Επωνυμία, Σήμα ή Domain: Ποια Επιλογή Προστατεύει Το Όνομα Της Επιχείρησης
Περιληπτικά:
- Το όνομα μιας επιχείρησης προστατεύεται με τρεις διακριτούς τρόπους: (i) το εμπορικό σήμα, που δίνει αποκλειστικό δικαίωμα σε προϊόντα και υπηρεσίες, (ii) το όνομα χώρου (domain), που εξασφαλίζει την ηλεκτρονική παρουσία, και (iii) τη δέσμευση επωνυμίας και διακριτικού τίτλου στο ΓΕΜΗ.
- Η δέσμευση στο ΓΕΜΗ είναι η τρίτη διαδρομή: η διοικητική πράξη που κατοχυρώνει το λεκτικό στο εθνικό Μητρώο Επωνυμιών και Διακριτικών Τίτλων, με ισχύ σε όλη την επικράτεια.
- Γίνεται αυτόματα κατά τη σύσταση μέσω της e-ΥΜΣ. Η προδέσμευση κρατά το λεκτικό για δύο μήνες, με δυνατότητα μίας ανανέωσης, έναντι τέλους τριάντα ευρώ.
- Η εγγραφή έχει δηλωτικό χαρακτήρα: αποδεικνύει τον δικαιούχο, αλλά δεν παρέχει το αποκλειστικό δικαίωμα ενός σήματος ούτε καλύπτει την ηλεκτρονική παρουσία.
Πώς δεσμεύεται η επωνυμία στο ΓΕΜΗ πριν ή κατά τη σύσταση;
Η δέσμευση επωνυμίας και διακριτικού τίτλου πραγματοποιείται αυτόματα κατά την ηλεκτρονική σύσταση της εταιρείας μέσω της Υπηρεσίας μιας Στάσης (e-ΥΜΣ). Ο ενδιαφερόμενος εισάγει το επιθυμητό λεκτικό, το σύστημα ελέγχει τη διαθεσιμότητα σε πανελλήνιο επίπεδο και, εφόσον το λεκτικό είναι ελεύθερο και επαρκώς διαφοροποιημένο, το δεσμεύει. Όταν δεν γίνεται δεκτό αυτόματα, η αίτηση προωθείται για έλεγχο στην αρμόδια Υπηρεσία ΓΕΜΗ.
Το πλαίσιο ορίζεται από τα άρθρα 53 επ. του ν. 4919/2022 και την υπουργική απόφαση 68281/2022, που θέσπισαν το ενιαίο Μητρώο Επωνυμιών και Διακριτικών Τίτλων και τους κανόνες σχηματισμού του λεκτικού. Ο αυτόματος έλεγχος συγκρίνει το επιθυμητό λεκτικό με τις ήδη καταχωρισμένες επωνυμίες και τους διακριτικούς τίτλους και ενημερώνει για κάθε παρεμφερές γνώρισμα.
Ορισμένες περιπτώσεις δεν κρίνονται από το σύστημα και οδηγούνται σε ανθρώπινο έλεγχο από υπάλληλο της Υπηρεσίας ΓΕΜΗ. Συχνά, αυτές είναι η χρήση ομόηχης λέξης γραμμένης με ελληνικούς ή λατινικούς χαρακτήρες, η ανορθόγραφη λέξη και η χρήση άρθρου.
Το κριτήριο αποδοχής είναι η επάρκεια της διαφοροποίησης από προϋπάρχοντα λεκτικά, το οποίο εξαρτάται από τα συγκεκριμένα στοιχεία κάθε ονόματος και δεν προκύπτει μηχανικά. Η εμπειρία από υποθέσεις δέσμευσης κατά τη σύσταση δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει ένα λεκτικό που δέχεται το σύστημα και, παρ’ όλα αυτά, αυτό να προσκρούει σε προγενέστερο σήμα ή διακριτικό γνώρισμα, το οποίο ο αυτόματος έλεγχος δεν εντόπισε.
Προδέσμευση ή δέσμευση: πότε κλειδώνεται νωρίτερα το όνομα;
Η προδέσμευση επιτρέπει το «κλείδωμα» ενός λεκτικού πριν την οριστικοποίηση του καταστατικού. Διαρκεί δύο μήνες, με δυνατότητα μίας ανανέωσης, έναντι τέλους τριάντα ευρώ. Είναι προαιρετική και δεν ταυτίζεται με την παλαιά προέγκριση επωνυμίας, η οποία καταργήθηκε με το νέο πλαίσιο.
Η προδέσμευση ολοκληρώνεται μόνο με τη χρήση του κωδικού που λαμβάνει ο ενδιαφερόμενος. Για όσο ισχύει, το λεκτικό δεν είναι διαθέσιμο σε τρίτους. Αν δεν χρησιμοποιηθεί εντός της προθεσμίας, απελευθερώνεται αυτόματα και γίνεται διαθέσιμο σε οποιονδήποτε.
Η επιλογή της προδέσμευσης συνδέεται με τον χρόνο. Όταν η σύσταση καθυστερεί ή εκκρεμεί διαπραγμάτευση μεταξύ των εταίρων για το καταστατικό, το πρόωρο κλείδωμα του λεκτικού αποτρέπει τη δέσμευσή του από τρίτον στο μεσοδιάστημα.
Τι κατοχυρώνει η δέσμευση και ποιον αποκλείει από το ίδιο λεκτικό;
Η δέσμευση στο ΓΕΜΗ έχει δηλωτικό χαρακτήρα. Τούτο σημαίνει ότι αποδεικνύει ποιος είναι ο δικαιούχος της επωνυμίας ή του διακριτικού τίτλου και αποκλείει την καταχώριση πανομοιότυπου ή ανεπαρκώς διαφοροποιημένου λεκτικού από τρίτον. Από τη λειτουργία του ενιαίου Μητρώου, η ισχύς είναι πανελλήνια και όχι περιορισμένη σε επίπεδο νομού.
Για τα παλαιότερα γνωρίσματα ισχύει μεταβατική ρύθμιση. Επωνυμίες και διακριτικοί τίτλοι που είναι πανομοιότυποι με άλλους δεσμευμένους σε διαφορετικό νομό παραμένουν σε ισχύ σε επίπεδο νομού, ενώ όσοι είναι μοναδικοί σε πανελλήνιο επίπεδο αποκτούν αυτόματα πανελλήνια ισχύ, χωρίς ενέργεια του δικαιούχου.
Πανομοιότυπο λεκτικό, δηλαδή απολύτως όμοιο με υπάρχον, γίνεται δεκτό μόνο υπό προϋποθέσεις όπως, για παράδειγμα, όταν υπάρχει μία μόνο επιχείρηση δικαιούχος σε όλη την επικράτεια και ο ενδιαφερόμενος προσκομίζει γραπτή συγκατάθεση του δικαιούχου, ή ανήκει στον ίδιο όμιλο, ή το λεκτικό έχει καταχωριστεί ως σήμα από την ίδια επιχείρηση.
Παράλληλα, λεκτικό που ταυτίζεται με εμπορικό σήμα τρίτου δεν γίνεται δεκτό λόγω κινδύνου σύγχυσης, ενώ ο έλεγχος έναντι των καταχωρισμένων σημάτων βαρύνει τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο μέχρι την πλήρη διασύνδεση των μητρώων.
Η μη συμμόρφωση με τους κανόνες σχηματισμού του λεκτικού επιφέρει τις διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 51 του ν. 4919/2022. Ο αυτόματος έλεγχος του συστήματος, ωστόσο, δεν προστατεύει έναντι κάθε αμφισβήτησης, καθώς η αποδοχή ενός λεκτικού δεν αποκλείει προγενέστερο δικαίωμα τρίτου που δεν εντοπίστηκε, ενώ η εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου απαιτεί έλεγχο κατά περίπτωση πέρα από την εγγραφή.
Επωνυμία ΓΕΜΗ, σήμα ή domain: ποια διαδρομή χρειάζεται μια επιχείρηση;
Οι τρεις διαδρομές προστασίας του ονόματος καλύπτουν διαφορετικά πεδία και δεν υποκαθιστά η μία την άλλη. Η δέσμευση στο ΓΕΜΗ κατοχυρώνει το όνομα του φορέα στο εμπορικό μητρώο. Το εμπορικό σήμα παρέχει αποκλειστικό δικαίωμα στα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Το όνομα χώρου εξασφαλίζει την ηλεκτρονική παρουσία.
| Διαδρομή | Τι κατοχυρώνει | Φύση και εμβέλεια | Πού |
|---|---|---|---|
| Επωνυμία και διακριτικός τίτλος ΓΕΜΗ | Το όνομα του φορέα στο εμπορικό μητρώο | Δηλωτική, πανελλήνια | ΓΕΜΗ, μέσω e-ΥΜΣ ή Υπηρεσίας ΓΕΜΗ |
| Εμπορικό σήμα | Αποκλειστικό δικαίωμα σε προϊόντα και υπηρεσίες | Απόλυτο, έναντι όλων | ΟΒΙ για το εθνικό, EUIPO για το ενωσιακό |
| Όνομα χώρου (domain) | Την ηλεκτρονική διεύθυνση και παρουσία | Ενοχική σχέση, ανά κατάληξη | Καταχωρητές, με .gr και .ελ μέσω ΕΕΤΤ |
Η δέσμευση στο ΓΕΜΗ είναι αυτόματη και απαραίτητη κατά τη σύσταση, αλλά εξαντλείται στο επίπεδο του εμπορικού μητρώου. Όταν το λεκτικό λειτουργεί ως brand και χρειάζεται αποκλειστικό δικαίωμα στα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησης, η επιλογή είναι η προστασία του εμπορικού σήματος κατά τον ν. 4679/2020. Όταν προτεραιότητα είναι η ηλεκτρονική παρουσία, ο δικαιούχος κινείται στην επιλογή του ονόματος χώρου, με τους δικούς της κανόνες ανάκτησης και σύγκρουσης.
Η ίδια η εγγραφή στο ΓΕΜΗ δεν κρίνει τη σύγκρουση με προϋπάρχουσα εμπορική χρήση. Όταν τρίτος χρησιμοποιεί ήδη όμοιο ή παρεμφερές γνώρισμα στην αγορά, το ζήτημα δεν λύνεται από το ποιος καταχώρισε πρώτος στο μητρώο, αλλά με βάση τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τη χρονική προτεραιότητα της χρήσης.
Η απόφαση για το ποιες επιλογές κατοχυρώνονται και με ποια σειρά, εξαρτάται από την εμβέλεια του brand και τον κίνδυνο σύγχυσης, ενώ εντάσσεται στην ευρύτερη επιλογή εταιρικής μορφής και οργάνωσης κατά τη σύσταση.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο κοστίζει η δέσμευση επωνυμίας στο ΓΕΜΗ;
Η δέσμευση επωνυμίας και διακριτικού τίτλου από την Υπηρεσία ΓΕΜΗ ορίζεται στα δέκα ευρώ συνολικά, ποσό που καλύπτει την επωνυμία και όσους διακριτικούς τίτλους επιλέγονται. Η αυτόματη προδέσμευση επωνυμίας ή διακριτικού τίτλου κοστίζει τριάντα ευρώ. Η αυτόματη δέσμευση κατά τη σύσταση μέσω της e-ΥΜΣ εντάσσεται στη διαδικασία σύστασης.
Πόσο διαρκεί η προδέσμευση;
Η προδέσμευση ισχύει για δύο μήνες, με δυνατότητα μίας ανανέωσης πριν τη λήξη της. Αν το λεκτικό δεν χρησιμοποιηθεί εντός της προθεσμίας, απελευθερώνεται αυτόματα και γίνεται διαθέσιμο σε οποιονδήποτε τρίτο. Ολοκληρώνεται μόνο με τη χρήση του κωδικού που λαμβάνει ο ενδιαφερόμενος.
Ποια η διαφορά επωνυμίας και διακριτικού τίτλου;
Η επωνυμία είναι το όνομα του φορέα της επιχείρησης και είναι υποχρεωτική. Στην ατομική επιχείρηση σχηματίζεται από το όνομα του φυσικού προσώπου. Ο διακριτικός τίτλος είναι προαιρετικός και χρησιμεύει για τη σύντομη αναγνώριση της επιχείρησης στις συναλλαγές, ανεξάρτητα από την πλήρη επωνυμία.
Η δέσμευση στο ΓΕΜΗ προστατεύει σαν εμπορικό σήμα;
Όχι. Η δέσμευση έχει δηλωτικό χαρακτήρα και εθνική εμβέλεια και αφορά το όνομα του φορέα στο εμπορικό μητρώο. Το αποκλειστικό δικαίωμα σε προϊόντα και υπηρεσίες, με ισχύ έναντι όλων, παρέχει μόνο το εμπορικό σήμα μέσω καταχώρισης στον ΟΒΙ ή στο EUIPO. Πρόκειται για δύο χωριστές διαδρομές που καλύπτουν διαφορετικά πεδία.
Χρειάζεται διακριτικός τίτλος σε ατομική επιχείρηση;
Όχι, ο διακριτικός τίτλος είναι προαιρετικός και δεν αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη εργασιών. Η επωνυμία της ατομικής επιχείρησης σχηματίζεται από το όνομα του φυσικού προσώπου. Η δέσμευση διακριτικού τίτλου γίνεται μόνο εφόσον ο επιχειρηματίας επιθυμεί ξεχωριστή ένδειξη για την επιχείρησή του.
Έχει η δέσμευση πανελλήνια ισχύ;
Ναι. Από τη λειτουργία του ενιαίου Μητρώου, ο έλεγχος και η δέσμευση γίνονται σε πανελλήνιο επίπεδο. Μεταβατικά, παλαιότερες επωνυμίες πανομοιότυπες με άλλες σε διαφορετικό νομό παραμένουν σε ισχύ σε επίπεδο νομού, ενώ όσες είναι μοναδικές πανελλαδικά αποκτούν αυτόματα πανελλήνια ισχύ.
Πρακτικές Επισημάνσεις
Δέσμευση πριν την οριστικοποίηση: Όταν η σύσταση καθυστερεί ή εκκρεμεί διαπραγμάτευση για το καταστατικό, η προδέσμευση κλειδώνει το λεκτικό και αποτρέπει τη δέσμευσή του από τρίτον στο μεσοδιάστημα.
ΓΕΜΗ και σήμα δεν ταυτίζονται: Η αποδοχή ενός λεκτικού από το σύστημα δεν αποκλείει σύγκρουση με καταχωρισμένο σήμα. Ο έλεγχος έναντι των εθνικών και ενωσιακών σημάτων πριν την οριστική επιλογή λεκτικού αποτρέπει μεταγενέστερη προσβολή.
Επαρκής διαφοροποίηση: Ομόηχες λέξεις με ελληνικούς ή λατινικούς χαρακτήρες, ανορθόγραφες αποδόσεις και περιγραφικά λεκτικά χωρίς διακριτική δύναμη οδηγούν σε απόρριψη μετά από ανθρώπινο έλεγχο από την Υπηρεσία ΓΕΜΗ.
Σύγκρουση με προϋπάρχουσα χρήση: Η εγγραφή στο μητρώο δεν προστετεύει έναντι παλαιότερου χρήστη του ίδιου ή παρεμφερούς γνωρίσματος. Η σύγκρουση αυτή κρίνεται με τη χρονική προτεραιότητα της εμπορικής χρήσης και τους κανόνες του αθέμιτου ανταγωνισμού.
Το Δικηγορικό μας Γραφείο, για περισσότερα από 20 χρόνια εξειδικεύεται στο Εταιρικό και Εμπορικό Δίκαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για σας καθοδηγήσουμε και να σας συμβουλεύσουμε σε κάθε θέμα σχετικά με τα εμπορικά σήματα.