδιοκτησία | Προστασία δικαιωμάτων επί του περιεχομένου της ιστοσελίδας (κείμενα, φωτογραφίες, λογότυπα κλπ). |
| Δίκαιο & Επίλυση Διαφορών | Εφαρμοστέο το Ελληνικό Δίκαιο, αρμοδιότητα δικαστηρίων της έδρας και αναφορά στην Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών. |
Σημαντική σημείωση: Κάθε ρήτρα πρέπει να προσαρμόζεται στο ειδικότερο αντικείμενο, τη γεωγραφική εμβέλεια και τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε e-shop. Η αντιγραφή γενικών όρων από ανταγωνιστικές ιστοσελίδες ή η χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων δημιουργίας όρων (generators) εγκυμονεί σοβαρούς νομικούς κινδύνους.
Συνήθης Κίνδυνοι
Είναι κοινό μυστικό ότι οι όροι χρήσης στις περισσότερες ιστοσελίδες e-commerce είναι συνήθως απλή μεταφορά (“copy-paste”) όρων άλλων παραπλήσιων e-shop.
Η πρακτική αυτή ενέχει αρκετούς βασικούς κινδύνους όπως:
- Ο ιδιοκτήτης της ιστοσελίδας να θεωρεί ότι είναι “κατοχυρωμένος”, εφόσον έχει προσαρμόσει τους όρους χρήσης κατά το δοκούν, παραγνωρίζοντας ότι δεσμεύεται από τη νομοθεσία ακόμα και για όρους που περιορίζει (πχ δικαίωμα υπαναχώρησης).
- Ο ιδιοκτήτης να μην αναρτά το σύνολο των εκ του νόμου πληροφοριών που υποχρεούται να παρέχει δημόσια (πχ αρ. ΓΕΜΗ) με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτος σε καταγγελίες στις αρμόδιες Αρχές.
- Ύπαρξη αποποίησης ευθύνης (“disclaimer”) η οποία είναι νομικά ανύπαρκτη εφόσον προσβάλει διατάξεις αναγκαστικού δικαίου (πχ πνευματικά δικαιώματα τρίτων).
- Ύπαρξη ΓΟΣ που έχουν κριθεί καταχρηστικοί από τα δικαστήρια.
- Η ιστοσελίδα e-commerce, λόγω της δραστηριότητάς της, να υπάγεται σε ειδικότερες διατάξεις (πχ ηλεκτρονικό φαρμακείο, μεταφορές κλπ) οι οποίες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Σε περίπτωση, δε, όπου υπάρχουν και ενδοκοινοτικές συναλλαγές, τα παραπάνω περιπλέκονται ακόμη περισσότερο, εφόσον υπεισέρχεται και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Συχνές Ερωτήσεις
Αρκεί ένα template Όρων Χρήσης από online generator ή ChatBot;
Νομικά δεν απαγορεύεται, πρακτικά όμως ένα γενικόλογο template δεν αντικατοπτρίζει τα πραγματικά βήματα παραγγελίας, τους χρόνους παράδοσης, τις εξαιρέσεις υπαναχώρησης και τις σχέσεις με τρίτους παρόχους της συγκεκριμένης επιχείρησης. Η αναντιστοιχία αυτή θεμελιώνει αυτοτελείς παραβάσεις του ΠΔ 131/2003 και του Ν. 2251/1994, ανεξάρτητα από την ύπαρξη κειμένου. Η ορθή σύνταξη απαιτεί χαρτογράφηση της πραγματικής διαδικασίας, όχι επιλογή κειμένου-υποδείγματος.
Εφαρμόζεται ο Ν. 2251/1994 σε e-shop B2B;
Ο Ν. 2251/1994 εφαρμόζεται όταν ο αντισυμβαλλόμενος είναι καταναλωτής, δηλαδή ενεργεί εκτός εμπορικής, επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας. Σε αμιγώς B2B συναλλαγές, οι Όροι διέπονται κατά κανόνα από τον Αστικό και τον Εμπορικό Νόμο, με ευρύτερη ελευθερία διαπραγμάτευσης. Πρακτικά, πολλά e-shop δέχονται τόσο επιχειρήσεις όσο και ιδιώτες, οπότε χρειάζονται δύο διακριτά πεδία ή ξεχωριστοί όροι ανά τύπο αγοραστή.
Πόσο συχνά πρέπει να ενημερώνονται οι Όροι Χρήσης;
Η ενημέρωση επιβάλλεται κάθε φορά που μεταβάλλεται ουσιωδώς η λειτουργία του e-shop: νέα προϊοντική κατηγορία, αλλαγή supplier, νέοι τρόποι πληρωμής, αλλαγή πολιτικής επιστροφών, ενσωμάτωση marketplace λειτουργιών. Παράλληλα, νομοθετικές μεταβολές όπως η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (2024), η EAA (2025) και η κατάργηση της ODR (2025) απαιτούν τροποποιήσεις ακόμη και αν η επιχειρηματική λειτουργία παραμένει σταθερή. Η ορατή ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης αποτελεί ένδειξη συμμόρφωσης για τις εποπτικές αρχές.
Τι ισχύει για πωλήσεις σε άλλα κράτη της ΕΕ;
Στις cross-border πωλήσεις προς καταναλωτές της ΕΕ, εφαρμόζεται ο Κανονισμός Ρώμη Ι (άρθρο 6). Ο καταναλωτής διατηρεί την προστασία των αναγκαστικού δικαίου διατάξεων της χώρας διαμονής του, ακόμη και αν στη σύμβαση επιλέγεται διαφορετικό δίκαιο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ένα ελληνικό e-shop που πωλεί στη Γαλλία υπόκειται σε γαλλικούς κανόνες υπαναχώρησης και προστασίας καταναλωτή, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζονται και οι κανόνες ΦΠΑ μέσω του One-Stop-Shop (OSS).
Πρέπει να αφαιρεθεί η αναφορά στην πλατφόρμα ODR;
Ναι. Η πλατφόρμα ODR καταργήθηκε από 20 Μαρτίου 2025 με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/3228. Όροι Χρήσης που εξακολουθούν να περιλαμβάνουν link προς ec.europa.eu/odr ή υποχρεωτική αναφορά στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι πλέον παρωχημένοι. Η αντικατάσταση γίνεται με αναφορά στους πιστοποιημένους φορείς εναλλακτικής επίλυσης διαφορών κατά τις διατάξεις του Ν. 2251/1994 και στο δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή.
Πώς διακρίνονται οι Όροι Χρήσης από την Πολιτική Απορρήτου και την Πολιτική Cookies;
Οι Όροι Χρήσης, η Πολιτική Απορρήτου και η Πολιτική Cookies είναι τρία αυτοτελή νομικά κείμενα με διαφορετική νομική βάση. Οι Όροι Χρήσης ρυθμίζουν τη συμβατική σχέση πωλητή-καταναλωτή. Η Πολιτική Απορρήτου ιστοσελίδας εξειδικεύει την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων κατά τα άρθρα 13 και 14 ΓΚΠΔ. Η Πολιτική Cookies ενημερώνει για τη χρήση τεχνολογιών παρακολούθησης κατά τον Ν. 3471/2006. Η συγχώνευσή τους σε ενιαίο κείμενο δυσχεραίνει την άσκηση δικαιωμάτων και προσκρούει στην αρχή διαφάνειας του ΓΚΠΔ.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Custom drafting ανά τύπο e-shop: Φυσικά αγαθά B2C, ψηφιακό περιεχόμενο, SaaS, marketplace και dropshipping υπόκεινται σε διαφορετικό συνδυασμό διατάξεων. Η σύνταξη ενιαίου κειμένου που υποτίθεται ότι καλύπτει «όλες τις περιπτώσεις» παράγει είτε υπερβολικούς όρους που δεν εφαρμόζονται, είτε ελλείψεις σε κρίσιμα σημεία.
Πραγματική διαδικασία πάνω από κείμενο:Οι Όροι Χρήσης δεν συντάσσονται πρώτα και προσαρμόζεται το e-shop μετά. Η σωστή σειρά είναι χαρτογράφηση της πραγματικής διαδικασίας παραγγελίας, παράδοσης, πληρωμής και επιστροφών και κατόπιν σύνταξη όρων που αποτυπώνουν τη διαδικασία αυτή.
Νέο ρυθμιστικό στρώμα 2023-2025: Ο Ν. 5099/2024 (ενσωμάτωση DSA), ο Ν. 4994/2022 (ενσωμάτωση EAA) με εφαρμογή από 28 Ιουνίου 2025, η κατάργηση της πλατφόρμας ODR (Κανονισμός 2024/3228) και ο Ν. 5019/2023 για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές εισάγουν νέες υποχρεώσεις και νέα ρίσκα. Όροι που δεν έχουν αναθεωρηθεί τα τελευταία δεκαοκτώ έως είκοσι τέσσερα μήνες παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα παραβατικότητας.
Διάκριση από Πολιτική Απορρήτου και Cookies: Τα τρία κείμενα παραμένουν αυτοτελή και υπακούουν σε διαφορετικά νομοθετήματα. Η συγχώνευσή τους δεν παράγει «πιο πλήρες» κείμενο, αλλά αντιθέτως υπονομεύει τη διαφάνεια και τη δυνατότητα άσκησης δικαιωμάτων από τον επισκέπτη.
Audit αντί σύνταξης από την αρχή: Σε υφιστάμενο e-shop, η σύνταξη Όρων Χρήσης αρχίζει συχνά με audit του υπάρχοντος κειμένου σε αντιπαραβολή με τη σημερινή λειτουργία. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ουσιαστικές διορθώσεις είναι λιγότερες από τη συνολική αναθεώρηση, αλλά εντοπίζουν ακριβώς τα σημεία που εκθέτουν την επιχείρηση σε πρόστιμα.
Ειδικά ρυθμιζόμενα αντικείμενα : Φαρμακείο, οπτικά, τρόφιμα , ηλεκτρικά οχήματα, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες υγείας υπάγονται σε ειδική τομεακή ρύθμιση πέραν του γενικού καταναλωτικού δικαίου. Η σύνταξη Όρων Χρήσης για αυτά τα e-shops απαιτεί σύνθεση τομεακής και γενικής νομοθεσίας, που σπάνια καλύπτεται από γενικό template ή αυτοματοποιημένο εργαλείο.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με τους Όρους Χρήσης του E-shop σας.